حذف ارز چندنرخی اقدام درست دولت در راستای ایجاد فضای رقابتی

به گزارش اقتصاد معاصر؛ ارز ترجیحی به معنای اعطای ارز ارزان‌قیمت به واردکنندگان است. با این هدف که کالاهای اساسی با قیمت مناسب وارد کشور شود و در اختیار مردم قرار بگیرد. بر این اساس، طی سال‌های گذشته ارز ترجیحی و ارزان‌قیمت به واردکنندگان داده می‌شد. این امر مشکلاتی را به دنبال داشت. موضوع مهم و اساسی این بود که با وجود اعطای ارز ترجیحی، کالاهای اساسی با قیمت مناسب به دست مردم نرسیدند و گشایشی از این لحاظ برای مردم به وجود نیامد.

موضوع دیگر این بود که ارز ترجیحی ولع زیادی را در افراد برای بهره‌مندی از ارز ارزان‌قیمت و واردات بی‌رویه ایجاد کرد. این به معنی ضربه به تولید داخلی بود و انگیزه لازم را برای فعالیت اقتصادی مولد از بین برد. موضوع دیگر این که، افراد دارای روابط به ارز ارزان‌قیمت و ترجیحی دسترسی پیدا کردند و فعالان اقتصادی سالم از این امر بی‌نصیب بودند. بنابراین، به جای این که وارد و صادرکنندگان واقعی به فعالیت بپردازند، افراد سودجو وارد عرصه اقتصادی کشور شدند.

به زعم کارشناسان و فعالان اقتصادی، هر جایی که ارز چندنرخی وجود داشته باشد، بستر برای رانت و ویژه‌خواری به وجود می‌آید. در این شرایط، بستر برای فعالیت رقابتی و سالم از بین می‌رود و رقابت نابرابری شکل می‌گیرد.

نظرات علیرضا مناقبی، رئیس مجمع عالی واردات کشور را در خصوص اقدام دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی، مزیت‌های آن و ضرورت این کار جویا شدیم که در ادامه می‌خوانید.

مناقبی با اشاره به این موضوع که حذف ارز ترجیحی یک جراحی اقتصادی بزرگ در کشور به شمار می‌رود که دولت باید به سمت آن می‌رفت و اقدام بسیار درستی است، تصریح کرد: ارز ترجیحی مشکلات جدی برای اقتصاد کشور به وجود آورد و دولت باید اقدام به حذف آن می‌کرد. در غیر این صورت، مشکلات ناشی از فضای رانت و فساد ایجاد شده به حدی گسترش پیدا می‌کرد که امکان مقابله با آن وجود نداشت.

وی ادامه داد: ارز چندنرخی باعث شده بود که افراد دارای روابط بتوانند از ارز ارزان‌قیمت بهره ببرند. همین امر به معنی ایجاد شرایط نابرابر اقتصادی بود. امری که فضای رقابت سالم را در اقتصاد از بین برد و ویژه‌خواری را به وجود آورد. به منظور برچیدن این شرایط، حذف ارز چندنرخی و اعطای کالابرگ به انتهای زنجیره اقدامی درست و مثبت در راستای ایجاد فضای رقابت و سالم اقتصادی در کشور است.

عضو اتاق بازرگانی ایران خاطرنشان کرد: با توجه به مشکلاتی که ارز ترجیحی برای کشور به وجود آورد، حذف آن یکی از خواسته‌های دیرینه فعالان اقتصادی بخش خصوصی، اعضای اتاق بازرگانی و اصناف بود. بر همین اساس، اقدام دولت مبنی بر حذف ارز ترجیحی مورد حمایت بخش خصوصی است. امیدواریم این طرح در عمل به خوبی پیش برود و دولت بتواند در مقابل کسانی که منافع‌شان به خطر افتاده  است و مخالف حذف ارز ترجیحی هستند، مقاومت کند.

مناقبی گفت: حذف ارز ترجیحی یک اقدام عظیم است و تبعات اقتصادی بالایی در کشور دارد. ممکن است در کوتاه‌مدت قیمت اقلام اساسی که قبلاً مشمول ارز ترجیحی بودند، بالا برود اما مردم باید این شرایط را تحمل کنند. به نحوی که در نهایت قیمت‌ها تثبیت می‌شود. در این وضعیت، دولت باید به حمایت از مردم و به ویژه اقشار ضعیف بپردازد. در همین راستا، اختصاص تمامی منافع حاصل از انتقال ارز ترجیحی به اعطای یارانه به مردم اقدام مناسبی است و کالابرگ یک میلیون تومانی اقدامی در همین راستا است.

وی ادامه داد: وقتی طرحی مانند حذف ارز چندنرخی صورت می‌گیرد، شوک‌هایی به جامعه وارد می‌شود. به منظور حل این مسئله، شوک‌درمانی انجام می‌شود که اقدام مناسبی است. اعطای یارانه به صورت مستقیم به مردم به منظور پوشش دادن قیمت کالاهای اساسی یک نوع شوک‌درمانی به شمار می‌رود.

رئیس مجمع عالی واردات کشور خاطرنشان کرد: حذف ارز چندنرخی باعث کسری بودجه دولت نمی‌شود. زیرا همان مبلغی که قبلاً به عنوان ارز ترجیحی در اختیار واردکنندگان قرار می‌گرفت، حالا به صورت مستقیم به مردم داده می‌شود. بنابراین، بار مالی جدیدی برای دولت ایجاد نمی‌شود.

مناقبی گفت: ارز ترجیحی و نرخ‌های متفاوت ارز به ایجاد انحصار و امضاهای طلایی منجر می‌شد که عواقب خطرناکی برای اقتصاد ملی داشت. امروز با حذف ارز چندنرخی، شاهد ایجاد شفافیت در بازار و ایجاد فضای رقابتی هستیم که نتایج مثبت آن به مرور زمان خودش را در اقتصاد کشور نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: در شرایطی که ارز چندنرخی داده می‌شد، فعالان اقتصادی واقعی نمی‌توانستند به فعالیت سالم بپردازند. زیرا فضا رانتی و مسموم بود. اما در شرایط فعلی، بستر برای فعالیت اقتصادی سالم و رقابتی به وجود می‌آید./تسنیم