به گزارش اقتصاد معاصر؛ واریز کالابرگ گروه سوم کد ملی‌های ۷، ۸ و ۹ از امروز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ آغاز شد؛ اما آیا افزایش اعتبار کالابرگ به یک میلیون تومان می‌تواند قدرت خرید خانوار‌ها را در برابر گرانی کالا‌های اساسی حفظ کند؟ هم‌زمان با شارژ کالابرگ الکترونیکی، احتمال حذف برخی یارانه‌بگیران برای تأمین منابع مالی این طرح نیز مورد توجه قرار گرفته است. در این گزارش، جزئیات واریز کالابرگ ۵ آبان، مبلغ اعتبار جدید، وضعیت مشمولان و آخرین اطلاعات درباره احتمال حذف برخی خانوار‌ها از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ را بررسی می‌کنیم.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده درباره زمان‌بندی شارژ کالابرگ الکترونیکی، امروز سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵، اعتبار کالابرگ گروه سوم برای سرپرستان خانوار‌هایی که رقم پایانی کد ملی آنها ۷، ۸ و ۹ است، شارژ شده است. با اجرای این مرحله، گروه دیگری از خانوار‌های مشمول امکان استفاده از اعتبار کالابرگ خود را خواهند داشت.
کالابرگ الکترونیکی یکی از ابزار‌های حمایتی دولت برای تأمین بخشی از هزینه خرید کالا‌های اساسی خانوارهاست. این طرح با هدف تقویت قدرت خرید مردم و کاهش فشار ناشی از افزایش قیمت مواد غذایی اجرا می‌شود؛ با این حال، میزان اثربخشی آن به مبلغ اعتبار، قیمت کالا‌های اساسی و نحوه تأمین منابع مالی بستگی دارد.
یکی از مهم‌ترین تغییرات مطرح‌شده در طرح کالابرگ، افزایش اعتبار اختصاص‌یافته به خانوارهاست. در سازوکار جدید، مبلغ کالابرگ از اعتبار‌های قبلی ۳۵۰ هزار و ۵۰۰ هزار تومانی به یک میلیون تومان افزایش یافته است.
این افزایش اعتبار با هدف حمایت بیشتر از خانوار‌ها و انتقال حمایت مالی به مرحله مصرف انجام شده است. با این حال، افزایش اسمی اعتبار لزوماً به معنای افزایش متناسب قدرت خرید نیست؛ زیرا رشد قیمت کالا‌های اساسی می‌تواند بخش مهمی از مزایای این افزایش را خنثی کند.
برای ارزیابی اثر واقعی کالابرگ یک میلیون تومانی، باید میزان اعتبار پرداختی در کنار قیمت روز اقلام اساسی و هزینه ماهانه سبد مصرفی خانوار بررسی شود.
اعتبار کالابرگ برای خرید کالا‌های اساسی و اقلام مشخص‌شده در طرح در نظر گرفته شده است. مهم‌ترین کالا‌های مشمول عبارت‌اند از:
- برنج
- روغن
- ماکارونی
- قند و شکر
- حبوبات
- خرما
- شیر
- ماست
- پنیر
- گوشت قرمز
- گوشت سفید شامل مرغ، بوقلمون، ماهی و میگو
- انواع میوه
- انواع سبزیجات
بنابراین اعتبار کالابرگ الکترونیکی با یارانه نقدی تفاوت دارد و برای خرید اقلام تعریف‌شده در طرح مورد استفاده قرار می‌گیرد.
افزایش هزینه مواد غذایی و کالا‌های ضروری، یکی از مهم‌ترین چالش‌های خانوار‌ها در استفاده از حمایت‌های معیشتی است. در شرایطی که قیمت اقلام اساسی افزایش پیدا می‌کند، مبلغ ثابتی از کالابرگ ممکن است در مقایسه با ماه‌های گذشته کالا‌های کمتری را پوشش دهد.
به همین دلیل، صرف افزایش اعتبار کالابرگ برای حفظ قدرت خرید خانوار‌ها کافی نیست و تداوم اثر حمایتی آن به روند تورم، ثبات قیمت کالا‌های اساسی و قدرت تأمین منابع مالی طرح وابسته است.
