به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ جدیدترین آمار منتشر شده از سوی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) نشان می‌دهد ایران جایگاه قابل توجهی در میان تولیدکنندگان و صادرکنندگان بزرگ محصولات کشاورزی جهان دارد. این جایگاه در حالی به دست آمده که ایران به دلیل قرار گرفتن در منطقه گرم و خشک خاورمیانه، با محدودیت منابع آبی و چندین سال خشکسالی روبه‌رو بوده است.
بر اساس آمار فائو که مربوط به سال ۲۰۲۴ است، ایران در میان پنج کشور بزرگ تولیدکننده هشت محصول مهم کشاورزی جهان قرار داشته و در صادرات برخی محصولات نیز رتبه‌های برتر را به خود اختصاص داده است. بر اساس این گزارش، پسته، خرما، سیب، کره و کشمش ارزآورترین محصولات کشاورزی ایران در سال ۲۰۲۴ بوده‌اند و کشورمان یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون دلار از محل صادرات این محصولات درآمد ارزی داشته است.
پسته ارزآورترین محصول کشاورزی ایران در سال ۲۰۲۴ بوده است. صادرات پسته ایران در این سال رشد قابل توجه ۱۰۰ درصدی نسبت به سال قبل از آن داشته و به ۶۳۶ میلیون دلار رسیده است. ایران در سال ۲۰۲۳، حدود ۳۱۷ میلیون دلار پسته صادر کرده بود.
بر اساس آمار فائو، ایران با صادرات ۹۸ هزار تن پسته در سال ۲۰۲۴، دومین صادرکننده بزرگ این محصول در جهان بوده و آمریکا با صادرات ۳۴۸ هزار تن در رتبه نخست قرار داشته است. با این حال، ایران در بخش تولید پسته با تولید ۳۱۶ هزار تن، پس از آمریکا و ترکیه به عنوان سومین تولیدکننده بزرگ این محصول در جهان شناخته شده است.
تولید پسته ایران در سال ۲۰۲۴ با رشد ۳ درصدی نسبت به سال پیش از آن به ۳۱۶ هزار تن رسید؛ این در حالی است که میزان تولید این محصول در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۰۷ هزار تن بود. آمریکا با تولید ۴۹۸ هزار تن پسته، بزرگترین تولیدکننده این محصول در سال ۲۰۲۴ بوده و ترکیه نیز با تولید ۳۸۳ هزار تن در جایگاه دوم جهان قرار گرفته است. ایران در سال ۲۰۲۳ در جایگاه دوم تولیدکنندگان بزرگ پسته جهان قرار داشت اما با وجود افزایش تولید در سال ۲۰۲۴، جایگاه دوم خود را به ترکیه واگذار کرد.
بعد از پسته، خرما در رتبه دوم محصولات کشاورزی ارزآور ایران قرار داشته و کشورمان ۱۷۲ میلیون دلار از محل صادرات این محصول درآمد ارزی داشته است. صادرات خرمای ایران در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال پیش از آن افت ۱۴ درصدی داشته است. در سطح جهان نیز ایران با صادرات ۳۱۵ هزار تن خرما، دومین صادرکننده بزرگ این محصول بوده و عربستان با صادرات ۳۵۱ هزار تن در رتبه نخست قرار داشته است.
ایران در بخش تولید خرما نیز جایگاه چهارم جهان را به خود اختصاص داده است. کشورمان در سال ۲۰۲۴ بالغ بر یک میلیون و ۱۸۲ هزار تن خرما تولید کرده و پس از عربستان، مصر و الجزایر قرار گرفته است. تولید خرمای ایران در این سال نسبت به سال پیش از آن ۱۸ درصد افزایش داشته است. عربستان با تولید یک میلیون و ۹۲۷ هزار تن، بزرگترین تولیدکننده خرما در جهان بوده و مصر و الجزایر به ترتیب رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند.
