اقتصاد معاصر - سید محسن طباطبایی مزدآبادی، رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران: تبدیل ایران به هاب منطقه‌ای صندوق‌های پژوهش و فناوری، مستلزم طراحی الگویی است که در آن ظرفیت علمی و فناورانه کشور با ابزارهای نوین تأمین مالی، همکاری‌های فرامرزی و سازوکارهای حرفه‌ای سرمایه‌گذاری پیوند بخورد. در چنین الگویی، صندوق‌ها صرفاً نهادهایی برای ارائه تسهیلات نیستند، بلکه به بازیگران فعال در شناسایی فرصت‌های فناورانه، سرمایه‌گذاری در طرح‌های نوآورانه، مشارکت در توسعه بازار و حمایت از رشد شرکت‌های دانش‌بنیان تبدیل می‌شوند.
آینده این صندوق‌ها به توانایی آن‌ها در تنوع‌بخشی به ابزارهای مالی، توسعه سرمایه‌گذاری خطرپذیر، تأمین مالی جمعی، ضمانت‌نامه‌های تخصصی، سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد مشارکت میان بخش خصوصی، دانشگاه‌ها، صنایع و نهادهای توسعه‌ای وابسته است. همچنین، بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال، تحلیل داده و هوش مصنوعی می‌تواند شفافیت، سرعت تصمیم‌گیری و اثربخشی تخصیص منابع را افزایش دهد.
برای دستیابی به جایگاه منطقه‌ای، تقویت حکمرانی حرفه‌ای، استقلال تصمیم‌گیری، مدیریت ریسک، شفافیت عملکرد و ارزیابی مستمر نتایج ضروری است. در کنار این موارد، تدوین چارچوب‌های روشن برای همکاری‌های بین‌المللی، تسهیل سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد مسیرهای قانونی و عملیاتی قابل اتکا برای فعالیت‌های برون‌مرزی می‌تواند زمینه تعامل مؤثرتر صندوق‌های ایرانی با اکوسیستم‌های نوآوری منطقه را فراهم کند.
ایران برای حرکت در این مسیر باید بر مزیت‌های واقعی خود، از جمله ظرفیت نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌های علمی، شرکت‌های فناور و نیازهای گسترده صنایع به نوآوری، تکیه کند. تمرکز بر حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، انرژی‌های نو، کشاورزی هوشمند، مدیریت شهری، آب، سلامت دیجیتال و فناوری‌های صنعتی می‌تواند زمینه شکل‌گیری شبکه‌ای از سرمایه‌گذاری‌های تخصصی و همکاری‌های منطقه‌ای را فراهم سازد.
البته تحقق این چشم‌انداز به رفع موانعی همچون محدودیت دسترسی به منابع مالی بین‌المللی، ریسک‌های اقتصادی، ناپایداری مقررات، دشواری تعاملات بانکی و ضرورت ارتقای استانداردهای حرفه‌ای وابسته است. ازاین‌رو، تبدیل ایران به هاب منطقه‌ای نباید صرفاً یک هدف شعاری تلقی شود، بلکه باید در قالب برنامه‌ای مرحله‌بندی‌شده، با اهداف قابل سنجش، شاخص‌های عملکرد مشخص و مشارکت هماهنگ نهادهای سیاست‌گذار، صندوق‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران دنبال شود.
در نهایت، آینده صندوق‌های پژوهش و فناوری در گرو عبور از رویکردهای محدود به تأمین مالی و حرکت به سوی ایجاد شبکه‌ای پویا از سرمایه، فناوری، دانش و بازار است. اگر این تحول با اصلاحات نهادی، توسعه ابزارهای مالی نوین، تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران و گسترش همکاری‌های منطقه‌ای همراه شود، صندوق‌های پژوهش و فناوری می‌توانند سهم مؤثری در ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد نوآوری منطقه ایفا کنند و زمینه را برای تبدیل کشور به یکی از مراکز اثرگذار توسعه و تأمین مالی فناوری در منطقه فراهم آورند.