اثر همه تحریم‌ها یکسان نیست

به گزارش اقتصاد معاصر؛ «حمید قنبری» معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد: شرایط امروز تحریم‌ها با زمانی که این محدودیت‌ها برای نخستین بار علیه ایران وضع شد، کاملاً متفاوت است.

قنبری با اشاره به روند تصویب تحریم‌ها در سال‌های گذشته گفت: «در آن مقطع یک اجماع بین‌المللی وجود داشت و هیچ‌یک از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل با این تحریم‌ها مخالفت نمی‌کردند. همه اعضا، حتی چین و روسیه نیز با آن همراه بودند و تحریم‌ها با رأی مثبت تمام اعضای دائم شورای امنیت تصویب شد.»

وی افزود: «چین در آن زمان همراهی بیشتری با ایالات متحده آمریکا داشت و در روسیه نیز آقای مدودف در قدرت بود که بسیار با غرب هماهنگ عمل می‌کرد.

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: «اکنون شرایط کاملاً متفاوت است. امروز نه روسیه همراه این تحریم‌هاست و نه چین. ما قطعنامه‌ای داریم که دست‌کم دو عضو دائم شورای امنیت به‌طور رسمی و علنی با آن مخالف‌اند. این مخالفت نیز به‌روشنی در بیانیه‌های رسمی مسکو و پکن اعلام شده است.»

قنبری تصریح کرد: «بنابراین، آمریکایی‌ها نمی‌توانند انتظار داشته باشند که چین همانند گذشته در اجرای تحریم‌ها همراهی کند. حتی در همان دوره هم چین به‌طور کامل تحریم‌ها را اجرا نکرد و روابط خود با ایران را در سطوح مختلف حفظ کرد. طبیعی است که امروز نیز چنین همراهی‌ای وجود نداشته باشد.»

او در بخش دیگری از سخنانش به مقایسه‌های صورت‌گرفته درباره آثار تحریم‌ها اشاره کرد و گفت: «برخی می‌گویند همان‌طور که در گذشته اقتصاد ایران از تحریم‌ها آسیب دید، امروز هم همان میزان آسیب خواهد دید. من نمی‌گویم تحریم‌ها بی‌اثرند، اما باید تأکید کنم اثر همه تحریم‌ها یکسان نیست.»

قنبری در ادامه توضیح داد: «ما با انواع تحریم‌ها مواجه هستیم؛ تحریم‌هایی که اثر نمادین دارند، تحریم‌هایی با اثر فلج‌کننده، تحریم‌های هدفمند، و نیز تحریم‌هایی که بر زندگی مردم عادی اثر می‌گذارند یا بخش‌های خاصی از اقتصاد را هدف قرار می‌دهند. بنابراین نمی‌توان همه آن‌ها را در یک سطح ارزیابی کرد.»

تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران از ابتدا غیرقانونی و نامشروع بوده است

 معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه ایران‌ که با صداوسیما گفت‌وگو می‌کرد، با اشاره به جایگاه شورای امنیت سازمان ملل، تأکید کرد این نهاد فراتر از حقوق بین‌الملل نیست و اقدامات آن نمی‌تواند بالاتر از اصل حاکمیت قانون قرار گیرد.

وی با بیان اینکه «شورای امنیت بالاترین مرجع در نظام بین‌الملل است اما این به معنای مشروعیت مطلق تصمیمات آن نیست» گفت: «اگر فرض کنیم کل دنیا یک کشور است، شورای امنیت نقش رئیس‌جمهور آن کشور را دارد؛ اما در هیچ کشوری رئیس‌جمهور فراتر از قانون نیست. بنابراین نمی‌توان ادعا کرد که هر تصمیم شورای امنیت قانونی و درست است. هیچ حقوقدان معتبر بین‌المللی هم چنین اعتقادی ندارد.»

