24 میلیون کاربر در «بازار ممنوعه» / وقتی مردم قربانی سکوت سیاست‌گذاران می‌شوند

به گزارش اقتصاد معاصر؛ در حالی‌که تب معاملات رمزارزها در کشور هر روز داغ‌تر می‌شود و میلیون‌ها ایرانی در این بازار فعالیت می‌کنند، نبودِ چارچوب مشخص برای نظارت و ساماندهی این حوزه، نگرانی‌های زیادی را میان کارشناسان و فعالان اقتصادی ایجاد کرده است. سال‌هاست سیاست‌گذاران به جای تدوین ضوابط روشن، صرفاً بر طبل «ممنوعیت» کوبیده‌اند؛ رویکردی که نه‌تنها به کنترل بازار کمکی نکرده بلکه آن را بیش از پیش به سایه‌ها رانده است.

نتیجه این بلاتکلیفی، شکل‌گیری فضای مبهم و ناامنی است که در آن سرمایه‌های مردم به‌سادگی در معرض کلاهبرداری قرار می‌گیرد و مسئولیت مشخصی برای صیانت از دارایی‌ها وجود ندارد.

در همین زمینه، خبرنگار تسنیم با کاوه مشتاق و شرفی، دو کارشناس حوزه مالی و فناوری، گفت‌وگو کرده است؛ گفت‌وگویی که در آن تأکید می‌شود ممنوعیت به‌تنهایی راه‌حل نیست و کشور ناگزیر از تدوین چارچوبی شفاف و قابل‌نظارت برای فعالیت پلتفرم‌های رمزارزی است تا هم از فرصت‌های اقتصادی این فناوری بهره‌برداری شود و هم تهدیدهای آن مهار گردد.

 ممنوعیت رمزارز‌ بی‌اثر است / ضرورت تدوین چارچوب نظارتی برای پلتفرم‌ها

کاوه مشتاق؛ کارشناس حوزه مالی و فناوری، گفت: بنظر می‌رسد برای پیشگیری از مخاطرات حوزه رمزارزها ایجاد ممنوعیت در معاملات آن کافی نباشد. مثال ساده‌ای برای ضرر ممنوعیت‌ها این است که بسیاری از افرادی که وارد این حوزه می‌شوند و اطلاعات کافی ندارند، در شبکه‌های اجتماعی فریب خورده و کلاهبرداری می‌شوند.

وی با اشاره به اهمیت گستردگی معاملات رمزارز در کشور، گفت: نظارت بر حوزه رمزارزها در کشور سال‌ها مسکوت باقی ماند و تنها به ممنوعیت آن اکتفا شد و این مسئله موجب شد که معاملات رمزارزی گسترده‌ای در بستر عدم‌شفافیت و امنیت شکل بگیرد. این در حالیست که اگر پلتفرم‌های ما به شکل رسمی و در چارچوب مشخص اجازه فعالیت داشتند، این مبادلات در بستر امن اتفاق می‌افتاد و قابل نظارت بود. نظارت بر پلتفرم‌ها بسیار بهتر از فضای غیرقابل کنترل است که افراد دارایی‌شان را از دست می‌دهند.

شرفی با بیان اینکه در حال حاضر بیش از 24 میلیون ایرانی کاربر رمزارز هستند، اظهار کرد: در چنین شرایطی ایجاد ممنوعیت به تنهایی نه تنها به کنترل این بازار کمک نمی‌کند بلکه ممکن است موجب افزایش مخاطرات شود و تجربه کشور‌هایی مانند چین نیز نشان داده که ممنوعیت بی‌اثر است. بنابراین، باید به سراغ راهکار‌های دیگر برویم و به نظر بنده بهترین راهکار ایجاد یک چارچوب شفاف، مشخص و قابل کنترل است.

وی تاکید کرد: رمزارز‌ها برای انتقال پول کمتر از یک میلیون دلار بین کشور‌ها بسیار عالی هستند و استفاده از ظرفیت این حوزه می‌تواند در مبادلات پولی خرد کشور بسیار موثر باشد اما باید حتما مدیریت و نظارت نیز وجود داشته باشد تا فرصت تبدیل به تهدید نشود.

این کارشناس حوزه مالی و فناوری با تاکید بر اینکه باید فرصت‌ها و تهدیدهای این حوزه را به خوبی بشناسیم و از تهدیدها دور شده و فرصت‌ها استفاده کنیم، گفت: بسیاری از شرکت‌های کوچک و متوسط دانش‌بنیان ایران، معطل خرید یک قطعه کوچک هستند و خرید آن در شرایط تحریمی واقعاً دشوار است. این شرکت‌ها می‌توانند برای جا‌به‌جایی پول از ظرفیت رمزارزها بهره ببرند.

وی افزود: رمزارز‌ها در تجارت با حجم متوسط و پایین بسیار کمک‌کننده هستند؛ مثلاً تجارت با عراق، ترکیه و کشور‌های آسیای میانه که بسیار با رمزارز مثبت برخورد می‌کنند و آن را می‌پذیرند. حتی از رمزارزها در تجارت با کشورهایی مثل چین و روسیه نیز می‌توان استفاده کرد.

شرفی با اشاره به اینکه می‌توانیم در این حوزه ابزارها و فرصت‌های جدیدی نیز ایجاد کنیم، گفت: بطور مثال می‌توانیم امکان رفع تعهد ارزی با استفاده از رمزارزها را مهیا کنیم و یا اینکه از قراردادهای هوشمند برای ایجاد امکان پرداخت اعتباری استفاده کنیم.

وی در پایان تاکید کرد: تهدید‌هایی هم در سطوح خرد و هم در سطوح کلان از جانب رمزارز‌ها وجود دارد. یکی از تهدید‌های مهم، تحریم‌ها است که در حوزه رمزارزی هم وجود دارد و حکمرانی داده واقعاً می‌تواند تا حد زیادی تقریباً تمام این تهدید‌ها را از بین ببرد؛ هرچند تهدید‌هایی که می‌گوییم از سیستم سنتی که الان وجود دارد، کمتر است اما باید تهدیدها را بشناسیم و نسبت به مدیریت آن اقدام کنیم./تسنیم