به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری تامین اجتماعی (شستا)، در نشست خبری با حضور خبرنگاران و مدیران عامل هلدینگهای زیرمجموعه، با تشریح عملکرد مالی و عملیاتی این مجموعه اظهار داشت: شستا با ۱۷۶ شرکت در قالب ۱۰ هلدینگ تخصصی، حدود ۶۰ هزار نیروی انسانی و تولید یک هزار و ۶۴۱ محصول، یکی از مجموعههای بزرگ اقتصادی کشور است که در ۲۱ صنعت فعالیت میکند. یک سال گذشته با وقوع دو جنگ، یک دوره ناآرامی، تشدید محدودیتهای اقتصادی، ناترازی انرژی، نوسانات نرخ ارز و مشکلات ناشی از تحریم همراه بود؛ با این حال، شرکتهای زیرمجموعه شستا فعالیت خود را ادامه دادند و شاخصهای مالی مجموعه رشد کرد.
مدیرعامل شستا با اشاره به صادرات بیش از ۲ میلیارد دلاری شرکتهای زیرمجموعه در شرایط جنگی گفت: توسعه صادرات، نوآوری و بینالمللیسازی از سیاستهای اصلی شستا محسوب میشوند و تعدادی از شرکتهای زیرمجموعه برای نخستین بار در همین شرایط وارد بازارهای بینالمللی شدند. محاصره دریایی و محدودیتهای ایجادشده، فعالیت در برخی بازارهای صادراتی را دشوار کرده است، اما استفاده از ظرفیت کشورهای همسایه برای حفظ و توسعه بازارهای بینالمللی با جدیت دنبال میشود.
مدیرعامل شستا با تشریح عملکرد مالی مجموعه اعلام کرد: درآمد تجمیعی شرکتهای زیرمجموعه بدون احتساب پالایشگاه ستاره خلیج فارس به حدود ۵۹۰ همت رسیده و سود تلفیقی شستا نیز از حدود ۶۷ تا ۶۸ همت به ۱۳۴ همت افزایش یافته است.
وی با رد ادعاهای مطرحشده درباره زیانده بودن شستا اظهار داشت: این مجموعه سودآور است و عملکرد شرکتها باید با توجه به تفاوت میان درآمد تجمیعی، سود تلفیقی و سود قابل تقسیم بررسی شود. اگرچه درآمد و هزینههای مجموعه افزایش یافته، اما شیب رشد سودآوری بالاتر از افزایش هزینهها بوده که نشاندهنده بهبود مدیریت هزینهها در شرکتهای زیرمجموعه است.
وی همچنین از برنامه رشد ۱۰۰ درصدی سودآوری در سال آینده خبر داد و گفت: با وجود افزایش سود تلفیقی، تصمیم گرفتیم بخشی از سود شرکتهای تابعه را تقسیم نکنیم تا منابع مورد نیاز برای تامین مواد اولیه، استمرار فعالیت و بازسازی واحدهای آسیبدیده در اختیار شرکتها باقی بماند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که سازمان تامین اجتماعی و سایر ذینفعان به منابع مالی نیاز داشتند، اما حفظ پایداری شرکتها در اولویت قرار گرفت. در صورت تقسیم سود، امکان افزایش ۶۸ درصدی رقم مورد اشاره در بخش سودآوری و تقسیم سود وجود داشت.
سعیدی با اشاره به شاخص بازده کل سهامداران یا TSR نیز گفت: این شاخص علاوه بر سود دریافتی، افزایش ارزش سرمایهگذاری را در نظر میگیرد و عملکرد شستا در این شاخص از متوسط بازار سرمایه بهتر بوده است. سهم شستا از بازار سرمایه در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۱،۵ درصد بوده و عملکرد هلدینگهایی مانند تاپیکو، سیتا، تیپیکو، تاسیکو و صبا تامین نیز در مقایسه با شاخصهای بازار و شرکتهای مشابه مطلوب بوده است. به گفته وی، رشد عملکرد تاسیکو حتی به توقف یک تا دو روزه نماد معاملاتی آن منجر شد و هلدینگهای شستا طی هفتههای اخیر رتبههایی از یک تا ۹ را در بازار سرمایه کسب کردهاند.
