به گزارش اقتصاد معاصر؛ بسته شدن گذرگاه مرزی الشیب میان ایران و عراق، علاوه بر مختل کردن تجارت مرزی و آسیب به معیشت فعالان اقتصادی استان میسان، به افزایش قیمت محصولات کشاورزی و مواد غذایی در بازارهای این استان منجر شده است؛ هم‌زمان، کاهش ارزش دینار در برابر دلار نیز به موج گرانی در شهرهای مختلف عراق دامن زده و اعتراض شهروندان به افزایش هزینه‌های زندگی را تشدید کرده است.
تعطیلی گذرگاه الشیب از ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر) تاکنون، بازار استان میسان در جنوب عراق را با مشکلاتی روبه‌رو کرده است.
گزارش میدانی از بازار شهر عماره در جنوب عراق نشان می‌دهد قیمت هر کیلوگرم مرغ از ۲۴۰۰ به ۳۴۰۰ دینار، سیب‌زمینی از هزار به ۱۲۵۰ دینار و همچنین قیمت پرتقال در بازار عمده‌فروشی از ۷۰۰ به ۱۲۰۰ دینار رسیده است.
در همین حال، شهروندان عراقی امروز دوشنبه در شبکه‌های اجتماعی از افزایش قیمت پیاز به حدود ۳ هزار دینار برای هر کیلوگرم و بالا رفتن قیمت برخی اقلام دیگر از جمله رب گوجه‌فرنگی و تخم‌مرغ خبر داده‌اند که تقریبا حاکی از دو برابر شدن آنهاست.
افزایش قیمت‌ها به استان میسان محدود نمانده است. بر اساس گزارش شفق نیوز با استناد به داده‌های برنامه جهانی غذا، قیمت پیاز در بصره دو برابر، در بغداد ۴۵ درصد و در اربیل ۳۳ درصد افزایش یافته است.
قیمت سیب‌زمینی نیز در بصره ۶۸ درصد و در اربیل ۵۰ درصد رشد داشته است. مجموع قیمت مواد غذایی در این دوره در بصره ۱۰ درصد و در بغداد و اربیل ۶.۵ درصد افزایش یافته است.
افزایش نرخ ارز در عراق نیز به این روند دامن زده است. بانک مرکزی عراق در اوایل اکتبر(مهر ماه) نرخ رسمی دلار را از ۱۳۲۰ به ۱۵۲۰ دینار افزایش داد و در اوایل نوامبر نیز نرخ بازار آزاد دلار حدود ۷ درصد بالا رفت و به ۱۶۷۵ دینار رسید. کارشناسان اقتصادی معتقدند افزایش هزینه واردات و پیش‌دستی برخی تجار در بالا بردن قیمت‌ها از عوامل گرانی مواد غذایی بوده است.
در واکنش به این شرایط، رانندگان کامیون، رانندگان تاکسی و کارکنان گذرگاه الشیب در تجمع‌های اعتراضی خواستار بازگشایی این مسیر شده‌اند. رهبران عشایر و فعالان محلی نیز با هشدار درباره افزایش هزینه‌های زندگی و از دست رفتن فرصت‌های شغلی، از دولت بغداد خواسته‌اند در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
اما بسته شدن گذرگاه الشیب به معنای توقف کامل صادرات محصولات کشاورزی ایران به عراق نیست و واردکنندگان می‌توانند از مسیرهای جایگزینی مانند شلمچه و مهران برای انتقال پیاز و سبزیجات استفاده کنند. با این حال تغییر مسیر کامیون‌ها هزینه و زمان حمل‌ونقل را افزایش داده و به گرانی بیشتر محصولات در بازار عراق دامن زده است.
دولت عراق تعطیلی گذرگاه را با استناد به ناآمادگی فنی و زیرساختی آن توجیه کرده، اما ادامه اختلال در تجارت مرزی و افزایش قیمت‌ها، فشار بر خانوارهای کم‌درآمد را بیشتر کرده است.
در همین حال، برخی رسانه‌ها و تحلیلگران عراقی، تحولات منطقه‌ای و فشارهای آمریکا بر بغداد را نیز از عوامل مؤثر بر محدودیت‌های تجاری و اختلال در مبادلات اقتصادی عراق با ایران می‌دانند.
به اعتقاد این رسانه‌ها، فشار واشنگتن بر دولت عراق برای محدود کردن همکاری‌های اقتصادی با تهران، در کنار بسته شدن گذرگاه الشیب و افزایش نرخ دلار، می‌تواند به تشدید مشکلات بازار و افزایش هزینه‌های زندگی شهروندان عراقی دامن زده باشد. با این حال، میزان تأثیر مستقیم فشارهای آمریکا بر تعطیلی این گذرگاه و گرانی اخیر، نیازمند بررسی و مستندات بیشتر است./فارس