به گزارش اقتصاد معاصر؛ قیمت کارخانه‌ای برخی محصولات ایران خودرو در آبان ۱۴۰۵ نسبت به فروردین ۱۴۰۴ نزدیک به ۱۹۱ درصد افزایش یافته است. این میزان رشد در شرایطی ثبت شده که نرخ حواله دلار مرکز مبادله در همین دوره حدود ۱۶۳ درصد افزایش داشته است.
مقایسه قیمت پنج محصول سورن پلاس دوگانه سوز، پژو ۲۰۷ TU3، رانا پلاس ارتقایافته، پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای و تارا دستی V1P نشان می‌دهد میزان افزایش قیمت این خودروها یکسان نبوده است. سه محصول سورن پلاس، پژو ۲۰۷ TU3 و پژو ۲۰۷ سقف شیشه‌ای رشد قیمتی بیشتری از نرخ حواله دلار داشته‌اند.
بر اساس ارقام مورد بررسی، قیمت کارخانه‌ای سورن پلاس دوگانه سوز با رشد ۱۹۰٫۸۷ درصدی و پژو ۲۰۷ TU3 با افزایش ۱۹۰٫۸۹ درصدی، بیشترین رشد را در میان پنج محصول مورد مقایسه ثبت کرده‌اند. در مقابل، افزایش قیمت رانا پلاس و تارا دستی تقریباً هم‌سطح با رشد نرخ حواله دلار بوده است.
بررسی قیمت کارخانه‌ای پنج محصول ایران خودرو در فروردین ۱۴۰۴ و آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که اختلاف قابل توجهی میان میزان افزایش قیمت مدل‌های مختلف وجود دارد. در این مقایسه، نرخ تقریبی حواله دلار مرکز مبادله از ۷۱ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۴ به حدود ۱۸۷ هزار تومان در آبان ۱۴۰۵ رسیده است.
بر این اساس، نرخ حواله دلار در دوره مورد بررسی حدود ۱۶۳٫۳۸ درصد افزایش داشته است. با این حال، رشد قیمت سه محصول ایران خودرو از این میزان فراتر رفته و به محدوده ۱۸۷ تا ۱۹۱ درصد رسیده است.
سورن پلاس دوگانه سوز، پژو ۲۰۷ TU3 و پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای در این گروه قرار دارند. در مقابل، رانا پلاس ارتقایافته و تارا دستی V1P افزایش قیمتی نزدیک به رشد نرخ ارز داشته‌اند.
این ارقام مبنای مقایسه قیمت کارخانه‌ای محصولات در دو مقطع زمانی هستند و به معنای اعلام یک بخشنامه جدید فروش یا تایید رسمی افزایش قیمت در آبان ۱۴۰۵ نیستند. برای مشخص شدن وضعیت مصوبات جدید، باید اطلاعیه رسمی قیمت گذاری و فهرست قیمت‌های اعلامی ایران خودرو نیز بررسی شود.
سورن پلاس دوگانه سوز با مخزن ۷۵ لیتری، بیشترین میزان افزایش قیمت را از نظر مبلغ در میان پنج محصول بررسی شده به خود اختصاص داده است. قیمت کارخانه‌ای این خودرو در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۶۶۱ میلیون و ۵۰۹ هزار تومان بود.
این رقم در آبان ۱۴۰۵ به یک میلیارد و ۹۲۴ میلیون و ۱۰۱ هزار تومان رسیده است. بنابراین، اختلاف قیمت دو مقطع زمانی برای این خودرو یک میلیارد و ۲۶۲ میلیون و ۵۹۲ هزار تومان محاسبه می‌شود.
درصد افزایش قیمت سورن پلاس دوگانه سوز در این بازه به ۱۹۰٫۸۷ درصد می‌رسد. این میزان رشد حدود ۲۷٫۴۹ واحد درصد بیشتر از افزایش ۱۶۳٫۳۸ درصدی نرخ حواله دلار است.
به بیان دیگر، قیمت کارخانه‌ای این محصول در دوره مورد بررسی تقریباً ۲٫۹ برابر شده است. البته این مقایسه به تنهایی مشخص نمی‌کند چه میزان از افزایش قیمت به نرخ ارز مربوط بوده و چه سهمی از آن تحت تاثیر سایر هزینه‌های تولید یا تصمیم‌های قیمت گذاری قرار داشته است.
