ساعت اوج اشعه فرابنفش + مضرات

به گزارش اقتصاد معاصر؛ اشعه فرابنفش بخشی از طیف الکترومغناطیس است که از خورشید به سطح زمین می‌رسد و طول موج آن در محدوده ۲۰۰ تا ۲۵۰ نانومتر و در برخی منابع تا ۲۸۰ نانومتر ذکر شده است. این اشعه در ساعات مختلف روز شدت متفاوتی دارد و بیشترین میزان آن در بازه زمانی ساعت ۹ صبح تا ۱۶ بعدازظهر دریافت می‌شود. در مناطق مرتفع و جاهایی که لایه ازن نازک‌تر است، شدت این تابش بیشتر از نقاط دیگر است و همین موضوع می‌تواند خطرات بیشتری برای سلامت انسان به همراه داشته باشد.

ساعت اوج اشعه فرابنفش

بر اساس بررسی‌های هواشناسی، در فصل تابستان شاخص UV در بسیاری از نقاط کشورمان به محدوده ۱۰ تا ۱۶ می‌رسد که در دسته «بالا» یا حتی «بسیار خطرناک» قرار دارد. در تهران و برخی شهرهای اطراف، طی روزهای آینده دمای هوا تا حدود ۴۲ درجه پیش‌بینی شده و شاخص UV در برخی ساعات به عدد ۱۲ خواهد رسید که بسیار پرخطر محسوب می‌شود. این شرایط نشان می‌دهد که در ساعات اوج تابش خورشید، حضور طولانی‌مدت در فضای باز بدون محافظت کافی می‌تواند آسیب‌های جدی برای پوست و چشم ایجاد کند.

برای کاهش این خطرات، توصیه می‌شود در ساعات ۹ تا ۱۶ از قرار گرفتن طولانی‌مدت در زیر آفتاب خودداری شود و در صورت نیاز به حضور در فضای باز، حتماً از کرم‌های ضدآفتاب با SPF مناسب، لباس‌های آستین‌بلند و رنگ روشن، کلاه لبه‌دار و عینک آفتابی استفاده شود. رعایت این نکات ساده و کم‌هزینه می‌تواند به میزان زیادی از مضرات اشعه فرابنفش جلوگیری کند و سلامت پوست و چشم را در برابر تابش شدید خورشید حفظ نماید.

به گفته مهدی رهنما، رئیس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور، بیشترین میزان اشعه فرابنفش در سطح زمین بین ساعت ۹ تا ۱۶ دریافت می‌شود. این اشعه بخشی از طیف الکترومغناطیسی است که از خورشید به زمین می‌رسد و طول‌موج آن در محدوده‌ ۲۰۰ تا ۲۵۰ نانومتر (و در برخی منابع تا ۲۸۰ نانومتر) قرار دارد.
وی تأکید کرد: «کاهش غلظت ازن در استراتوسفر می‌تواند باعث افزایش نفوذ اشعه فرابنفش به سطح زمین شود. به همین دلیل در مناطق مختلف شدت این تابش متفاوت است و مناطق مرتفع، سهم بیشتری از این اشعه دریافت می‌کنند.»

 مضرات اشعه فرابنفش برای بدن انسان

به طور کلی، اشعه فرابنفش می‌تواند هم اثر مفید و هم اثر زیان‌بار داشته باشد. رهنما در این باره توضیح داد:«منبع اصلی تولید ویتامین D در بدن، همین اشعه فرابنفش است. اما وقتی میزان دریافت آن از حد معینی فراتر رود، سیستم حفاظتی پوست دچار اختلال شده و عوارضی مانند آفتاب‌سوختگی، التهاب پوستی و حتی آسیب‌های چشمی بروز می‌کند.»

به عبارت دیگر، در ساعات اوج تابش خورشید، قرار گرفتن طولانی‌مدت در فضای باز می‌تواند منجر به:

• پیری زودرس پوست

• سوختگی‌های سطحی و عمقی

• افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های پوستی

• آسیب به قرنیه چشم و کاهش دید

 شاخص UV و محدوده خطرناک

ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، با اشاره به عوامل مؤثر بر اشعه فرابنفش گفت:«زاویه تابش نور خورشید، ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی در میزان دریافت UV نقش دارند. در کشور ما، به‌ویژه در فصل تابستان، شاخص اشعه فرابنفش اغلب بین عدد ۱۰ تا ۱۶ قرار دارد که در محدوده "بالا" یا "بسیار خطرناک" محسوب می‌شود.»

