ترامپ توانایی کاهش قیمت حامل‌های انرژی را در آمریکا دارد؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با توجه به افزایش قیمت حامل‌های انرژی در آمریکا، یکی از وعده‌های ترامپ در کارزار انتخاباتی اخیر، کاهش بهای انرژی مصرفی برای شهروندان آمریکایی بود.

وی در ایام تبلیغات انتخابات تاکید کرد که با افزایش تولید، قیمت‌ها را برای مردم کاهش خواهد داد؛ قیمت‌هایی که نسبت به ابتدای سال ۲۰۲۰ تقریبا ۲ برابر شده و تورم‌های بالایی را برای امریکا به ارمغان آورده است. این وعده‌ انتخاباتی علاوه بر آمریکا، برای بسیاری از کشورهای دیگر نیز حائز اهمیت خواهد بود و تلاش‌های ترامپ جهت کاهش قیمت بازار جهانی انرژی را متاثر خواهد کرد. 

بی‌شک کاهش قیمت‌ حامل‌های انرژی در آمریکا مستلزم کاهش قیمت نفت به زیر ۶۵ دلار و حتی کمتر است؛ قیمتی که رسیدن به آن آسان نخواهد بود و به نظر نمی‌رسد فقط با افزایش تولید در آمریکا قابل دستیابی باشد. در چهار سال گذشته میانگین قیمت نفت، هیچگاه کمتر از ۷۰ دلار نبوده است؛ قیمتی که با حساسیت بالایی توسط صادرکنندگان بزرگ نفت محافظت می‌شود و توافق نسبتا مستحکمی بر روی آن وجود دارد. 

وضعیت سایر کشورها 

بیش از یک سال است که اوپک پلاس برای جلوگیری از کاهش قیمت نفت به صورت داوطلبانه، تولید نفت خود را کاهش داده است. عربستان و روسیه با وجود اختلافات غیرقابل انکار، در رابطه با جلوگیری از کاهش قیمت توافق دارند. از سوی دیگر نفت کم‌تر از ۶۰ دلار، تولید نفت بسیاری از نقاط را با چالش مواجه خواهد کرد. برای مثال تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا، نفت زیر ۷۰ دلار را برای تولید مقرون به صرفه نمی‌دانند و این مساله یک چالش اساسی برای وعده انتخاباتی ترامپ خواهد بود. 

کشورهای عربی، آذربایجان، مکزیک، ترکمنستان و سایر تولیدکنندگان کوچک نفت نیز از کاهش قیمت متضرر خواهند شد. علاوه بر این، فشار بر شبکه صادرات نفت ایران نیز می‌تواند ترامپ را از عمل به وعده انتخاباتی خود دور کند. 

در مجموع باید گفت وعده کاهش قیمت انرژی ترامپ، مخالفان سرسخت و متضرران متعددی دارد و ظاهرا رسیدن به آن بسیار دشوار باشد. 

یکی از راه‌های رسیدن به این هدف، افزایش تولید نفت توسط تولیدکنندگان آمریکایی است. ترامپ در ایام انتخابات وعده داد تشریفات اداری را کاهش داده و قوانین دست و پاگیر را از پیش پای تولیدکنندگان نفت برمی‌دارد. بر این اساس بود که ترامپ شعار خود در حوزه انرژی را «حفاری کن، فقط حفاری» قرار داد. در حقیقت ترامپ برای کاهش قیمت نفت دل به تولیدکنندگان داخلی بسته اما به نظر نمی‌رسد فقط تمرکز بر تولید داخلی، بتواند کمک خاصی به کاهش قیمت بکند. 

تشدید تحریم نفتی ایران 

تشدید تحریم‌های نفتی ایران با تلاش برای کاهش قیمت نفت در تضاد است. تولید و صادرات نفت ایران پیوسته از سال ۲۰۲۰ افزایش یافته و بخشی از بازار جهانی را شکل می‌دهد، در حالی که در سال ۲۰۲۰، تولید و صادرات نفت ایران به کمترین مقدار ممکن رسیده بود اما این میزان در سال‌های اخیر به مرور افزایش یافت. برآوردها نشان می‌دهد تولید نفت ایران بیش از ۱.۵ میلیون بشکه و صادرات حدود یک میلیون بشکه در روز نسبت به افت شدید سال ۲۰۲۰ افزایش یافته است. بنابراین حذف سهم ایران از بازار قطعا فشاری در جهت افزایش قیمت‌ها خواهد بود؛ هر چند سهم ایران از بازار جهانی کوچک است. تلاش ترامپ برای کاهش صادرات نفت ایران اگر به درگیری و تنش نیز منجر شود، فشار مضاعفی برای افزایش خواهد بود. علاوه بر اینکه آتش‌بس در خاورمیانه شکننده بوده و هرگونه درگیری، فشاری برای افزایش قیمت‌ها است. 

در مجموع باید گفت تشدید تحریم‌های نفتی ایران و تنش‌ها در خاورمیانه با سیاست کاهش قیمت انرژی ترامپ در تضاد خواهد بود. حداقل آنکه کاهش قیمت را بسیار دشوار خواهد کرد و این مساله چالش جدی برای ترامپ و عاملی برای کمک به ایران خواهد بود. 

وعده پوشالی

وعده انتخاباتی کاهش قیمت حامل‌های انرژی توسط ترامپ بر خلاف آنچه به نظر می‌رسد، به سادگی محقق نخواهد شد. تلاش برای فشار بر ایران، مخالفت عربستان و دیگر تولیدکنندگان اوپک پلاس، افزایش هزینه‌های تولید نفت شیل و تنش‌ها در خاورمیانه توان آمریکا برای کاهش قیمت نفت به ویژه به زیر ۶۵ دلار را کاهش داده است. از سوی دیگر تمرکز صرف بر افزایش تولید توسط تولیدکنندگان آمریکایی نیز نمی‌تواند خیلی کارساز باشد.

بنابراین ترامپ برای رسیدن به هدف خود به اقدامات بیشتری نیاز دارد. به طور قطع یکی از این اقدامات حل و فصل درگیری در اوکراین و توافق گسترده با روسیه است. ادامه تنش‌ها در اوکراین، قطعا یک مانع بزرگ برای هدف ترامپ خواهد بود. روسیه از یک‌سو به عنوان یک بازیگر موثر در بازار نفت، مانع کاهش قیمت‌ها است و از سوی دیگر تنش این کشور با اروپا نیز قیمت انرژی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. جلب رضایت کشورهای عربی و شکست توافق کاهش تولید اوپک پلاس نیز اقدامی مهم در راستای کاهش قیمت خواهد بود. طبیعتا کاهش قیمت نفت، مطلوب کشورهای عربی تولیدکننده نفت نخواهد بود و درآمدهای نفتی آن‌ها را کم خواهد کرد. در نتیجه جلب رضایت آن‌ها نیز در این بازه زمانی بسیار حائز اهمیت است. 

تلاش برای کاهش قیمت نفت، موجب خواهد شد ترامپ نتواند مانند دوره گذشته ریاست جمهوری خود با تمام توان برای کاهش صادرات نفت ایران تلاش کند. هرچند به طور قطع، ترامپ برای کاهش بخشی از صادرات نفت ایران اقدام خواهد کرد. البته سهم کم ایران از بازار جهانی نفت تا حدودی در کوتاه‌مدت این امکان را برای ترامپ فراهم می‌کند اما گذر زمان این توانایی را کاهش خواهد داد.