مدیرعامل شستا با ارائه آمار عملکرد ششماهه شرکتهای زیرمجموعه اعلام کرد: سود مجموعه در ششماهه سال گذشته ۶۴ همت بود که در دوره مشابه سال جاری به ۲۶۸ همت رسیده است. البته این ارقام هنوز حسابرسی نشدهاند. سود ششماهه ستاره خلیج فارس از ۱۸ همت در سال گذشته به ۱۷۱ همت در سال جاری افزایش یافته است. بدون احتساب ستاره خلیج فارس نیز سود سایر شرکتهای مجموعه از ۴۵ همت به ۹۷ همت رسیده که بیانگر رشد حدود ۱۱۵ درصدی است.
مدیرعامل شستا در اختیار گرفتن مدیریت کنترلی ستاره خلیج فارس را یکی از مهمترین دستاوردهای سال گذشته دانست و تاکید کرد: با قرار گرفتن این پالایشگاه در مجموعه تحت کنترل شستا، فروش و سود تجمیعی شرکت در سال آینده افزایش قابل توجهی خواهد داشت.
سعیدی با اشاره به خسارات ناشی از جنگ اعلام کرد: ۲۸ شرکت زیرمجموعه شستا هدف حمله قرار گرفتند که میزان آسیبدیدگی آنها از پنج تا ۱۰۰ درصد متفاوت بوده است.
وی با اشاره به هدف قرار گرفتن مرکز تحقیقات دارویی مجموعه و آسیبهای واردشده به برخی واحدهای صنعتی گفت: بازسازی شرکتهای آسیبدیده با رویکرد افزایش تابآوری دنبال میشود تا توان آنها برای مقابله با بحرانهای احتمالی آینده نیز ارتقا یابد.
مدیرعامل شستا همچنین به اصابت ۲۱۰ موشک به مجموعه اروندان متعلق به کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و افزود: مجموعه مبین در عسلویه نیز از مراکزی بود که در جریان بازدیدهای میدانی مورد بررسی قرار گرفت، هرچند متعلق به شستا نیست.
وی با اشاره به اقدامات شستا در شرایط بحرانی اظهار داشت: با وجود ۲۰ هزار میلیارد تومان مطالبات از بخش بیمارستانی، شرکتهای دارویی زیرمجموعه ۵۰ درصد داروی بیمارستانهای کشور را تامین کردند. همچنین با جابهجایی حدود ۱۷ میلیون نفر به مناطق شمالی در جریان جنگ، شبکه توزیع شرکتها متناسب با تغییر تقاضا سازماندهی شد. در جنگ ۱۲ روزه حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ مسافر از طریق حملونقل دریایی جابهجا شدند؛ اقدامی که خارج از ماموریت معمول مجموعه بود. در جنگ ۱۲ روزه کاستیهایی در حوزه پدافند غیرعامل شناسایی شد، اما در جنگ رمضان آمادگی مجموعه افزایش یافت و اکنون تمام هلدینگها و شرکتهای تابعه دارای دستورالعمل عملیاتی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل هستند. تابآوری شستا در هشت حوزه عملیاتی، مالی، زنجیره تامین، راهبردی، فناوری و سایبری، تطبیقی، اجتماعی و نیروی انسانی و نهادی تعریف شده و اقدامات مربوط به پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی پیگیری میشود.
مدیرعامل شستا همچنین از تدوین برنامه عملیاتی برای سه وضعیت «نه جنگ، نه صلح»، «جنگ تمامعیار» و «صلح» خبر داد.
سعیدی با اشاره به تشکیل کلینیک بررسی شرکتهای بحرانی و زیانده اظهار داشت: در مجموعه شستا ۱۵ شرکت مسئلهدار وجود دارد که مجموع زیان آنها حدود ۳،۳ همت است. تاکنون هفت شرکت از زیاندهی خارج شدهاند و زیان تعدادی دیگر نیز کاهش یافته است، هرچند هنوز به سودآوری نرسیدهاند.
مدیرعامل شستا با اشاره به وضعیت پتروشیمی آبادان اعلام کرد: این شرکت پس از دو سال تعطیلی کامل، فعالیت تولیدی خود را از سر گرفته و در دو تا سه ماه گذشته نیز به سودآوری رسیده است. نباید زیان تعدادی محدود از شرکتهای زیرمجموعه را به کل شستا تعمیم داد و اطلاعات نادرستی درباره وضعیت مالی این مجموعه منتشر کرد.
