رشد اقتصادی ۳.۷ درصدی و ۳.۴ درصدی تشکیل سرمایه ثابت در ۹ ماهه سال ۱۴۰۳

به گزارش اقتصاد معاصر از روابط عمومی بانک مرکزی؛ تولید ناخالص داخلی کشور در نُه ‌ماهه سال  1403 بر حسب اقلام هزینه نهایی معادل 3.7 درصد و بر حسب عوامل تولید "با احتساب نفت" و "بدون احتساب نفت" (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب با افزايش 3.1 و 2.9 درصدي همراه بوده است. تحقق رشد اقتصادي مثبت در فصول اول تا سوم سال ‌جاري و در امتداد رشد اقتصادي مثبت کليه فصول سال 1402 و روند صعودی رشد اقتصادی گروه های غیر نفتی در فصول متوالی سال 1403 حکايت از تداوم رشد قابل قبول فعاليت‌هاي اقتصادي در کشور دارد. همچنین "تشکيل سرمايه ثابت ناخالص" در سه ماهه سوم سال 1403 رشد 4.4 درصدي نسبت به دوره مشابه سال قبل و رشد 3.4 درصدی در نُه ‌ماهه سال 1403 داشته است.

بر اساس محاسبات مقدماتي اداره حساب‌هاي اقتصادي بانک مرکزی، توليد ناخالص داخلي به قيمت پايه (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) در سه ماهه سوم سال 1403 به رقم 19697.2 هزار ميليارد ريال رسيد که نسبت به سه ماهه سوم سال 1402، رشد 3.6 درصدي را نشان مي‌دهد. همچنين رشد اقتصادي بدون نفت طي دوره مذکور معادل 3.9 درصد بوده است.

اهم تحولات رشد اقتصادي

 بررسي وضعيت سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي مختلف اقتصادي (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) مبين آن است که در سه ماهه سوم سال 1403 "تشکيل سرمايه ثابت ناخالص" از رشد 4.4 درصدي نسبت به دوره مشابه سال قبل برخوردار گرديده است؛ به نحویکه در دوره مزبور، رشد تشکيل سرمايه ثابت ناخالص در دو زيربخش اصلي "ماشين‌آلات" و "ساختمان" به ترتيب معادل 6.3 و 1.6 درصد بوده است.

در مجموع عملکرد توليد ناخالص داخلي کشور به قيمت پايه در نُه ‌ماهه سال 1403 "با احتساب نفت" و "بدون احتساب نفت" (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) به ترتيب به 60036.7 و 55262.2 هزار ميليارد ريال رسيد که نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب با افزايش 3.1 و 2.9 درصدي همراه بوده است. تحقق رشد اقتصادي مثبت در فصول اول تا سوم سال‌ جاري و در امتداد رشد اقتصادي مثبت کليه فصول سال 1402 حکايت از تداوم رشد قابل قبول فعاليت‌هاي اقتصادي در کشور دارد.

تحقق رشد مثبت ارزش افزوده در تمامي گروه‌هاي اصلي در سه ماهه سوم سال 1403

بررسي عملکرد رشد اقتصادي بر حسب گروه فعاليت‌هاي اقتصادي (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) نشان مي‌دهد، رشد توليد ناخالص داخلي در سه ماهه سوم سال 1403 حاصل تحقق رشد مثبت ارزش افزوده در تمامي گروه‌هاي اصلي بوده است. لازم به توضيح است در دوره مزبور، رشد محقق شده گروه‌هاي "کشاورزي، جنگلداري و ماهيگيري"، "نفت و گاز"، "صنايع و معادن" و "خدمات" نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب معادل 4.1، 0.1، 3.4 و 4.3 درصد مي‌باشد. در 3 ماهه سوم سال 1403، بخش غیرنفتی پیشران رشد اقتصادی این مقطع زمانی بوده است.

