به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر شهریور امسال بود که رئیس سازمان هواپیمایی کشوری مدعی شد بالاخره و پس از هشت بار تذکر و چند سال مدارای سازمان با ایرلاین‌ها، از ابتدای مهر امسال بوئینگ‌های ام‌دی فاقد صلاحیت پرواز دیگر اجازه پرواز نخواهند داشت.
این بوئینگ‌ها شامل 41 فروند هواپیمای MD سرخط بود که بالاخره پس از 4 دهه فعالیت، زمینگیر شدند، اما با این حال شرکت‌های هواپیمایی به عناوین مختلف به دنبال عملیاتی کردن این ام‌دی‌ها بودند، از طرح پیشنهاد بازرسی‌های کوتاه‌مدت و مکرر موتور تا ادعای مهلت کمپانی بوئینگ به بهره‌برداران تا سال 2027؛ اما رئیس سازمان هواپیمایی کشوری در یک نشست خبری به صراحت اعلام کرد: «تا زمانی که اینجانب ریاست سازمان را برعهده دارم، ام‌دی‌ها پرواز نخواهند کرد».
اواسط مهرماه بود که یکی از مدیریان ارشد صنعت حمل و نقل هوایی در گفت‌وگویی با اقتصاد معاصر عنوان کرد که رسانه‌ها به عنوان مدعی‌العموم در جریان باشند که برخی محدود از ایرلاین‌ها به دنبال جعل اسناد مربوط به بلید 3 و 4 بوئینگ‌های ام‌دی «جعل سند فرم‌‌وان (Form-1)» و قالب کردن قطعات فرسوده به جای قطعات با عمر کم هستند که این امر ایمنی پرواز را به خطر می‌اندازد.
و بالاخره روز گذشته 23 آبان، سازمان هواپیمایی به ۸ موتور هواپیماهای بوئینگ MD چراغ سبز نشان داد تا به چرخه پرواز برگردند و به نوعی دوباره پای ام‌دی‌ها به ناوگان هوایی کشور باز شد.
محمدرضا واقفی‌منش، سرپرست دفتر صلاحیت پروازی سازمان هواپیمایی در این‌باره می‌گوید: پس از اینکه ایرلاین‌ها به دلیل عدم انجام امریه صلاحیت پروازی از سوی سازمان هواپیمایی کشوری و به تبع آن زمینگیر شدن این تایپ از هواپیماها، قادر به انجام عملیات پروازی نشدند، با جدیت سازمان هواپیمایی کشوری در حفظ و ارتقای ایمنی پروازها، تاکنون 8 موتور مربوط به 4 هواپیمای تحت مالکیت ایرلاین‌های ایرتور، کیش ایر، آوا و اطلس موفق به اخذ مجوز صلاحیت پروازی شدند.
واقفی‌منش به صراحت این را هم گفته است که این فرصت برای سایر ایرلاین‌ها امکان بهره‌برداری مجدد از هواپیماهای MD را براساس رعایت دستورالعمل‌های امریه صلاحیت پروازی سازمان هواپیمایی کشوری ممکن می‌کند؛ ایرلاین‌ها می‌توانند با رعایت مفاد مندرج، الزمات دستورالعمل‌های صلاحیت پروازی (AD)، مجدداً هواپیماهای MD را به چرخه عملیاتی بازگردانند.
درواقع سازمان هواپیمایی کشوری با طرح این موارد، راه را برای بازگشت بوئینگ‌های ام‌دی به ناوگان هوایی کشور باز کرده است؛ اگر ادعای قببلی سازمان برای زمین‌گیری ام‌دی‌ها مبنی بر نبود قطعه موتور ام‌دی، کاهش ایمنی پرواز، الزام کمپانی سازنده و تشخیص کارشناسان این سازمان، صحیح بود، پس چرا اجازه بازگشت ام‌دی‌ها صادر شده است؟
و اگر سازمان به این نتیجه رسیده است که ادعاهای ذکر شده قبلی، چندان کارشناسی شده نبوده است، پس لازم است توضیح دهد که چرا 2 ماه صنعت حمل و نقل هوایی، مسافران پرواز و ایرلاین‌ها را درگیر یک مساله کارشناسی‌نشده کرد و هزینه برای کشور ایجاد کرد؛ هزینه‌هایی نظیر کاهش ظرفیت ناوگان هوایی مسافری کشور تا تا بیکاری (هر چند کوچک) بخشی از پرسنل ایرلاین‌ها و ایجاد شبهه درباره ایمنی در ناوگان مسافری هوایی.
با تاکیدات قبلی سازمان هواپیمایی کشوری در مورد مساله ایمنی ام‌دی‌ها و مخاطرات پرواز این هواپیما و تصمیم جدید سازمان هواپیمایی مبنی بر بازگشت تدریجی ام‌دی به چرخه عملیاتی، قطعا نگاه افکار عمومی به ایمنی ناوگان هوایی کشور مورد خدشه قرار می‌گیرد.
از سوی دیگر پس از زمین‌گیری ام‌دی‌ها و با توجه به تاکیدات مکرر سازمان هواپیمایی مبنی بر عدم صدور مجوز پروازی ام‌دی، ایرلاین‌ها تعدادی از پرسنل خود را تعدیل کردند و برخی ایرلاین‌های دولتی/عمومی نظیر کیش‌ایر، کاسپین و چابهار دچار استحاله شدند.
با زمین‌گیری ام‌دی‌ها فرصتی برای انجمن شرکت‌های هواپیمایی فراهم شد تا با کاهش صندلی پرواز و در رشد تقاضا و به بهانه افزایش هزینه سربار در شرکت‌های هواپیمایی، نرخ بلیت مسیرهای داخلی را ۴۵ درصد افزایش دهد ضمنا عرضه بلیت و تقاضای صندلی، در ایام حصر اقتصادی و تشدید تحریم‌ها، بیش از پیش از موازنه خارج شد.
با سیاست‌های عجیب و شک برانگیز از سوی سازمان هواپیمایی کشوری شامل همین زمین‌گیری و برگرداندن هواپیما به ناوگان و افزایش قیمت یک ساعت صندلی پرواز به حدود 16 میلیون تومان (تهران-مشهد تا 17 میلیون تومان) اساساً سفر هوایی از سبد مصارف آحاد مردم و خانواده‌ها حذف شد.
از سوی دیگر پس از این تصمیم ناوگان ام‌دی در شرکت‌های خصوصی جدیدالتاسیس با برخی اسناد شبهه‌انگیز به خط پرواز بازگشتند یا حتی هواپیمایی با عمر ۴۱ سال (ایرباس ۳۱۰) در راستای مقابله با کاهش طرفیت صندلی پروازی، وارد چرخه عملیاتی شد.
در همین اثنا شرکت‌های هواپیمایی جدید (نوین، الوند، آران و غیره) هم در پوشش توسعهٔ خدمت‌رسانی مجوز گرفته و وارد چرخه عملیاتی صنعت شدند.
به عقیده کارشناسان صنعت هوایی، ضعف نظارت سازمان هواپیمایی و بهانه‌دادن به دست شرکت‌ها، ناشی از بحران‌آفرینی در زمین‌گیری ناگهانی ام‌دی‌ها، خدمات‌دهی ایرلاین با نرخ‌های رقابتی و ارتقای کیفیت و ایمنی را تحت تاثیر قرار داده است.