افزایش چشمگیر تولید نفت اوپک‌پلاس از تیرماه

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر به نقل از فایننشال تایمز؛ اوپک‌پلاس اعلام کرده که در تیرماه، تولید نفت خود را به‌ طور قابل‌ توجهی افزایش خواهد داد؛ اقدامی که نشان‌دهنده عزم این گروه برای تسریع در لغو بخشی از محدودیت‌های طولانی‌مدت تولید است. 

هشت کشور عضو این ائتلاف، از جمله عربستان سعودی و روسیه، روز شنبه اعلام کردند که مجموع تولید اسمی خود را در تیرماه ۴۱۱ هزار بشکه در روز افزایش خواهند داد. 

این سومین ماه پیاپی است که اوپک‌پلاس روند بازگشت ظرفیت‌های بلااستفاده را سرعت می‌بخشد؛ موضوعی که می‌تواند از فروردین تا پایان تیر، بیش از ۱.۴ میلیون بشکه در روز به عرضه جهانی نفت بیفزاید. 

البته با توجه به آنکه برخی از این کشورها بیش از سهمیه تعیین‌شده تولید می‌کنند، ممکن است میزان واقعی افزایش عرضه کمتر از رقم اعلام‌شده باشد. با این حال، همین حجم از نفت اضافی نیز می‌تواند آزمونی برای مقاومت قیمت نفت باشد؛ قیمتی که پیش‌تر به دلیل پیامدهای اقتصادی ناشی از تعرفه‌های وضع‌شده از سوی رئیس‌ جمهور وقت آمریکا، دونالد ترامپ تضعیف شده است. 

خورخه لئون، تحلیل‌گر ارشد موسسه مشاوره انرژی ریستاد و از کارکنان پیشین اوپک در این‌باره گفته است: «اوپک‌پلاس فقط شیرهای نفت را باز نکرده، بلکه دارد قواعد بازی را هم تغییر می‌دهد. اردیبهشت زنگ خطر را به صدا درآورد، خرداد همه تردیدها را از میان برداشت و تیر حال‌و‌هوای یک اسلحه آماده شلیک را دارد.» 

از سال ۲۰۲۲، اوپک‌پلاس به‌ منظور حمایت از قیمت نفت، بخشی از تولید خود را کاهش داده بود. این کاهش شامل دو بخش اصلی بوده است. نخست، کاهش رسمی ۲ میلیون بشکه‌ای در روز از سوی تمامی اعضا که تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. دوم، دو مرحله کاهش داوطلبانه از سوی هشت کشور عضو که در مجموع ۳.۸۵ میلیون بشکه در روز ظرفیت را به حالت تعلیق درآورد. بخش نخست از این کاهش داوطلبانه که ۲.۲ میلیون بشکه در روز را شامل می‌شود، اکنون در حال لغو است. 

بر اساس توافق اولیه، قرار بود اوپک‌پلاس از فروردین ۱۴۰۴ تا شهریور ۱۴۰۵ (آوریل ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶) ماهانه به‌ طور میانگین ۱۳۷ هزار بشکه در روز به تولید خود اضافه کند. اما با روند فعلی، این احتمال وجود دارد که کاهش ۲.۲ میلیون بشکه‌ای تا پایان تابستان سال آینده، یعنی یک سال زودتر از موعد مقرر، به‌ طور کامل جبران شود. 

روند شتاب‌گرفته بازگشت ظرفیت تولید، بیش از هر چیز، حاصل رویکرد عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی است. وی معتقد است که سهم کشورش از کاهش‌ها به‌ مراتب بیشتر از سایر اعضا بوده و برخی کشورها، با عبور مداوم از سقف تعیین‌ شده، تعهدات جمعی اوپک‌پلاس را تضعیف کرده‌اند. 

عربستان سعودی در سه سال گذشته حدود ۲۰ درصد از تولید خود کاسته و آن را به ۹ میلیون بشکه در روز رسانده است؛ سطحی که از سال ۲۰۱۱ تاکنون (به‌ جز دوره شیوع ویروس کرونا) بی‌سابقه بوده است. 

با توجه به اینکه این کاهش‌ها نتوانستند قیمت نفت را در سطحی مطلوب نگه دارند، ریاض تمایل دارد تا هرچه سریع‌تر کاهش ۲.۲ میلیون بشکه‌ای که یک میلیون بشکه آن متعلق به خود عربستان است را لغو کند. منابع آگاه نزدیک به وزیر انرژی عربستان نیز بر این تصمیم تاکید دارند. 

افزایش تولید نفت، در کنار پذیرش افت نسبی قیمت‌ها، همچنین در راستای بهبود روابط با ایالات متحده انجام شده است. دونالد ترامپ، رئیس‌ جمهور سابق آمریکا، در سفر اخیر خود به منطقه، از محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان ستایش کرده است. 

در تلاش برای حفظ انسجام درون گروهی، عربستان طرح‌هایی برای جبران تولید مازاد برخی کشورها پیشنهاد داده اما برخی اعضا به‌ ویژه قزاقستان از اجرای این تدابیر خودداری کرده‌اند. به‌ نقل از خبرگزاری اینترفاکس، علی‌بک ژامائوف، معاون وزیر انرژی قزاقستان در نشست اخیر با اوپک اعلام کرده که کشورش قصدی برای کاهش تولید ندارد. 

اکنون پرسش اصلی تحلیلگران این است که آیا اوپک‌پلاس تصمیم خواهد گرفت مرحله دوم کاهش داوطلبانه که ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز از ظرفیت تولید را شامل می‌شود را نیز پیش از موعد لغو کند یا خیر؟ خورخه لئون در این‌باره می‌گوید: «در حالی که پیش‌تر انتظار نمی‌رفت این بخش از کاهش‌ها پیش از سال ۲۰۲۷ مورد بازنگری قرار گیرد اما با سرعت گرفتن سیاست افزایش تولید و ثبات نسبی قیمت‌ها، ممکن است سقف تولید اوپک‌پلاس زودتر از پیش‌بینی‌ها مورد تجدیدنظر قرار گیرد.»