پژو ۲۰۷ TU3 نیز در میان محصولات مورد بررسی رشد قیمتی نزدیک به سورن پلاس را تجربه کرده است. قیمت کارخانه‌ای این خودرو در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۵۹۸ میلیون و ۲۸۵ هزار تومان بود.
قیمت این محصول در آبان ۱۴۰۵ به یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون و ۳۷۱ هزار تومان رسیده است. به این ترتیب، بهای کارخانه‌ای پژو ۲۰۷ TU3 طی این دوره یک میلیارد و ۱۴۲ میلیون و ۸۵ هزار تومان افزایش یافته است.
درصد رشد قیمت این خودرو ۱۹۰٫۸۹ درصد محاسبه می‌شود؛ رقمی که حدود ۲۷٫۵۱ واحد درصد بالاتر از افزایش نرخ حواله دلار است. بنابراین، پژو ۲۰۷ TU3 از نظر درصد رشد، بالاترین میزان افزایش را در میان پنج محصول مقایسه شده دارد.
این اختلاف نشان می‌دهد که در بررسی افزایش قیمت خودرو نمی‌توان تغییرات نرخ ارز را تنها معیار مقایسه قرار داد. قیمت نهایی کارخانه‌ای هر محصول می‌تواند تحت تاثیر مجموعه‌ای از عوامل از جمله هزینه قطعات، مواد اولیه، دستمزد، هزینه‌های تولید و سیاست‌های قیمت گذاری قرار بگیرد.
پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای با موتور TU5P و رینگ آلومینیومی نیز افزایش قیمت قابل توجهی داشته است. قیمت کارخانه‌ای این خودرو در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۶۸۳ میلیون و ۸۱۷ هزار تومان اعلام شده بود.
در آبان ۱۴۰۵، قیمت این محصول به یک میلیارد و ۹۶۶ میلیون و ۶۰۶ هزار تومان رسیده است. در نتیجه، اختلاف قیمت آن در دو مقطع زمانی یک میلیارد و ۲۸۲ میلیون و ۷۸۸ هزار تومان محاسبه می‌شود.
درصد افزایش قیمت پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای به ۱۸۷٫۵۹ درصد می‌رسد. این میزان رشد حدود ۲۴٫۲۱ واحد درصد بیشتر از رشد نرخ حواله دلار در دوره مورد بررسی است.
این خودرو پس از پژو ۲۰۷ TU3 و سورن پلاس دوگانه سوز، یکی از بیشترین نرخ‌های افزایش قیمت را در میان پنج محصول مقایسه شده ثبت کرده است. همچنین افزایش بیش از یک میلیارد و ۲۸۲ میلیون تومانی قیمت آن نشان می‌دهد که اختلاف مبلغی قیمت کارخانه‌ای در این دوره قابل توجه بوده است.
وضعیت رانا پلاس ارتقایافته TU5P با ترمز عقب دیسکی با سه محصول قبلی تفاوت دارد. قیمت کارخانه‌ای این خودرو در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۶۱۵ میلیون و ۳۷۹ هزار تومان بود.
در آبان ۱۴۰۵، قیمت رانا پلاس ارتقایافته به یک میلیارد و ۶۲۲ میلیون و ۷۴۲ هزار تومان رسیده است. بنابراین، قیمت کارخانه‌ای این محصول طی دوره مورد بررسی یک میلیارد و ۷ میلیون و ۳۶۳ هزار تومان افزایش یافته است.
درصد رشد قیمت رانا پلاس ۱۶۳٫۷۰ درصد محاسبه می‌شود؛ رقمی که تنها ۰٫۳۲ واحد درصد بیشتر از رشد ۱۶۳٫۳۸ درصدی نرخ حواله دلار است.
این اختلاف اندک نشان می‌دهد که رشد قیمت این محصول از نظر درصدی تقریباً هم‌سطح با تغییرات نرخ حواله دلار بوده است. با این حال، برای تعیین رابطه مستقیم میان قیمت ارز و قیمت کارخانه‌ای خودرو، اطلاعات مربوط به هزینه‌های تولید و ساختار قیمت گذاری نیز مورد نیاز است.
تارا دستی V1P دیگر محصولی است که در این مقایسه بررسی شده است. قیمت کارخانه‌ای این خودرو در فروردین ۱۴۰۴ حدود ۷۸۴ میلیون و ۷۴۲ هزار تومان بود.
