به گزارش اقتصاد معاصر؛ شاید برای شما هم سوال باشد یک بانک خصوصی چطور می‌تواند صدها شرکت نفتی، معدنی و ساختمانی در زیرمجموعه خود داشته باشد، با پولی که در بانک با زدن دکمه خلق می‌کند به آن‌ها وام بدهد و روز به روز بزرگترشان کند، از تمامی سقف‌های نظارتی برای تسهیلات عبور کند با این حال سالها به فعالیت ادامه بدهد و هر سال ساختار پیچیده‌تری پیدا کند؟
این اتفاق فرمولی دارد که برخی بانکداران در ایران به آن دست پیدا کرده‌اند و تاکنون هم این فرمول جواب داده است. موضوع این گزارش توضیح همین فرمول است که در حال حاضر استفاده می‌شود و برخی از بانک‌ها را به یک شبه دولت بزرگ تبدیل کرده که تقریبا به جایی پاسخگو نیستند و اگر ناظری هم به گوشه‌ای از کار آن‌ها ایراد بگیرد، توجهی نمی‌کنند.
فرمول این بانکداران در عین سادگی پیچیده است و به این شکل عمل می‌کند که بانکدار ارتباطات خود را با دولتمردان و مقامات ارشد بدون هیچ سوء‌نیتی شکل می‌دهد و در ابتدا برای خدمت به کشور پروژه‌های ملی را تامین مالی می‌کند، هرچند همین کمک را هم با خلق پول از طریق بانک انجام می‌دهد.
وقتی در دولت‌های مختلف و با وجود اختلاف سلایق این ارتباطات را حفظ کرد، تقریباً این بانکدار به‌عنوان یک فرد ملی و خادم، وجهه‌ای کسب می‌کند.
در همین حین او می‌تواند با خلق پول شرکت‌هایی را تأسیس کند و از طریق همان شرکت‌ها، شرکت‌های دیگری روی کار بیاورد. با چند لایه تأسیس شرکت و درهم پیچیدن هیئت‌مدیره این شرکت‌ها، کم‌کم شرکت‌های بزرگ را هم می‌تواند بخرد.
حالا با این کار تعداد زیادی از شرکت‌های بزرگ و ارزآور در اختیار دارد که می‌تواند چرخه قبل را تکرار کند و در کنار آن پروژه‌های بزرگ را در اختیار بگیرد.
اما این فرمول اینجا تمام نمی‌شود. این بانکداران که ارتباطات مناسبی با دولتمردان و مسئولان همان پروژه‌ها گرفته‌اند، در زمان اتمام مسئولیت از همان افراد به‌عنوان اعضای هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت‌های زیرمجموعه بزرگ بانک استفاده می‌کنند. به این ترتیب مثلاً فردی که قبلاً مدیرعامل شرکت پالایش و پخش بوده، حالا ریاست هیئت‌مدیره و مدیرعامل هلدینگ انرژی همین بانک می‌شود و در چندین شرکت هم‌زمان عضو هیئت‌مدیره می‌شود.
یا مثلاً فردی که قبلاً در یکی از دولت‌ها معاون علمی رئیس‌جمهور بوده را رئیس هیئت‌مدیره چند شرکت زیرمجموعه بانک می‌کنند.
یا فرزندان و اقوام دولتمردان را در شرکت‌های زیرمجموعه بانک به کار می‌گیرند. مثلاً پسر یک معاون اولی که قبلاً سمت داشته را رئیس هیئت‌مدیره یک شرکت می‌کنند و البته دقت می‌کنند که تخصص مرتبط با شرکتی که در آن فعالیت می‌کنند را داشته باشند تا هیچ ایرادی باقی نماند که این فرد به خاطر انتصابش به فلان مسئول این سمت را گرفته است.
البته این فرمول بخشی هم با عنوان کمک به کارهای عام‌المنفعه دارد که محسوس یا نامحسوس انجام می‌شود تا وجه مثبت بانکدار تکمیل شود. مثلاً در جایی مسجد یا مدرسه می‌سازند، برای ازدواج جوانان جهیزیه می‌دهند و به پروژه آبرسانی فلان روستا کمک می‌کنند.
به این ترتیب بانکداری که هم با اجرای پروژه‌های ملی به کشور خدمت می‌کند، هم شرکت‌های بزرگی دارد که به اقتصاد سود می‌رساند و هم در کمک‌رسانی به مردم جزو پیشگامان است، تخلفی هم انجام بدهد، تخلف مبارکی است و تا سالها می‌تواند با این فرمول بانک خود را مدیریت کند و با هیچ مانعی روبه‌رو نشود.
شاید بگویید با این فرمول ساده چرا ما بانکدار نشویم و شرکت‌های خودمان را تأمین مالی نکنیم؟
اما باید گفت کار آنچنان هم ساده نیست. باید سالها زحمت کشید، قلق افراد و نوع کار با هر کدام را یاد گرفت، اشتباهی مرتکب نشد که متوجه شوند شما از این فرمول استفاده می‌کنید. تمامی این کارها باعث می‌شود فقط تعداد محدودی بتوانند از این فرمول استفاده کنند و سالها بدون مانع سرپا بمانند./فارس