جزییات قیمت گازوئیل سه نرخی

به گزارش اقتصاد معاصر؛در روزهای اخیر، اخبار متعددی درباره اجرای طرح قیمت گازوئیل سه نرخی در رسانه‌ها و فضای مجازی منتشر شد. این گمانه‌زنی‌ها باعث ایجاد نگرانی در میان رانندگان، فعالان حوزه حمل‌ونقل و صنایع مصرف‌کننده گازوئیل شد. اما آیا قیمت جدید گازوئیل حقیقت دارد؟  زمان اجرای طرح سه نرخی شدن قیمت گازوئیل و قیمت جدید گازوئیل به چه صورت خواهد بود؟

جزییات قیمت گازوئیل سه نرخی

اخبار مربوط به سه نرخی شدن قیمت گازوئیل، به سرعت در فضای مجازی پخش شد و بسیاری را نسبت به احتمال تغییرات گسترده در سیاست‌های سوخت کشور نگران کرد. براساس اطلاعات منتشر شده هیات وزیران تغییر نرخ گازوئیل را به صورت سه‌نرخی تصویب کرد. مطابق این مصوبه، قیمت یارانه‌ای همچنان بدون تغییر سهمیه باقی می‌ماند. همچنین به‎ جز نرخ یارانه‌ای، یک نرخ نیمه‌یارانه‌ای به‌عنوان نرخ دوم و یک نرخ آزاد به عنوان نرخ سوم، تعیین شد.

بر اساس آنچه در برخی کانال‌های غیررسمی منتشر شد، دولت قصد دارد گازوئیل را به‌صورت سه نرخی عرضه کند:

گازوئیل یارانه‌ای با کارت سوخت

گازوئیل آزاد با کارت سوخت

گازوئیل آزاد بدون کارت سوخت

تصویب نظام سه‌نرخی برای گازوئیل

در اردیبهشت ۱۴۰۴، هیئت وزیران با هدف بهینه‌سازی مصرف سوخت و کاهش قاچاق، نظام سه‌نرخی برای گازوئیل را تصویب کرد. بر اساس این مصوبه، گازوئیل به سه صورت سهمیه‌ای، نیمه‌یارانه‌ای و آزاد عرضه می‌شود. این تصمیم در راستای اصلاح ساختار یارانه‌ها و مدیریت بهتر منابع انرژی کشور اتخاذ شده است. احتمالا به زودی  قیمت جدید گازوئیل نیز اعلام خواهد شد .

زمان اجرا و قیمت گازوئیل سه نرخی 

طبق مصوبه هیئت وزیران، گازوئیل با سه‌ نرخ سهمیه‌ای، نیمه‌یارانه‌ای و آزاد عرضه خواهد شد اما تاکنون زمان اجرای طرح اعلام ولی قیمت آن مشخص نشده است.

هیئت وزیران تغییر نرخ گازوئیل را به صورت سه‌نرخی مصوب کرد، به‌گونه‌ای که قیمت سهمیه‌ای همچنان باقی بماند. یک نرخ نیمه‌یارانه‌ای به عنوان نرخ دوم و یک نرخ آزاد به عنوان نرخ سوم، برای گازوئیل تعیین شد.

تغییر نرخ گازوئیل در ناوگان حمل و نقل چگونه خواهد بود؟

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در خصوص مصوبه جدید هیئت وزیران گفت: یک میلیون دستگاه خودروی دیزلی فعال در ناوگان حمل‌ونقل کشور داریم که یا بار جابه‌جا می‌کنند یا مسافر و عملکرد آنها توسط وزارت راه یا وزارت کشور هر 15 روز یکبار به شرکت پخش ارسال می‌شود.

وی افزود: برای این ناوگان فعال که عملکرد واقعی دارند و گازوئیل 300 تومانی دریافت می‌کنند هیچ‌گونه تغییر قیمتی در تخصیص گازوئیل نداریم.

زمان اجرای مصوبه گازوئیلی دولت

ویس‌کرمی با بیان اینکه "بر اساس آیین‌نامه مصوب هییت وزیران از ابتدای تیرماه، سهمیه گازوییل بر اساس حرکت در مسیر تخصیص می‌یابد"، گفت: اما برای خودروهای دیزلی که بارنامه معتبر ندارند یا بیش از سهمیه سوخت بخواهند، باید از نرخ‌های دوم و سوم استفاده کنند.

مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تصریح کرد: نرخ اول همان 300 تومان برای ناوگان فعال با سهمیه مشخص است، نرخ دوم نصف قیمت خرید گازوئیل از پالایشگاه‌ها تا سقف 40درصد بیشتر از سهمیه، نرخ سوم بر اساس قیمت خرید نفت‌گاز از پالایشگاه‌ها است.

وی ادامه داد: نرخ‌های دوم (نیمه یارانه‌ای) و سوم (آزاد) هر سه‌ماه یک‌بار به‌روز‌آوری می‌شود.