به گفته وی، در ساعات اوج تابش یعنی ۹ تا ۱۶ باید از قرار گرفتن بی‌محابا زیر آفتاب خودداری کرد.

وضعیت فعلی UV و گرمای هوا در تهران

پدرام قودجانی، رئیس مرکز هماهنگی عملیات اضطراری سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، نیز از تداوم گرما در تهران خبر داد و گفت:«بر اساس آخرین هشدارهای سازمان هواشناسی، دمای هوای تهران تا روز یکشنبه آینده در وضعیت هشدار زرد قرار دارد و در برخی نقاط مانند ورامین دما تا ۴۲ درجه نیز خواهد رسید.»

او افزود:«شاخص UV یا اشعه فرابنفش تا عدد ۳ خطری ندارد، ولی از عدد ۴ و ۵ به بالا نیاز به احتیاط دارد. مقادیر ۸ به بالا بسیار خطرناک است و می‌تواند آسیب جدی به پوست و چشم وارد کند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که میزان UV در هوای تهران تا روز یکشنبه به عدد ۱۰ تا ۱۱ و حتی در نقاط جنوبی و غربی تهران به ۱۲ خواهد رسید.»

راهکارهای محافظت در برابر اشعه فرابنفش

مهدی رهنما، رئیس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور در ادامه به راه‌های مقابله با مضرات اشعه فرابنفش اشاره کرد و گفت:

• کرم‌های ضدآفتاب: استفاده مداوم از ضدآفتاب با SPF مناسب حتی در روزهای ابری

• لباس‌های پوشیده: پوشیدن لباس‌های آستین‌بلند و رنگ روشن برای کاهش جذب اشعه

• کلاه و عینک آفتابی: استفاده از کلاه لبه‌دار و عینک UV

• کاهش حضور در فضای باز: اجتناب از قرار گرفتن در آفتاب در ساعات اوج تابش (۹ تا ۱۶)

این توصیه‌ها ارزان و همیشه در دسترس هستند و می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض اشعه فرابنفش داشته باشند.

نقش اطلاع‌رسانی و پیش‌بینی‌های هواشناسی

 رئیس پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشورادامه داد:«میزان اشعه فرابنفش در اختیار انسان نیست؛ چرا که مستقیماً از خورشید ساطع می‌شود. تنها کاری که می‌توان انجام داد، اطلاع‌رسانی و انجام اقدامات پیشگیرانه است.»

وی یادآور شده که در سایت پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور نقشه‌های پیش‌بینی اشعه فرابنفش برای سه روز آینده منتشر می‌شود تا مردم بتوانند برنامه‌ریزی بهتری برای فعالیت‌های روزانه خود داشته باشند.

توصیه نهایی

کارشناسان هواشناسی و مدیریت بحران بارها تأکید کرده‌اند:
 در ساعات اوج اشعه فرابنفش (۹ تا ۱۶) از خروج غیرضروری خودداری کنید.
 در صورت ضرورت خروج، از کرم ضدآفتاب، کلاه، عینک و لباس‌های محافظ استفاده کنید.
 از وسایل حمل‌ونقل عمومی بیشتر استفاده کنید تا از تشدید گرما و آلودگی جلوگیری شود.
 به‌ویژه در فصل تابستان، مراقب شاخص UV باشید و هشدارهای رسمی را دنبال کنید.

در روزهایی که شاخص UV به محدوده خطرناک می‌رسد، سلامت پوست و چشم شما در معرض تهدید جدی است. بنابراین آگاهی از ساعت اوج اشعه فرابنفش، شناخت مضرات اشعه فرابنفش و رعایت توصیه‌های حفاظتی، می‌تواند از بسیاری مشکلات پوستی و چشمی جلوگیری کند.