مدیرعامل شستا با اشاره به برنامههای سرمایهگذاری اظهار داشت: حدود ۲۰۰ همت پروژه در ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه در دست اجرا و پیگیری است و از میان حدود ۸۰ پروژه، ۲۰ طرح اصلی تحت نظارت ویژه قرار دارند. هفت هدف راهبردی برای شستا تعریف شده و در حوزه تحقیق و توسعه نیز با وجود رشد ثبتشده در سال گذشته، میزان سرمایهگذاری همچنان کمتر از سطح مطلوب است.
سعیدی با اشاره به ناترازی انرژی گفت: سند حکمرانی انرژی شستا با ۱۴ سیاست اجرایی و شاخصهای کلیدی عملکرد تدوین شده و تولید ۴۵۱ مگاوات برق هدفگذاری شده است. بخش عمده این برنامه در شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ سیمانی سیتا دنبال میشود؛ زیرا حدود ۵۱ درصد مصرف انرژی مورد اشاره در مجموعه به این بخش اختصاص دارد.
مدیرعامل شستا همچنین پروژه طلای تفتان، پروژه طلای کردستان و سایر طرحهای توسعهای معدنی را از پروژههای راهبردی مجموعه دانست و افزود: طلای تفتان در سال گذشته به تولید رسیده و افزایش ظرفیت و سرمایهگذاری در آن دنبال میشود. پروژه طلای کردستان نیز بیش از ۷۰ درصد پیشرفت داشته است.
مدیرعامل شستا در بخش پرسش و پاسخ نشست خبری، در پاسخ به پرسشی درباره انتقال ۱۵ درصد سهام شستا به بانک رفاه کارگران اظهار داشت: به دلیل تعاملات و تعهدات میان سازمان تامین اجتماعی و بانک رفاه، سازمان تامین اجتماعی حدود ۱۵ درصد سهام خود در شستا را به این بانک واگذار کرده است. این انتقال تاثیر خاصی بر عملیات شستا ندارد، اما ترکیب سهامداران و ذینفعان مجموعه را تغییر میدهد. در نتیجه این واگذاری، یکی از کرسیهای هیاتمدیره شستا که پیش از این نماینده آن از سوی سازمان تامین اجتماعی تعیین میشد، در اختیار بانک رفاه قرار میگیرد و حکم نماینده این کرسی از سوی بانک صادر خواهد شد.
مدیرعامل شستا با اشاره به تغییرات ترکیب اعضای حقوقی هیاتمدیره در مجمع سالانه گفت: حضور بانک رفاه بهعنوان سهامدار جدید میتواند ظرفیتهای مثبتی برای تامین مالی شرکت ایجاد کند. سهم مستقیم سازمان تامین اجتماعی در شستا کاهش یافته و ترکیب سهامداران متنوعتر شده است. احتمال دارد این روند در سالهای آینده نیز ادامه پیدا کند.
مدیرعامل شستا در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مدیریتی پالایشگاه ستاره خلیج فارس اظهار داشت: مدیریت کنترلی این پالایشگاه رسما در اختیار تاپیکو قرار گرفته و با توجه به اینکه تاپیکو تحت کنترل شستاست، مدیریت ستاره خلیج فارس نیز در مجموعه شستا قرار دارد. توسعه این پالایشگاه از برنامههای تاپیکو است و پروژههای جدیدی نیز در این مجموعه دنبال میشود.
سعیدی درباره عرضه اولیه سهام ستاره خلیج فارس گفت: به ورود این پالایشگاه به بازار سرمایه علاقهمند هستیم و معتقدیم عرضه سهام آن برای کشور، سهامداران و بازار سرمایه مفید خواهد بود. با این حال، انجام عرضه اولیه مستلزم برطرف شدن برخی موانع و طی تشریفات قانونی است.
روحالله شهیدیپور، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری نفت و گاز و پتروشیمی تامین (تاپیکو)، در توضیح موانع عرضه اولیه ستاره خلیج فارس اظهار داشت: این پالایشگاه چند سهامدار اصلی دارد که شامل مجموعه تاپیکو، سازمان تامین اجتماعی و شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران هستند. سهم شرکت ملی پالایش و پخش که پیش از این ۱۸ درصد بود، اکنون به ۱۱ درصد رسیده است. برای عرضه اولیه باید سهامداران عمده درباره میزان سهام قابل عرضه و تعهدات مربوط به آن توافق کنند. هنوز همراهی شرکت ملی پالایش و پخش را برای عرضه اولیه نداریم و این موضوع یکی از موانع جدی عرضه سهام ستاره خلیج فارس محسوب میشود.
