تأثیر چشمگیر طرح کالابرگ الکترونیک در کنترل تورم

به گزارش اقتصاد معاصر؛ طرح کالابرگ الکترونیک نخستین‌بار در سال 1401 به طور جدی مطرح شد و پس از آزمون و خطاهای مکرر، نهایتاً در دولت سیزدهم اجرا شد. در این طرح، به دهک‌های یک تا سه درآمدی ماهانه 500 هزار تومان و به دهک‌های چهارتا هفت، 350 هزار تومان اعتبار برای خرید 11 قلم کالای اساسی تخصیص می‌یابد. این اعتبار تنها در فروشگاه‌های طرف قرارداد و برای کالاهایی خاص قابل‌استفاده است.

با آغاز مرحله دوم طرح کالابرگ الکترونیک، واریز اعتبار برای دهک‌های درآمدی چهارتا هفت از روز سه‌شنبه 27فروردین‌ماه آغاز شده است.

روش استفاده از کالابرگ به این صورت است که متقاضی کارت بانکی که به اسم سرپرست خانوار است و در آن یارانه نقدی واریز می شود را بر می دارد و به یکی از فروشگاه های مجری طرح مراجعه کرده و در آن فروشگاه از بین کالاهای مشمول طرح انتخاب کنند که هنگام پرداخت به صندوق دار گفته شود که می خواهید از اعتبار کالابرگ استفاده کنید. صندوق داربارکد را اسکن و از متقاضی می خواهد که کارت بکشید و بخشی از هزینه را با منابع نقدی خودش پرداخت کند و ما بقی از اعتبار یارانه ماه بعد کسر شود. در رسیدی که فروشگاه ارائه می کند سهم هر کدام مشخص شده است.

اما با اجرای مرحله دوم طرح کالابرگ الکترونیک شرایط کمی متفاوت است .یکی از تفاوت ها این است که در مرحله دوم نیازی به پرداخت بخشی از پول از جیب فرد نیست.

احد رستمی، مدیرکل دفتر اطلاعات رفاه ایرانیان وزارت تعاون،کار در این باره با اشاره به اینکه کل اعتبار خانوارها به حساب سرپرست خانوار شارژ می شود, نیازی به پرداخت از جیب خانوار نیست گفت: به ازای هر فرد در دهک های اول تا سوم 500هزار تومان و دهک های چهارم تا هفتم 350هزار تومان در اعتبار سرپرست خانوار شارژ شده است که می توانند با مراجعه به فروشگاه اقدام به خرید کنند و نیازی به پرداخت به جیب آنها نیست. یعنی بحث تشویق به خرید انجام نشده است.

وی در پاسخ به اینکه فضای دسترسی برای همه مردم وجود دارد یا خیر؟ پاسخ داد: حدود 12 هزارفروشگاه زنجیره ای و 230هزار فروشگاه خرد در کل استان های کشور و در سطح روستاها در این طرح وارد شده اند و خانوارها می توانند با مراجعه به فروشگاه ها کالای خود را خریداری کنند.11 قلم کالای اساسی شامل برنج، گوشت سفید و قرمز و3قلم گروه لبنیات شامل شیر, پنیر و ماست و تخم مرغ و 5قلم شامل روغن مایع، ماکارونی ، برنج و قند و شکر است.

رستمی درباره اینکه طرح کالابرگ با هدف کنترل تورم و امنیت غذایی مردم انجام شد، چقدر نزدیک به این دو هدف مهم می دانید افزود:ارزیابی برای سال جدید باید صورت گیرد. اما سال گذشته که طرح اجرا شد, مرکز پژوهش های مجلس که گزارشی را ارائه کردند,طبق داده هایی که از روی بودجه خانوار مرکز آمار محاسبه کرده بودند, تحمین زده بودند که حدود 8درصد باعث بهبود تغذیه مردم شده است. طرحی که ازسال جاری یعنی حدوداً‌از 12اسفند ماه شروع شد, از شهریور ماه امکان دسترسی به داده ها وجود دارد که ببینیم تا چند درصد روی تغذیه مردم تأثیر داشته است.

مدیرکل دفتر اطلاعات رفاه ایرانیان وزارت تعاون،کار گفت: مطابق آماری که وزیر جهاد و کشاورزی اعلام کرده بودند, اجرای این طرح در اسفند حدود 2درصد در کنترل تورم اثر داشته است .میانگین تورم ماهانه تورم حدود 3درصد است,اگر حوزه اقلام غذایی بتواند تا حدود 2درصد تورم را کنترل کند, نتیجه قابل توجهی است و این تجربه می تواند روی سایر کالاها استفاده کنیم.

وی درباره اینکه بحثی بین طرح کالابرگ و یارانه نقدی وجود دارد که مردم تفاوت هایی قابل هستند و می گوید اگر بریم به سمت یارانه نقدی به صرفه تر است یا به سمت کالابرگ برویم, اصلاً چنین چیزی وجود دارد که اگر کسی به سمت کالابرگ برود یارانه نقدی اش حذف شود؟یا اگر یارانه نقدی را دریافت کند نتواند به سمت کالابرگ برود؟ گفت: درسال 1401 این موضوع مطرح شد که خانوارهایی که یارانه نقدی را تبدیل به یارانه اعتباری کنند,یارانه تشویقی تعلق می گیرد. این نگرانی که مردم در حال حاضر دارند از آن بابت است.اما واقعیت این است که یارانه نقدی به موازات یارانه کالابرگ همزمان اجرا می شود.هر چند پیش بینی هایی شده است که مردم در سال جاری بتوانند بین یارانه هایشان انتخاب کنند که آیا یارانه نقدی باشد یا کالابرگ.فعلاً‌اجرایی نشده است.

رستمی توضیح داد: اگر سازمان برنامه و بودجه بتواند منابع را به صورت پایدار تأمین کند, این طرح به صورت متوالی انجام می شود.در حال حاضر مردم هم یارانه نقدی دریافت می کنند و هم کالابرگ. اما احتمالاً‌ به سمتی می رویم که مردم خودشان انتخاب کنند که کدام را می خواهند.مثلاً‌اگر مردم انتخاب کنند فقط کالابرگ دریافت کنند آیا مبلغ یارانه افزایش می یابد گفت: طرح کالابرگ برای معیشت خانوار و متمرکز روی بسته معیشتی خانوارها است. امکان استعلام مانده اعتبار یا مشمولیت از طریق کد دستوری #1463*500* فراهم شده و مرکز تماس 021-6369 آماده پاسخگویی به سوالات و درخواست‌های مشمولان طرح است./ تسنیم