سیب سومین محصول کشاورزی ارزآور ایران بوده و ۱۳۰ میلیون دلار از این محصول در سال ۲۰۲۴ صادر شده است. آمار فائو نشان می‌دهد صادرات سیب ایران در این سال نسبت به سال پیش از آن نصف شده است. ایران در سال ۲۰۲۳، به میزان ۲۸۰ میلیون دلار سیب صادر کرده بود که در جایگاه نهم صادرکنندگان بزرگ سیب قرار گرفته است. با این حال، ایران در بخش تولید سیب درختی جایگاه هفتم جهان را به خود اختصاص داده که میزان تولید سیب ایران در سال ۲۰۲۴ به ۲ میلیون و ۳۴۶ هزار تن رسیده که نسبت به سال ۲۰۲۳ رشد ۱۱ درصدی داشته است.
بر اساس این گزارش، کره با ۱۱۲ میلیون دلار و کشمش با ۹۹ میلیون دلار به ترتیب چهارمین و پنجمین محصولات ارزآور کشاورزی ایران در سال ۲۰۲۴ بوده‌اند. زعفران نیز یکی از بزرگترین محصولات صادراتی ایران است که البته در آمارهای فائو به آن اشاره نمی‌شود.
بر اساس آمار فائو، عنوان بزرگترین صادرکننده انجیر جهان در اختیار ایران است و حدود ۱۴ هزار تن از این محصول به ارزش ۱۸ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ توسط کشورمان صادر شده است. ایران در بخش تولید انجیر نیز جایگاه پنجم جهان را به خود اختصاص داده و در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۵ هزار تن انجیر تولید کرده که حاکی از رشد ۳ درصدی تولید این محصول در مقایسه با سال ۲۰۲۳ است.
ایران در سال ۲۰۲۴ در تولید زردآلو و گردو رتبه چهارم جهان را به خود اختصاص داده است. میزان تولید زردآلوی ایران در این سال به ۳۰۴ هزار تن رسیده و کشورمان از این نظر چهارمین تولیدکننده بزرگ جهان بوده است. ایران همچنین با تولید ۴۱۱ هزار تن گردو در سال ۲۰۲۴، چهارمین تولیدکننده بزرگ این محصول در جهان بوده است. تولید گردوی کشور نسبت به سال قبل ۸ درصد افزایش داشته و در سال ۲۰۲۳ حدود ۳۸۰ هزار تن گردو تولید کرده بود.
ایران در سال ۲۰۲۴ در تولید گیلاس، آلبالو و کیوی رتبه پنجم جهان را به خود اختصاص داده است. میزان تولید گیلاس ایران در این سال به ۱۳۷ هزار تن رسیده که نسبت به سال پیش از آن ۵ درصد کاهش داشته است. میزان تولید آلبالو در کشور نیز در این سال به ۱۳۶ هزار تن رسیده که هزار تن بیشتر از سال قبل بوده است. همچنین ایران با تولید ۲۹۴ هزار تن کیوی در سال ۲۰۲۴، پنجمین تولیدکننده بزرگ این محصول در جهان بوده است.
آمار فائو نشان می‌دهد ایران علاوه بر محصولات یادشده، در تولید چندین محصول کشاورزی دیگر نیز رتبه‌های ششم تا دهم جهان را به خود اختصاص داده است. ایران در تولید بادام رتبه ششم جهان را داشته و در سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۱۳۲ هزار تن از این محصول تولید کرده است، همچنین کشورمان در تولید سیب درختی و هلو نیز رتبه هفتم جهان را به خود اختصاص داده است.
ایران در تولید بادمجان و فندق رتبه هشتم جهان را داشته و در تولید شاهدانه، پرتقال، اسفناج و خرمالو در جایگاه نهم جهان قرار گرفته است. ایران در تولید هندوانه نیز رتبه دهم جهان را به خود اختصاص داده و میزان تولید این محصول در کشور طی سال ۲۰۲۴ به یک میلیون و ۲۸۰ هزار تن رسیده است. بر این اساس، آمارهای فائو نشان می‌دهد ایران با وجود محدودیت منابع آبی و شرایط اقلیمی خشک، همچنان در تولید و صادرات طیف گسترده‌ای از محصولات کشاورزی جایگاه مهمی در سطح جهان دارد.