شهیدیپور اعلام کرد: قرار است در سال جاری هشت درصد دیگر از سهام پالایشگاه به سازمان تامین اجتماعی منتقل شود و اقدامات مربوط به این انتقال در حال انجام است. با انجام این انتقال، سهم باقیمانده شرکت ملی پالایش و پخش کاهش خواهد یافت و مخالفت این سهامدار دیگر به اندازه شرایط فعلی مانع اجرای عرضه اولیه نخواهد بود. یکی از گزینهها عرضه سهام از محل سهم دولت و از طریق سازمان خصوصیسازی است، اما دولت و سازمان خصوصیسازی هنوز با این پیشنهاد موافقت نکردهاند. گزینه دیگر، عرضه سهام سایر سهامداران بدون مشارکت دولت است که میتواند سهم مجموعه تاپیکو و سازمان تامین اجتماعی را کاهش دهد.
وی از بررسی راهکار تبدیل بخشی از سهام سهامداران عمده به سهام ممتاز خبر داد و افزود: هدف این است که پس از عرضه عمومی بخشی از سهام، ساختار کنترل و مدیریت پالایشگاه برای سهامداران عمده حفظ شود. پیگیریها با همکاری بورس تهران و سایر نهادهای مرتبط ادامه دارد تا عرضه اولیه ستاره خلیج فارس در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود.
سعیدی در پاسخ به پرسشی درباره تجدید ارزیابی داراییهای شرکتهای زیرمجموعه پیش از واگذاری اظهار داشت: تجدید ارزیابی داراییهای شستا باید انجام شود و این موضوع از تکالیف تعیینشده در مجمع است. صرفنظر از اینکه شرکتهای زیرمجموعه واگذار شوند یا در سبد سرمایهگذاری باقی بمانند، ارزش داراییهای آنها باید در محاسبات لحاظ شود. تجدید ارزیابی فرایند قانونی و اجرایی مشخصی دارد و مسئولیت راهبری آن به آقای خالق سپرده شده است.
مدیرعامل شستا در پاسخ به انتقاد خبرنگاری درباره تنوع فعالیتهای هلدینگها و ضرورت اصلاح ترکیب داراییهای مجموعه اظهار داشت: با اصل اصلاح و هرس سبد سرمایهگذاری موافق هستم و این موضوع در اتاق فکر شستا که بهصورت هفتگی برگزار میشود، بررسی میشود. بهطور مشخص علاقهمند هستیم از صنایع سلولزی خارج شویم و برنامه خروج از برخی فعالیتها از جمله کاشی و سرامیک نیز مطرح شده است. برخی داراییها برای فروش به بازار عرضه شدهاند، اما خریداری برای آنها پیدا نشده است. در شرایط جنگی نیز سرمایهگذاران تمایل کمتری به خرید شرکتها دارند. در صورت وجود خریدار مناسب، آماده اجرای برنامه واگذاری و اصلاح ترکیب داراییها هستیم.
در ادامه نشست، مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری صدر تامین (تاسیکو) در پاسخ به پرسشی درباره نقش مدیران دورههای مختلف در اجرای پروژههای معدنی اظهار داشت: پروژههای معدن معمولا دوره طولانی تا بهرهبرداری دارند و برخی طرحهای طلای مجموعه از اوایل دهه ۹۰ آغاز شدهاند. در اجرای این پروژهها بیش از چهار تا پنج مدیرعامل نقش داشتهاند و مراحل اکتشاف، دریافت مجوزها، رفع معارضان، طراحی، اجرا و بهرهبرداری در دورههای مدیریتی مختلف انجام شده است.
مدیرعامل تاسیکو با اشاره به سابقه حدود ۲۰ سال تصمیمگیری و سرمایهگذاری برای شکلگیری سبد معدنی این هلدینگ گفت: تلاش کردهایم پروژههای نیمهتمام را تکمیل و از هزینههای غیرضروری جلوگیری کنیم.
وی درباره وضعیت طلای تفتان اظهار داشت: این مجموعه به پایداری تولید رسیده و تولید آن از ظرفیت اسمی نیز فراتر رفته است.