از سوی دیگر، خانوار‌های کم‌درآمد سهم بیشتری از درآمد خود را صرف خوراک و نیاز‌های ضروری می‌کنند؛ بنابراین، تغییرات قیمت مواد غذایی می‌تواند تأثیر مستقیم‌تری بر بودجه این خانوار‌ها داشته باشد.
یکی از موضوعات بحث‌برانگیز درباره ادامه اجرای طرح کالابرگ، نحوه تأمین اعتبار موردنیاز برای پرداخت مبالغ جدید است. در اطلاعات ارائه‌شده درباره این طرح، به احتمال حذف برخی گروه‌ها از فهرست مشمولان برای جبران کمبود منابع مالی اشاره شده است؛ با این حال، این موضوع به‌تنهایی به معنای تصویب یا اجرای قطعی حذف یارانه‌بگیران نیست.
برای مشخص شدن وضعیت نهایی، لازم است تصمیم رسمی دولت درباره گروه‌های مشمول، معیار‌های حذف احتمالی و زمان اجرای تغییرات اعلام شود. تا زمانی که جزئیات رسمی منتشر نشده باشد، نمی‌توان درباره تعداد افراد حذف‌شده، گروه‌های هدف یا زمان اجرای احتمالی این تصمیم اظهارنظر قطعی کرد.
در صورت اجرای چنین سیاستی، نحوه تعیین مشمولان و میزان حمایت باقی‌مانده برای خانوار‌های کم‌درآمد اهمیت زیادی خواهد داشت؛ زیرا تغییر در فهرست دریافت‌کنندگان می‌تواند بر میزان پوشش حمایتی طرح اثر بگذارد.
کالابرگ الکترونیکی با هدف کمک به تأمین کالا‌های اساسی طراحی شده است؛ ازاین‌رو، هرگونه تغییر در جامعه هدف آن می‌تواند پیامد‌های متفاوتی برای خانوار‌ها داشته باشد.
از یک سو، محدود کردن دامنه مشمولان ممکن است در صورت اجرای دقیق و هدفمند، به تمرکز منابع بر گروه‌های نیازمندتر کمک کند. از سوی دیگر، اگر معیار‌های شناسایی خانوار‌ها به‌درستی تعیین نشود، احتمال دارد برخی خانوار‌های نیازمند نیز از حمایت محروم شوند.
به همین دلیل، کارشناسان در ارزیابی سیاست‌های حمایتی بر شفافیت معیار‌های شناسایی مشمولان، دسترسی به سازوکار اعتراض و بازبینی اطلاعات اقتصادی خانوار‌ها تأکید می‌کنند.
پاسخ به این پرسش به چند عامل مهم بستگی دارد؛ از جمله میزان تورم مواد غذایی، ثبات اعتبار کالابرگ، گستره خانوار‌های تحت پوشش و استمرار تأمین منابع مالی.
اگر رشد قیمت کالا‌های اساسی از افزایش اعتبار حمایتی بیشتر باشد، قدرت خرید واقعی خانوار‌ها کاهش پیدا می‌کند؛ حتی اگر مبلغ اسمی کالابرگ افزایش یافته باشد. در مقابل، کنترل تورم و تأمین پایدار اعتبار می‌تواند به حفظ اثر حمایتی این طرح کمک کند.
همچنین، استمرار حمایت از خانوار‌های کم‌درآمد و اعلام شفاف تصمیم‌های مربوط به مشمولان، از عوامل مهم در ارزیابی عملکرد طرح کالابرگ الکترونیکی به شمار می‌روند.
با اعلام شارژ کالابرگ گروه سوم کد ملی‌های ۷، ۸ و ۹ در سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵، مرحله دیگری از پرداخت اعتبار این طرح دنبال شده است. در همین حال، افزایش اعتبار کالابرگ به یک میلیون تومان، تأثیر تورم بر قدرت خرید خانوار‌ها و احتمال تغییر در فهرست مشمولان، از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با ادامه اجرای این سیاست حمایتی است.
با این حال، جزئیات مربوط به حذف احتمالی برخی دریافت‌کنندگان، معیار‌های جدید مشمولیت و تصمیم‌های نهایی دولت باید بر اساس اطلاعیه‌های رسمی پیگیری شود. تا زمان اعلام جزئیات قطعی، نمی‌توان حذف گروه مشخصی از خانوار‌ها را تأییدشده دانست.