به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر-آرمان هنرکار؛ ارزش کل بازار در پایان مهرماه ۱۴۰۵ به ۲۸ هزار و ۳۴۹ همت رسیده؛ رقمی که در مقایسه با پایان شهریورماه رشد ۱۵ درصدی و در مقایسه با پایان سال ۱۴۰۴ افزایش بیش از ۱۱۵ درصدی را نشان می‌دهد. با وجود این رشد، تمرکز ارزش بازار همچنان بالاست و دو صنعت محصولات شیمیایی و فلزات اساسی به‌تنهایی نزدیک به ۴۵ درصد از کل ارزش بازار را در اختیار دارند.
محصولات شیمیایی با ارزش بازاری معادل ۶ هزار و ۳۶۵ همت، بزرگ‌ترین صنعت بورس ایران در پایان مهرماه بوده است. این صنعت ۲۲.۴۵ درصد از کل ارزش بازار را به خود اختصاص داده و نسبت به پایان شهریورماه رشد ۱۲.۹ درصدی را تجربه کرده است. فلزات اساسی نیز با ارزش بازار ۶ هزار و ۳۲۵ همت و سهم ۲۲.۳۱ درصدی، فاصله بسیار اندکی با صنعت شیمیایی دارد. با این حال، ارزش بازار فلزات اساسی در مقایسه با شهریورماه ۱۹.۵ درصد افزایش یافته که رشدی بالاتر از صنعت محصولات شیمیایی محسوب می‌شود.
در مجموع، این دو صنعت حدود ۱۲ هزار و ۶۹۰ همت ارزش بازار دارند و سهم آنها از کل بازار به ۴۴.۷۶ درصد می‌رسد. به بیان دیگر، نزدیک به نیمی از ارزش بازار سهام ایران در اختیار دو گروه کالامحور قرار گرفته است.
صنعت فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای با ارزش بازار ۲ هزار و ۶۴۵ همت و سهم ۹.۳۳ درصدی، سومین صنعت بزرگ بازار سهام است. ارزش بازار این گروه نسبت به شهریورماه ۸.۲ درصد افزایش یافته اما سهم آن از کل بازار از ۹.۹۲ درصد به ۹.۳۳ درصد کاهش پیدا کرده است. بانک‌ها و موسسات اعتباری نیز با ارزش بازار ۲ هزار و ۳۱۷ همت، سهمی معادل ۷.۱۷ درصد از بازار دارند. رشد ارزش بازار این گروه در مقایسه با شهریورماه فقط ۳.۶ درصد بوده که یکی از ضعیف‌ترین نرخ‌های رشد در میان صنایع اصلی جدول است.
شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی با ارزش بازار یک‌هزار و ۷۲۹ همت و سهم ۶.۱ درصدی در جایگاه پنجم قرار دارند. پس از آن، استخراج کانه‌های فلزی با ارزش بازار یک‌هزار و ۷۲۴ همت و سهم ۶.۰۸ درصدی دیده می‌شود. این شش صنعت در مجموع بیش از ۷۳ درصد ارزش کل بازار را تشکیل می‌دهند؛ موضوعی که نشان می‌دهد وزن اصلی بورس ایران همچنان در اختیار تعداد محدودی از صنایع بزرگ است.
مقایسه ارزش بازار صنایع در پایان مهر و شهریورماه نشان می‌دهد رشد ارزش بازار در تمام گروه‌ها یکسان نبوده است. در میان ۱۰ صنعت بزرگ جدول، صنعت سیمان، آهک و گچ با رشد ۳۹.۲ درصدی بیشترین افزایش ارزش بازار را ثبت کرده است. استخراج کانه‌های فلزی با رشد ۳۵.۵ درصدی در رتبه بعدی قرار دارد. ارزش بازار این صنعت از یک‌هزار و ۲۷۳ همت در پایان شهریور به یک‌هزار و ۷۲۴ همت در پایان مهر رسیده است.
مواد و محصولات دارویی نیز با رشد ۲۳.۴ درصدی، سومین صنعت بزرگ از نظر نرخ افزایش ارزش بازار در این مقایسه بوده است. فلزات اساسی با رشد ۱۹.۵ درصدی و سرمایه‌گذاری‌ها با رشد ۱۷.۲ درصدی در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. در مقابل، بانک‌ها با رشد ۳.۶ درصدی و فرآورده‌های نفتی با افزایش ۸.۲ درصدی، کمترین رشد ارزش بازار را در میان ۱۰ صنعت بزرگ تجربه کرده‌اند.
رشد ارزش بازار الزاما به معنای افزایش سهم یک صنعت از کل بازار نیست. برای مثال ارزش بازار محصولات شیمیایی در مقایسه با شهریورماه افزایش یافته اما سهم این صنعت از کل بازار از ۲۲.۸۶ درصد به ۲۲.۴۵ درصد کاهش پیدا کرده است.
صنعت فرآورده‌های نفتی نیز با وجود رشد ۸.۲ درصدی ارزش بازار، سهم خود را از ۹.۹۲ درصد به ۹.۳۳ درصد رسانده است. شرکت‌های چندرشته‌ای صنعتی هم از سهم ۶.۴۸ درصدی شهریور به ۶.۱۰ درصد در مهر رسیده‌اند.
در نقطه مقابل، فلزات اساسی سهم خود را از ۲۱.۴۷ درصد به ۲۲.۳۱ درصد افزایش داده‌اند. کانه‌های فلزی نیز از سهم ۵.۱۶ درصدی به ۶.۰۸ درصد رسیده‌اند. این تغییرات نشان می‌دهد وزن نسبی برخی صنایع در ترکیب بازار، حتی در فاصله یک ماه جابه‌جا شده است.
مقایسه آمار مهرماه با پایان اسفند ۱۴۰۴، تصویر بزرگ‌تری از تغییر اندازه بازار ارائه می‌کند. ارزش کل بازار سهام از ۱۳ هزار و ۱۶۵ همت در پایان سال گذشته به ۲۸ هزار و ۳۴۹ همت در پایان مهرماه امسال رسیده که افزایشی معادل ۱۱۵.۳ درصد را نشان می‌دهد.
در این بازه، فلزات اساسی با رشد ۱۴۹.۴ درصدی ارزش بازار، از سریع‌ترین گروه‌های بزرگ بازار بوده‌اند. ارزش بازار این صنعت از حدود ۲ هزار و ۵۳۵ همت به بیش از ۶ هزار و ۳۲۵ همت رسیده است. محصولات شیمیایی نیز رشد ۹۰.۸ درصدی را ثبت کرده‌اند و ارزش بازار آنها از ۳ هزار و ۳۳۶ همت به ۶ هزار و ۳۶۵ همت افزایش یافته است. در همین دوره، ارزش بازار کانه‌های فلزی ۱۶۳.۶ درصد، دارویی‌ها ۲۳۰.۳ درصد و محصولات غذایی ۱۸۶ درصد رشد داشته است.
نکته قابل توجه، رشد ۱۳۳.۲ درصدی ارزش بازار سیمانی‌ها از پایان سال گذشته تا پایان مهرماه است؛ در حالی که این صنعت در مقایسه ماهانه نیز بیشترین رشد را در میان ۱۰ صنعت بزرگ ثبت کرده است.