مدیرعامل تاسیکو همچنین از برنامه افزایش ۲۰۰ کیلوگرمی ظرفیت تولید طلای تفتان در خردادماه سال آینده خبر داد و افزود: دریافت مجوزها، نصب تجهیزات و آمادهسازی زیرساختهای مورد نیاز در دستور کار قرار دارد.
وی درباره پروژه طلای کردستان نیز گفت: این طرح به دلیل مشکلات مربوط به معارضان و تامین مالی با موانعی مواجه بود، اما اکنون بیش از ۷۰ درصد پیشرفت دارد و عملیات معدنی و انتقال خاک نیز انجام شده است. وی همچنین ابراز امیدواری کرد که تولید طلای کردستان در اوایل سال آینده آغاز شود.
مدیرعامل تاسیکو با اشاره به یکی دیگر از پروژههای توسعهای هلدینگ اظهار داشت: طرح تولید سالانه ۶۰ تن نقره در مراحل پایانی اجرا قرار دارد و آزمایشهای مربوط به پروژه برای هفته آینده برنامهریزی شده است. این پروژه با مشارکت یکی از مجموعههای مرتبط اجرا میشود و تاکنون با رعایت ملاحظات مالی و بدون انحراف از برنامههای تعیینشده پیش رفته است. به دلیل شرایط جنگی و احتمال تاثیر تحولات منطقهای بر اجرای پروژهها، در اعلام زمان دقیق بهرهبرداری احتیاط میکنیم، اما امیدواریم ظرف یک ماه آینده مراحل نهایی پروژه انجام شود.
وی همچنین از ثبت حدود ۴۰۰ میلیارد تومان سود در یکی از شرکتهای مجموعه در اصفهان خبر داد و گفت: واگذاری شرکتهای حوزه کاشی و سرامیک در اولویت قرار دارد و برنامه حفظ، واگذاری یا سرمایهگذاری جدید در سایر داراییها نیز تدوین شده است. اطلاعات مربوط به پروژهها، ارزش روز داراییها و راهبرد سرمایهگذاری شرکتها در وبسایت هلدینگ منتشر شده است.
سپس سعیدی در پاسخ به پرسش خبرنگاری درباره دعاوی حقوقی، اختلافات مالکیتی و تعهدات منعکسشده در صورتهای مالی شستا اظهار داشت: بخشی از پروندههای حقوقی مربوط به شرکتهای تابعه و هلدینگهای تخصصی است که در صورتهای مالی تلفیقی منعکس میشود. اصلاح ساختار حقوقی شرکتها در دو سال گذشته با جدیت دنبال شده و برای مدیریت این حوزه از افراد متخصص استفاده کردهایم.
مدیرعامل شستا با اشاره به حضور دکتر پنجهپور در این مجموعه گفت: وی پیش از ورود به شستا تجربه مدیریت پروندههای حقوقی به ارزش دستکم یک و نیم میلیارد دلار را داشته است. در یک سال گذشته پروندههای حقوقی به ارزش حدود ۴۰ همت در شرکتهای زیرمجموعه حلوفصل شده است. در دو سال گذشته هیچ پرونده حقوقی جدیدی به شستا اضافه نشده و در مقابل، تعداد قابل توجهی از پروندههای گذشته تعیین تکلیف شدهاند. دستکم دو تا سه پرونده مرتبط با کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران نیز حلوفصل شده که جزئیات آنها بهزودی اعلام میشود.
مدیرعامل شستا با اشاره به تشکیل کمیته ارزی یکپارچه اظهار داشت: برای مدیریت هماهنگ تعهدات ارزی شرکتهای زیرمجموعه، دستورالعمل و آییننامه مشخصی تدوین و به شرکتها ابلاغ شده است. با استفاده از تجربه مدیرانی که سابقه فعالیت در بانک مرکزی داشتهاند، ظرفیت تخصصی مجموعه در این حوزه تقویت شده و رفع تعهدات ارزی شرکتها بهصورت مستمر رصد میشود.
در ادامه، مدیر مسئول حوزه ارزی شستا با تشریح عملکرد شرکتها اعلام کرد: در شرایط عادی بیش از ۹۵ درصد تعهدات ارزی گروه رفع میشود و حدود چهار تا پنج درصد باقیمانده نیز در فرایند رفع تعهد قرار دارد. شرکتها از روشهایی مانند فروش ارز در بازارهای رسمی یا واردات در مقابل صادرات برای ایفای تعهدات خود استفاده میکنند و مسائل مربوط به محدودیتها و مشکلات ارزی آنها در کمیته تخصصی بررسی میشود.
