به گزارش اقتصاد معاصر؛ مهدی دهقان‌دهنوی، رئیس سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به عملیاتی‌شدن موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا از اردیبهشت‌ماه امسال، این توافق را یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه تجارت خارجی کشور دانست و گفت: با اجرای این موافقت‌نامه، 87 درصد کالاهای مبادله‌ای میان ایران و پنج کشور عضو اتحادیه اوراسیا مشمول تعرفه صفر شده‌اند که ظرفیتی کم‌سابقه برای جهش صادراتی ایجاد می‌کند.
دهقان‌دهنوی در نشست هم‌اندیشی چهارمین نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا با بیان اینکه این موافقت‌نامه پس از سال‌ها مذاکره و تجربه موفق تجارت ترجیحی به مرحله اجرا رسیده است، اظهار داشت: کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا شامل روسیه، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و ارمنستان از گذشته شرکای تجاری ایران بوده‌اند و آمارها نشان می‌دهد حتی در سالی که رشد کلی صادرات کشور منفی بوده، صادرات ایران به این منطقه در هشت‌ماهه امسال حدود 15 تا 16 درصد رشد مثبت داشته است.
وی این رشد را نشانه درک صحیح بخش خصوصی از فرصت‌های ایجادشده دانست و افزود: با وجود این دستاورد، هنوز ظرفیت‌های خالی فراوانی در تجارت با اوراسیا وجود دارد. مطالعات اولیه سازمان توسعه تجارت نشان می‌دهد تنها پتانسیل بالفعل صادرات ایران به روسیه حدود 12 میلیارد دلار است که می‌تواند صادرات فعلی را تا 10 برابر افزایش دهد.
تعرفه صفر، قوانین مبدأ و رفع موانع اجرایی
رئیس سازمان توسعه تجارت با تشریح سازوکارهای اجرایی موافقت‌نامه تجارت آزاد، تصریح کرد: فهرست کدهای کالایی مشمول تعرفه صفر مشخص است و با رعایت قوانین مبدأ، از سوءاستفاده کشورهای ثالث جلوگیری می‌شود. در این چارچوب، استفاده از گواهی مبدأ ویژه (CT) الزامی است که از سوی اتاق‌های بازرگانی صادر و میان گمرکات ایران و کشورهای عضو مبادله می‌شود.
دهقان‌دهنوی با اشاره به برخی مشکلات اجرایی در ماه‌های ابتدایی اجرای موافقت‌نامه گفت: این نارسایی‌ها از جمله در حوزه امضاها و آموزش گمرکات، اکنون برطرف شده و اجرای تعرفه صفر به‌صورت روتین و بدون مشکل در حال انجام است.
نمایشگاه اوراسیا؛ ابزار ترویج تجارت
وی نمایشگاه‌ها را سازمان‌یافته‌ترین ابزار توسعه روابط تجاری دانست و افزود: نمایشگاه تجارت با اوراسیا طی سه سال گذشته به‌تدریج گسترش یافته و سال گذشته با بازدید رئیس‌جمهور، جایگاه آن به‌طور قابل‌توجهی ارتقا پیدا کرد. امسال نیز در کنار نمایشگاه، اجلاس همکاری‌های ایران و اوراسیا برگزار می‌شود تا موضوعات اقتصادی در سطح دولت‌ها پیگیری شود.
به گفته رئیس سازمان توسعه تجارت، این رویدادها با همکاری وزارت امور خارجه و استقبال گسترده مقامات و هیئت‌های خارجی همراه بوده است؛ به‌طوری‌که از روسیه، بلاروس، قزاقستان و ارمنستان، مقامات استانی و ملی در سطوح بالا برای حضور در تهران اعلام آمادگی کرده‌اند.
تمرکز بر لجستیک، استاندارد و مشوق‌های صادراتی
دهقان‌دهنوی با تأکید بر اینکه حذف موانع تعرفه‌ای پایان کار نیست، گفت: موانع غیرتعرفه‌ای از جمله در حوزه لجستیک، استاندارد، نقل‌وانتقال پول و زیرساخت‌ها همچنان وجود دارد و در حال پیگیری است. وی از اقدامات مثبت راه‌آهن برای اتصال ریلی مسیرهای اوراسیا تا چین خبر داد و افزود: برای افزایش بار صادراتی در این مسیر، پیشنهاد کاهش عوارض صادراتی به‌عنوان مشوق حمل‌ونقل ریلی در دولت مطرح و در کمیسیون فرعی اقتصاد تصویب شده است.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت بالای صادرات تجهیزات پزشکی، دارو، قطعات خودرو و خدمات فنی‌مهندسی به اوراسیا، گفت: برخلاف برخی انتقادات کلی به ترکیب صادرات کشور، در تجارت با اوراسیا سهم کالاهای صنعتی و با ارزش افزوده بالاتر به نفع ایران است.
هدف‌گذاری بلندمدت تجارت با اوراسیا
رئیس سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه حجم تجارت اتحادیه اوراسیا با جهان حدود 890 میلیارد دلار است، اظهار داشت: حتی دستیابی به 5 تا 10 درصد از این بازار، می‌تواند تجارت ایران با این منطقه را به 40 تا 80 میلیارد دلار برساند؛ هدفی که تحقق آن مستلزم توسعه هم‌زمان زیرساخت‌ها، نقش‌آفرینی فعال بخش خصوصی و حمایت دولت است.
وی تأکید کرد: نمایشگاه و اجلاس اوراسیا پایان کار نیست، بلکه آغاز یک مسیر پیگیری‌شده برای توسعه تجارت است و سازمان توسعه تجارت خود را حامی، تسهیل‌گر و خدمتگزار بخش خصوصی در این مسیر می‌داند.
چهارمین نمایشگاه بین‌المللی تجارت با اوراسیا از 12 تا 15 بهمن‌ماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار می‌شود./تسنیم