این رقم در آبان ۱۴۰۵ به ۲ میلیارد و ۶۳ میلیون و ۷۴۸ هزار تومان افزایش یافته است. بر این اساس، اختلاف قیمت کارخانه‌ای تارا دستی V1P در دو مقطع زمانی یک میلیارد و ۲۷۹ میلیون و ۶ هزار تومان است.
درصد افزایش قیمت این خودرو به ۱۶۲٫۹۸ درصد می‌رسد. این میزان رشد حدود ۰٫۴۰ واحد درصد کمتر از افزایش نرخ حواله دلار در همین دوره است.
تارا دستی V1P در میان پنج محصول مورد بررسی، کمترین درصد رشد قیمت را ثبت کرده است؛ هرچند افزایش مبلغی آن از یک میلیارد و ۲۷۹ میلیون تومان فراتر رفته است. این موضوع نشان می‌دهد که درصد افزایش قیمت و میزان افزایش مبلغی خودرو دو شاخص متفاوت هستند و نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
جدول زیر قیمت کارخانه‌ای پنج محصول ایران خودرو را در فروردین ۱۴۰۴ و آبان ۱۴۰۵ مقایسه می‌کند. میزان افزایش قیمت و درصد رشد هر محصول نیز بر اساس ارقام ارائه شده محاسبه شده است.
| نام خودرو | قیمت فروردین ۱۴۰۴ | قیمت آبان ۱۴۰۵ | میزان افزایش قیمت | درصد رشد |
|---|---|---|---|---|
| سورن پلاس دوگانه سوز | ۶۶۱ میلیون و ۵۰۹ هزار تومان | یک میلیارد و ۹۲۴ میلیون و ۱۰۱ هزار تومان | یک میلیارد و ۲۶۲ میلیون و ۵۹۲ هزار تومان | ۱۹۰٫۸۷ درصد |
| پژو ۲۰۷ TU3 | ۵۹۸ میلیون و ۲۸۵ هزار تومان | یک میلیارد و ۷۴۰ میلیون و ۳۷۱ هزار تومان | یک میلیارد و ۱۴۲ میلیون و ۸۵ هزار تومان | ۱۹۰٫۸۹ درصد |
| پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای | ۶۸۳ میلیون و ۸۱۷ هزار تومان | یک میلیارد و ۹۶۶ میلیون و ۶۰۶ هزار تومان | یک میلیارد و ۲۸۲ میلیون و ۷۸۸ هزار تومان | ۱۸۷٫۵۹ درصد |
| رانا پلاس ارتقایافته | ۶۱۵ میلیون و ۳۷۹ هزار تومان | یک میلیارد و ۶۲۲ میلیون و ۷۴۲ هزار تومان | یک میلیارد و ۷ میلیون و ۳۶۳ هزار تومان | ۱۶۳٫۷۰ درصد |
| تارا دستی V1P | ۷۸۴ میلیون و ۷۴۲ هزار تومان | ۲ میلیارد و ۶۳ میلیون و ۷۴۸ هزار تومان | یک میلیارد و ۲۷۹ میلیون و ۶ هزار تومان | ۱۶۲٫۹۸ درصد |
بر اساس این جدول، پژو ۲۰۷ TU3 با رشد ۱۹۰٫۸۹ درصدی بیشترین افزایش قیمت را از نظر درصدی داشته است. سورن پلاس دوگانه سوز با رشد ۱۹۰٫۸۷ درصدی در جایگاه بعدی قرار می‌گیرد. از نظر میزان افزایش مبلغی نیز سورن پلاس دوگانه سوز با رشد بیش از یک میلیارد و ۲۶۲ میلیون تومانی در صدر این مقایسه است.
مقایسه نرخ حواله دلار و قیمت پنج محصول ایران خودرو نشان می‌دهد که سه خودرو رشد قیمتی بالاتری از ارز داشته‌اند. نرخ حواله دلار مرکز مبادله در فاصله فروردین ۱۴۰۴ تا آبان ۱۴۰۵ حدود ۱۶۳٫۳۸ درصد افزایش یافته است.
در همین بازه، قیمت سورن پلاس دوگانه سوز ۱۹۰٫۸۷ درصد، پژو ۲۰۷ TU3 حدود ۱۹۰٫۸۹ درصد و پژو ۲۰۷ دستی سقف شیشه‌ای ۱۸۷٫۵۹ درصد افزایش داشته است. اختلاف رشد قیمت این سه محصول با نرخ حواله دلار به ترتیب حدود ۲۷٫۴۹، ۲۷٫۵۱ و ۲۴٫۲۱ واحد درصد است.