مدیر مسئول حوزه ارزی شستا درباره تسهیلات ارزی بارز کردستان اظهار داشت: فرایند تسویه این تسهیلات آغاز شده و تاکنون نیمی از تعهدات از محل صادرات ایفا شده است.
وی درباره سیمان بیارجمند نیز گفت: این شرکت براساس مصوبهای خاص برای بازپرداخت تسهیلات ارزی خود تا سال ۱۴۱۱ فرصت دارد و دوره تنفس لازم برای آن در نظر گرفته شده است. تسهیلات مربوط نیز از محل منابع صندوق توسعه ملی پرداخت شده و پروژه شرکت فعال است.
مدیرعامل شستا در تکمیل توضیحات مربوط به بارز کردستان اظهار داشت: قرار بود این شرکت ارز مورد نیاز برای بازپرداخت تسهیلات ارزی خود را از محل صادرات لاستیک تامین کند، اما با اعمال ممنوعیت صادرات لاستیک، این برنامه با مشکل مواجه شد. اکنون شرکت ناچار است از محل درآمدهای ریالی ارز تهیه کند و تعهدات خود را بپردازد که هزینه مالی بیشتری به آن تحمیل میکند. این مشکل ناشی از عملکرد شرکت بارز نیست، بلکه نتیجه مقررات و آییننامههای متناقضی است که در بخشهای مختلف دولت تصویب و اجرا میشود.
هزینه تبلیغات یک و نیم همتی مربوط به ۱۷۶ شرکت در دو سال است
مدیرعامل شستا در پاسخ به پرسشی درباره هزینه یک و نیم همتی تبلیغات این مجموعه اظهار داشت: رقم مطرحشده مربوط به هزینههای شرکتهای زیرمجموعه طی دو سال گذشته است و نباید بهعنوان هزینه تبلیغات ستاد مرکزی شستا معرفی شود. متوسط سالانه این هزینه حدود ۸۰۰ میلیارد تومان است که میان ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه توزیع شده و در مقایسه با درآمد تجمیعی حدود ۵۷۰ همتی مجموعه، سهمی در حدود یکدهم درصد دارد. ستاد مرکزی شستا هیچ هزینه تبلیغاتی ندارد و هزینههای مطرحشده مربوط به فعالیت شرکتهای عملیاتی است.
مدیرعامل شستا با اشاره به حضور شرکتهای زیرمجموعه در نمایشگاههای داخلی و خارجی، فعالیتهای بازاریابی و معرفی محصولات گفت: این هزینهها بخشی از فعالیت اقتصادی شرکتها محسوب میشوند و نباید بدون بررسی ماهیت آنها بهعنوان هزینه غیرضروری معرفی شوند. در شرکتهایی مانند رایتل، تبلیغات و بازاریابی بخشی از ماهیت کسبوکار است و اگر هزینه این شرکت کنار گذاشته شود، نسبت تبلیغات سایر شرکتهای زیرمجموعه باز هم کمتر خواهد شد. شرکتهای فعال در بازار مصرفکننده نهایی و بازارهای بینالمللی برای حفظ و توسعه مشتریان به فعالیتهای بازاریابی نیاز دارند و رقم مطرحشده برای مجموعهای با ۱۷۶ شرکت، رقم بالایی نیست.
مدیرعامل شستا با اشاره به گزارشی که از سوی آقای فقیی(مدیرعامل شرکت خدمات ارتباطی رایتل) ارائه شده، اعلام کرد: براساس برنامه اعلامشده، خدمات نسل پنجم ارتباطات همراه رایتل تا پایان آبانماه در استان تهران فعال خواهد شد. پس از تهران، توسعه و راهاندازی این خدمات در سایر استانهای کشور نیز دنبال میشود.