قنبری افزود: «تحریم‌هایی که از ابتدا علیه جمهوری اسلامی ایران وضع شد، از نظر ما غیرقانونی و نامشروع بود. باید پرسید شورای امنیت بر چه اساسی ایران را تحریم کرد؟ کدام تعهد بین‌المللی ما نقض شده بود؟ کدام مرجع مستقل بررسی کرده بود که ایران تعهدی را نپذیرفته یا نقض کرده است؟ چنین مستندی وجود ندارد.»

او با اشاره به رفتار متناقض کشورهای اروپایی خاطرنشان کرد: «زمانی که آمریکا از برجام خارج شد، همه کشورهای اروپایی اذعان کردند که اقدام آمریکا خلاف حقوق بین‌الملل است. اما حالا خودشان همان مسیر را می‌روند. این تناقض آشکار است.»

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت خارجه توضیح داد: «نمونه روشن این وضعیت در حوزه نفت دیده می‌شود. در دوران برجام میزان صادرات نفت ایران مشخص بود و پس از خروج آمریکا از توافق، کاهش یافت. این نه به دلیل تغییر کیفیت یا قیمت نفت ایران، بلکه به‌دلیل یک اتفاق حقوقی یعنی خروج آمریکا از برجام بود. اروپایی‌ها حتی بر شرکت‌ها و بانک‌های خود حاکمیت ندارند تا آن‌ها را ملزم کنند مطابق تعهدات بین‌المللی عمل کنند و روابطشان را با ایران ادامه دهند.»

قنبری در ادامه تصریح کرد: «وقتی چنین وضعی حاکم است، این کشورها حق ندارند از ایران بخواهند تعهدات خود را همانند گذشته اجرا کند و همچنین نمی‌توانند به‌طور یک‌جانبه به مکانیسم‌های حل‌وفصل اختلاف متوسل شوند.»

وی تأکید کرد: «واکنش جمهوری اسلامی ایران هم در سطح حقوقی و هم در سطح سیاسی روشن است؛ ما این تحریم‌ها را به رسمیت نمی‌شناسیم و خود را به هیچ‌یک از بندهای تصویب‌شده علیه ایران مقید نمی‌دانیم. جمهوری اسلامی ایران از هر امکان موجود، چه در مجامع بین‌المللی چندجانبه و چه در روابط دوجانبه، برای مقابله با این تحریم‌ها و بی‌اثر کردن آن‌ها استفاده خواهد کرد.»

ذخایر ارزی ایران مصون از تحریم‌های جدید است

معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر امور خارجه در بخشی دیگر از  صحبت‌های خود در این مصاحبه تاکید کرد: «ساختار ذخایر ارزی و شیوه تجارت خارجی ایران به‌گونه‌ای تنظیم شده که تحریم‌های اخیر تأثیر قابل توجهی بر آن نخواهد داشت».

وی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: «در آن زمان ما منابع ارزی خود را در حساب‌های رسمی در بانک‌ها نگهداری می‌کردیم، اما به دلیل تحریم‌های آمریکا و حتی پیش از تحریم‌های اتحادیه اروپا، تصمیم گرفتیم این روش را تغییر دهیم. امروز ذخایر ارزی در مکانیزم‌هایی نگهداری می‌شود که در برابر تحریم‌ها مصون است و این شیوه همچنان ادامه دارد.»

قنبری افزود: «صادرکنندگان و واردکنندگان ایران نیز با این شرایط آشنا هستند. هم صادرکننده می‌داند در فضای تحریمی چگونه پول خود را دریافت کند و هم واردکننده می‌داند چگونه پرداخت‌های خارجی را انجام دهد. بنابراین تجارت جاری ایران با چنین تحریم‌هایی که به‌نوعی "نسل اول تحریم‌ها" محسوب می‌شوند، دچار اخلال نخواهد شد.»

او در پایان خاطرنشان کرد: «جمع‌بندی این است که ساختار کنونی اقتصاد ایران به‌ویژه در حوزه ذخایر ارزی و تجارت خارجی به‌گونه‌ای طراحی شده که اثرگذاری تحریم‌های اخیر بسیار محدود خواهد بود. جمهوری اسلامی ایران مسیر خود را برای بی‌اثر کردن فشارهای خارجی ادامه خواهد داد.»/ایرنا