نرخ خرید گازوئیل از پالایشگاه‌ها

زمان و قیمت جدید گازوئیل هنوز مشخص نشده است، اما می‌توان گمانه‌زنی‌هایی در این مورد انجام داد.

مطابق ماده 71 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران اجازه دارد که قیمت فرآورده‌های نفتی به جز نفت‎‌گاز، نفت سفید، نفت کوره، بنزین و گاز طبیعی مصرفی داخل کشور را براساس قیمت‎‌های جهانی و با رعایت صرفه و صلاح کشور تعیین و به فروش برساند.

با توجه به موضوع بیان‌شده نیاز است که به صورت‌های مالی پالایشگاه‌های موجود در کدال نگاهی انداخته شود.

مطابق اطلاعات صورت مالي ميان‌دوره‌ای شش ماهه منتهی به شهریور 1403 شرکت پالایش نفت امام خمینی شازند، قیمت هر لیتر گازوئیل تا شهریور 1403، 24 هزار و 900 تومان بوده است.

اگر این رقم مبنای محاسبه قیمت خرید گازوئیل از پالایشگاه‌ها باشد، نرخ سوم گازوئیل حدود 25 هزار تومان و نرخ دوم که 50 درصد قیمت خرید گازوئیل از پالایشگاه‌هاست، به‌طور تقریبی 12 هزار و 500 تومان می‌شود.

لازم به ذکر است که در حال حاضر، نرخ آزاد گازوئیل 600 تومان است، اما مشخص نیست که قیمت گازوئیل خریداری‌شده در پالایشگاه‌ها به‌طور میانگین چقدر است و شرکت پالایش و پخش فرآورده‎‌های نفتی، گاروئیل را با چه قیمتی خریداری می‌کند.

پیشینه طرح 3 نرخی‌ شدن گازوئیل

هیات وزیران روز هشتم آبان سال 1403، تصویب کرد که دریافت سوخت نفت‌گاز مازاد بر سهمیه با درخواست متقاضی و با قیمت خرید نفت‌گاز از پالایشگاه‌ها، در سقف 300 تا 600 لیتر در ماه، امکان‌پذیر است.

همچنین شرکت پخش موظف است سوخت مورد نیاز وسایل نقلیه سواری نفت‌گازسوز را به نرخ خرید نفت‌گاز از پالایشگاه‌ها و از طریق سامانه هوشمند سوخت عرضه کند. در صورتی که ناوگان بین شهرها تردد داشته باشد، ملاک تخصیص سهمیه سوخت، اسناد حمل صادرشده از سازمان است.

موضوع فروش گازوئیل به نرخ خرید آن از پالایشگاه‌ها در این مصوبه مطابق ماده 46 قانون برنامه هفتم توسعه مطرح شد.

همچنین، 12 دی ماه سال گذشته نامه‌ای منتشر شد که معاونت حمل‌ونقل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای لرستان عنوان کرد تمامی کارت‌های سوخت ناوگان حمل‌و‌نقل در تمام حوزه‌ها طبق روال قبل و با همان نرخ قبلی ارائه می‌شود، اما اگر ناوگان حمل‌ونقل نیاز به سوخت مازاد بر سهمیه خود داشته باشند، باید از سهمیه آزاد با نرخ جدید 28 هزار و 500 تومان استفاده کنند.

این موضوع در کنار تغییر نمایشگرهای جایگاه‌های سوخت، گمانه‌زنی‌ها در مورد افزایش قیمت گازوئیل را بالا برد. روز دوم دی سال گذشته، شرکت پخش فرآورده‌های نفتی طی ابلاغیه‌ای جایگاه‌داران را ملزم کرد تا پایان ماه دی اقدام به تغییر نمایشگرهای جایگاه‌ها و ایجاد قابلیت نمایش قیمت کل به هشت رقم را عملی کنند.

جایگاه‌دارها ملزم بودند که نمایشگرهای دیسپنسرها و تلمبه‌ها با اولویت ویژه دیسپنسرهای نفت‌گاز یا همان گازوئیل را به نمایشگرهایی با قابلیت نمایش قیمت کل حداقل هشت رقم و قیمت واحد ۶ رقم تبدیل کنند.

در همان زمان با توجه به بالاگرفتن اعتراضات و گمانه‌زنی‌ها نسبت به افزایش نرخ گازوئیل، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اطلاعیه‌ای در 16 دی  منتشر کرد.

شرکت پخش فرآورده‌های نفتی مدعی شد: در پی انتشار اخباری مبنی بر افزایش قریب‌الوقوع قیمت نفت‌گاز مازاد بر سهمیه بخش حمل‌ونقل در رسانه‌ها و فضای مجازی، به اطلاع هموطنان گرامی می‌رساند هرگونه گمانه‌زنی و شایعه افزایش قیمت نفتگاز به نقل از هر دستگاه اجرایی یا مسئولین غیرمرتبط مورد تایید نیست و بنا نیست قیمت نفت‌گاز افزایش یابد.