مدیرعامل شستا در پاسخ به پرسشی درباره تاثیر سودآوری مجموعه بر معیشت بازنشستگان اظهار داشت: برای بررسی سهم شستا در تامین هزینههای سازمان تامین اجتماعی باید میزان سرمایهگذاری انجامشده و نرخ بازده آن در نظر گرفته شود. نمیتوان بدون توجه به حجم سرمایهگذاری، انتظار داشت شستا تمامی هزینهها و تعهدات سازمان تامین اجتماعی را تامین کند. براساس اظهارات مدیران سازمان تامین اجتماعی، طی حدود ۱۲ ماه یک میلیون نفر به جمعیت مستمریبگیران اضافه شدهاند، اما سرمایهگذاری متناسب با افزایش این تعهدات انجام نشده است. در محاسبات مربوط به تامین ۲۰ درصد هزینههای سازمان از محل سود شستا، حتی نرخ بازده حقوق صاحبان سهام ۵۰ درصدی در نظر گرفته شده که نرخ بسیار بالایی است. بازده داراییهای شستا قابل بهبود است، اما نباید ناترازی ایجادشده در بخشهای دیگر سازمان تامین اجتماعی را به شرکتهای زیرمجموعه منتقل کرد.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح سبد سرمایهگذاری اظهار داشت: حرکت از شرکتداری مستقیم به سمت سرمایهگذاری، واگذاری داراییهای کمبازده و اصلاح ترکیب شرکتها میتواند بازده مجموعه را افزایش دهد.
مدیرعامل شستا با اشاره به مشکلات شرکت چوکا گفت: این شرکت براساس دسترسی به منابع چوب و بهرهبرداری از جنگل شکل گرفته بود، اما با ممنوع شدن بهرهبرداری از جنگل، مدل اقتصادی آن تغییر کرد. در چنین شرایطی منطق اقتصادی ایجاب میکند سهامدار از سرمایهگذاری کمبازده خارج شود، اما در مواردی با تشکیل شورای تامین یا به دلیل ملاحظات دیگر، اجازه واگذاری شرکت داده نمیشود. این محدودیتها باعث میشود برخی شرکتها با وجود نداشتن بازده مطلوب در سبد شستا باقی بمانند.
مدیرعامل شستا با اشاره به مطالبات معوق حوزه دارو اظهار داشت: مجموعه تیپیکو حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان از دولت و بخش سلامت طلبکار است. وقتی مطالبات شرکتهای دارویی پرداخت نمیشود، آنها برای تامین سرمایه در گردش و استمرار تولید ناچار به دریافت تسهیلات بانکی میشوند و هزینه مالی بیشتری پرداخت میکنند. از یکسو مطالبات شرکتها پرداخت نشده و از سوی دیگر، همان شرکتها برای تامین نقدینگی خود باید از نظام بانکی تسهیلات بگیرند؛ موضوعی که بازده سرمایهگذاری را کاهش میدهد.
مدیرعامل شستا با اشاره به وضعیت شرکت ملی نفتکش ایران اظهار داشت: شستا حدود ۳۳ درصد سهام این شرکت را در اختیار دارد و مطالبات شرکت ملی نفتکش حدود ۱،۳ میلیارد دلار است. خدمات حمل نفت انجام شده و درآمد مربوط به آن در حسابهای مالی شناسایی شده است، اما منابع نقدی حاصل از ارائه خدمات بهطور کامل وصول نشده است. وقتی درآمد شرکت شناسایی میشود، اما وجه آن دریافت نمیشود، شرکت برای انجام تعهدات و تامین نقدینگی با مشکل مواجه خواهد شد و ممکن است به دریافت تسهیلات بانکی نیاز پیدا کند. این وضعیت آثار زنجیرهای بر جریان نقدینگی، هزینههای مالی و بازده شرکتهای زیرمجموعه دارد.
سعیدی با ارائه آماری از وضعیت مطالبات مجموعه اعلام کرد: مجموع مطالبات ۱۷۶ شرکت زیرمجموعه شستا به همراه شرکت ملی نفتکش، که شستا حدود ۳۳ درصد سهام آن را در اختیار دارد، حدود ۲۷۰ تا ۲۸۰ همت است. براساس محاسبات انجامشده، هزینه مالی ناشی از این وضعیت و تامین منابع جایگزین، ماهانه حدود هفت همت برآورد میشود. انباشت مطالبات و تاخیر در وصول آنها، ظرفیت شرکتها برای تامین نقدینگی، توسعه سرمایهگذاری و افزایش سودآوری را محدود کرده است. با وجود این محدودیتها، بازده شستا از متوسط بازار سرمایه بهتر بوده، اما معتقدیم امکان افزایش بیشتر بازده وجود دارد و باید موانع مالی و مقرراتی رفع شوند.