در مقابل، رشد قیمت رانا پلاس ارتقایافته با نرخ افزایش دلار فاصله بسیار کمی دارد و تارا دستی V1P نیز افزایشی اندکی کمتر از نرخ ارز ثبت کرده است. در نتیجه، افزایش قیمت خودرو در این دوره از یک الگوی یکسان برای همه محصولات پیروی نکرده است.
این مقایسه همچنین نشان می‌دهد که برای تحلیل تغییرات قیمت کارخانه‌ای، باید میان افزایش نرخ ارز، افزایش هزینه تولید و تغییرات قیمت اعلامی شرکت تفاوت قائل شد. هم‌زمانی رشد قیمت خودرو و دلار به تنهایی اثبات نمی‌کند که تمام افزایش قیمت محصولات ناشی از تغییر نرخ ارز بوده است.
نرخ ارز یکی از متغیرهایی است که می‌تواند بر هزینه تولید خودرو تاثیر بگذارد. بخشی از مواد اولیه و قطعات مورد استفاده در صنعت خودرو به واردات وابسته هستند و تغییر نرخ ارز ممکن است هزینه تامین این اقلام را افزایش دهد.
با این حال، میزان اثرگذاری نرخ ارز بر هر محصول به عواملی مانند سهم قطعات وارداتی، میزان ساخت داخل، شرایط قراردادهای تامین، موجودی قطعات و زمان خرید مواد اولیه بستگی دارد. به همین دلیل، ممکن است دو محصول از یک خودروساز در یک دوره زمانی درصد افزایش قیمت متفاوتی داشته باشند.
هزینه دستمزد، انرژی، حمل و نقل، مواد اولیه داخلی و سایر هزینه‌های عملیاتی نیز می‌توانند در محاسبات قیمت تمام شده نقش داشته باشند. علاوه بر این، سازوکارهای قیمت گذاری و زمان اعمال تغییرات قیمت ممکن است بر میزان رشد قیمت محصولات مختلف اثر بگذارند.
البته ارقام مقایسه شده در این گزارش به تنهایی سهم هر یک از این عوامل را مشخص نمی‌کنند. برای محاسبه دقیق تاثیر هر متغیر، اطلاعات تفصیلی هزینه تولید و مبانی قیمت گذاری هر محصول لازم است.
عبارت افزایش قیمت ایران خودرو تایید شد زمانی قابل استفاده به عنوان یک خبر قطعی است که مصوبه یا اطلاعیه رسمی مربوط به افزایش قیمت محصولات منتشر شده باشد. ارقام ارائه شده در این گزارش، تغییر قیمت کارخانه‌ای پنج محصول را از فروردین ۱۴۰۴ تا آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد؛ بنابراین، این داده‌ها به تنهایی برای اثبات تصویب یک افزایش قیمت جدید در آبان ۱۴۰۵ کافی نیستند.
برای تشخیص اینکه افزایش قیمت جدید به صورت رسمی اعلام شده است یا خیر، باید فهرست قیمت‌های مصوب، اطلاعیه‌های رسمی فروش و بخشنامه‌های منتشرشده از سوی ایران خودرو بررسی شود. همچنین باید مشخص شود که قیمت‌های مورد مقایسه مربوط به قیمت کارخانه‌ای هستند یا قیمت نهایی پرداختی خریدار با احتساب هزینه‌های جانبی.
قیمت کارخانه‌ای با قیمت بازار آزاد تفاوت دارد. قیمت بازار آزاد تحت تاثیر عواملی مانند میزان عرضه و تقاضا، شرایط فروش، محدودیت‌های عرضه و انتظارات خریداران تغییر می‌کند؛ در حالی که قیمت کارخانه‌ای بر اساس سازوکارهای تعیین قیمت شرکت و مقررات مربوط اعلام می‌شود.
از این رو، برای پاسخ قطعی به این پرسش که آیا افزایش قیمت جدید ایران خودرو در آبان ۱۴۰۵ تایید شده است، باید میان مقایسه تاریخی قیمت‌ها و اعلام رسمی یک مصوبه جدید تفاوت گذاشت. ارقام این گزارش مبنای مقایسه دو مقطع زمانی هستند و نباید بدون اطلاعیه رسمی به عنوان تایید افزایش قیمت جدید معرفی شوند.