بررسي توليد ناخالص داخلي برحسب اقلام هزينه نهايي (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) در سه ماهه سوم سال 1403 نشان مي‌دهد، "هزينه‌هاي مصرف نهايي بخش خصوصي"، "هزينه‌هاي مصرف نهايي بخش دولتي" و "تشکيل سرمايه ثابت ناخالص" به ترتيب از نرخ‌هاي رشد ۶.۲ ، ۷.۹و  ۴.۴درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل برخوردار بوده‌اند. در اين دوره رشد تشکيل سرمايه ثابت ناخالص به تفکيک "ماشين آلات" و "ساختمان" به ترتيب معادل 6.3 و 1.6 درصد بوده است.

مولفه‌هاي رشد اقتصادي در نُه ‌ماهه سال 1403؛ سهم 1.3 درصدی خدمات در رشد اقتصادی

بررسي عملکرد رشد اقتصادي بر حسب گروه فعاليت‌هاي اقتصادي در نُه ‌ماهه سال 1403 نشان مي‌دهد، رشد ارزش افزوده گروه‌هاي "کشاورزي، جنگلداري و ماهيگيري"، "نفت و گاز"، "صنايع و معادن" و "خدمات" نسبت به دوره مشابه سال قبل به ترتيب معادل 3.7، 6.0، 2.4 و 3.0 درصد بود که به ترتيب از سهمي معادل 0.5، 0.5، 0.8، و 1.3 واحد درصد در رشد اقتصادي نُه ‌ماهه سال 1403 برخوردار بوده‌اند.

در دوره مزبور ارزش افزوده بخش "صنعت" (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) از افزايش 2.1 درصدي نسبت به نُه ‌ماهه سال 1402 برخوردار بود؛ به طور مشخص در اين بخش رشد شاخص توليد کارگاه‌هاي بزرگ صنعتي 100 نفر کارکن و بيشتربا اختصاص سهم حدود 70 درصد از ارزش افزوده بخش صنعت‏‏‏‏- نسبت به نُه ‌ماهه سال 1402 معادل 1.8 درصد بود. بررسي عملکرد رشد شاخص مزبور به تفکيک رشته فعاليت‌هاي صنعتي (بر حسب کدهاي ISIC دو رقمي نشان مي‌دهد که در نُه ماهه سال 1403 از مجموع 24 گروه اصلي، 18 گروه (با ضريب اهميت 54.7 در‏صد از شاخص کل) از رشد مثبت توليد برخوردار بوده‌‌اند؛ از جمله صنايعي که بيشترين سهم را در رشد محقق شده اين دوره داشته‌اند مي‌توان به "صنايع توليد مواد و محصولات شیمیایی"، "صنايع توليد مواد غذايي" و "صنايع توليد ماشین آلات و تجهیزات" اشاره نمود. 

بررسي توليد ناخالص داخلي برحسب اقلام هزينه نهايي در نُه ماهه سال 1403 نشان مي‌دهد، "هزينه‌هاي مصرف نهايي بخش خصوصي"، "تشکيل سرمايه ثابت ناخالص" و "هزينه‌هاي مصرف نهايي بخش دولتي" (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) به ترتيب از نرخ‌ رشد 3.3، 3.4 و 3.1 درصدي نسبت به دوره مشابه سال قبل برخوردار بوده‌اند.

رشد محقق شده "تشکيل سرمايه ثابت ناخالص" در دوره مزبورعمدتاً متاثر از رشد تشکيل سرمايه ثابت ناخالص در دو زيربخش "ماشين‌آلات" و "ساختمان" به ترتيب معادل 4.1 و 2.7 درصد بوده است. لازم به ذکر است که رشد تشکيل سرمايه ثابت ناخالص (به قيمت‌هاي ثابت سال 1400) در بخش "ماشين آلات" در فصول اول تا سوم سال جاري به ترتيب معادل 0.2، 4.3 و 6.3 درصد نسبت به دوره مشابه سال قبل تحقق يافته است.

گزارش تحولات بخش واقعی اقتصاد ایرانٰ نه ماهه سال 1403