مدیرعامل شستا با اشاره به سابقه سرمایهگذاری سازمان تامین اجتماعی در این مجموعه اظهار داشت: براساس محاسبات انجامشده، مجموع آورده سرمایهگذاری سازمان تامین اجتماعی از زمان تاسیس شستا در سال ۱۳۶۵ تاکنون حدود ۲،۵ میلیارد دلار بوده است. در همین دوره، مجموع برداشتهای سازمان تامین اجتماعی از شستا حدود ۱۶،۵ میلیارد دلار برآورد شده است. این ارقام نشان میدهد سازمان تامین اجتماعی در طول سالهای گذشته منابع قابل توجهی از سرمایهگذاری خود در شستا دریافت کرده است. عملکرد سرمایهگذاری این مجموعه باید با گزینههای جایگزین و شرایط اقتصادی دورههای مختلف مقایسه شود و نمیتوان بدون توجه به آورده سرمایه، انتظار بازده نامحدود داشت.
مدیرعامل شستا با اشاره به اقدامات انجامشده برای شفافسازی استخدام در شرکتهای زیرمجموعه اظهار داشت: برای نخستین بار سازوکاری ایجاد شده که موقعیتهای شغلی شرکتها بهصورت عمومی در سامانه مربوط منتشر شود و متقاضیان بتوانند رزومه خود را ثبت کنند. در آخرین بررسی، ۵۴۲ فرصت شغلی از سوی ۷۰ شرکت زیرمجموعه در سامانه اعلام شده و ۲ هزار و ۷۸۱ رزومه برای این موقعیتها ارسال شده است. در اطلاعات سامانه، ۳۱۷ مورد تایید نهایی و ۷۴۰ مورد عدم پذیرش ثبت شده و وضعیت سایر درخواستها نیز در حال بررسی است. هدف این اقدام افزایش شفافیت استخدامی و حرکت به سمت عدالت در دسترسی به فرصتهای شغلی است.
سعیدی درباره شیوه انتخاب اعضای هیاتمدیره شرکتهای زیرمجموعه اظهار داشت: تلاش کردهایم ترکیبی از تجربه و توان مدیریتی نسلهای مختلف در هیاتمدیرهها حضور داشته باشد. در مدل مورد نظر، یک عضو با سابقه پنج تا ۱۰ سال، سه عضو با سابقه ۱۱ تا ۲۴ سال و یک عضو با سابقه بیش از ۲۴ سال پیشبینی شده است؛ البته ترکیب نهایی متناسب با ماهیت و نیاز هر شرکت قابل تغییر خواهد بود. حضور متخصصان مرتبط با صنعت هر شرکت و مدیر مالی در ساختار مدیریتی ضروری است و افراد پیش از انتصاب باید در کانون ارزیابی و مصاحبههای تخصصی شرکت کنند.
سعیدی با اشاره به معیارهای انتخاب مدیران گفت: دانش، مهارت، پاکدستی، هماهنگی سازمانی، توانایی کار تیمی، برنامهریزی، تصمیمگیری، تحلیل مسئله و دیدگاه راهبردی از شاخصهای مورد توجه هستند. پس از جنگ، شجاعت مدیریتی نیز به این معیارها اضافه شد و در جریان جنگ دو تا سه نفر از مدیران مجموعه به دلیل برخوردار نبودن از ویژگیهای مورد انتظار در این زمینه جابهجا شدند.
مدیرعامل شستا با رد برخی مطالب درباره پرداخت پاداش به مدیران شرکتهای زیرمجموعه اظهار داشت: هیچیک از مدیران عامل و اعضای هیاتمدیره شرکتهای زیرمجموعه شستا پاداش دریافت نمیکنند. اگر فردی مدعی پرداخت چنین پاداشهایی است، اسناد مربوط را ارائه کند. در برخی صورتهای مالی، مبالغی بهعنوان پاداش اعضای حقوقی هیاتمدیره تعیین میشود که گاهی به اشتباه بهعنوان پاداش مدیران یا اعضای حقیقی هیاتمدیره معرفی میشود. البته معتقدم در صورت عملکرد مناسب یک شرکت، پرداخت پاداش به مدیران میتواند موضوع قابل بررسی باشد، اما در شرایط فعلی چنین پاداشی به مدیران عامل و اعضای هیاتمدیره شرکتهای زیرمجموعه پرداخت نمیشود.