تسویه طلب واردکننده نهاده با تهاتر نفت ذبح بازار ۳۰ میلیارد دلاری انرژی‌ست

علیرضا پیمان‌پاک، قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی دولت سیزدهم، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر با اشاره به آغاز اجرای سیاست تهاتر نفت با کالاهای اساسی از شهریور ۱۴۰۲ اظهار داشت: این طرح حاصل مطالعات گسترده و همکاری نزدیک میان وزارت نفت، بانک مرکزی، وزارت صمت و وزارت خارجه بود. بر اساس الگوی نهایی که با استفاده از تجربیات موفق و ناموفق گذشته و نظرات کارشناسی تدوین شد، فروشندگان نفتی مورد تایید و اعتبارسنجی شده توسط شرکت نیکو و امور بین‌الملل شرکت ملی نفت، بر اساس نیاز فصلی وزارت جهاد کشاورزی اقدام به واردات نهاده می‌کردند.

پیمان‌پاک در خصوص مزایای این روش گفت: در این مدل، چون واردات غذا مشمول تحریم نیست، فرآیند خرید نهاده پیچیدگی خاصی نداشت اما گره اصلی در فروش نفت و استفاده از منابع آن بود که با این طرح باز شد. سرعت در تامین کالا، ترخیص فوری و بدون معطلی در لنگرگاه‌ها (به دلیل پرداخت پیشاپیش پول توسط صادرکننده نفت) از جمله دستاوردهای این طرح بود.

وی ادامه داد: همچنین به دلیل حذف هزینه‌های صرافی و انتقال ارز و خرید دست‌اول، کالاها با قیمتی بین ۷ تا ۱۰ درصد زیر قیمت مصوب وارد کشور می‌شد که صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی را به همراه داشت.

وی با انتقاد از طرح واگذاری نفت به واردکنندگان نهاده برای تسویه بدهی‌های دولت هشدار داد: فروش نفت فرآیندی بسیار پیچیده و تخصصی است و قطعا اولین مخالفان این طرح، کارشناسان و مجموعه‌های بین‌المللی نفتی خواهند بود. تجربه نشان داده هر زمان بازیگران غیرتخصصی وارد عرصه صادرات نفت شدند، بازار هدف محدود ما را دچار اختلال کردند.

 قائم‌مقام وزیر جهاد کشاورزی دولت سیزدهم تصریح کرد: وقتی فردی که تخصص نفتی ندارد محموله دریافت می‌کند، یا مجبور است به دلالان و واسطه‌ها مراجعه کند که زنجیره‌ای از واسطه‌گری شکل می‌گیرد، یا برای فروش محموله خود قیمت‌های پایین‌تری ارائه می‌دهد که کل بازار نفت کشور را به هم می‌ریزد. منطقی نیست برای تسویه ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار طلب واردکنندگان نهاده، بازار ۳۰ میلیارد دلاری نفت کشور را قربانی کنیم.

پیمان‌پاک تاکید کرد: این سیاست از اساس غلط است و نه تنها صرفه‌جویی ارزی به همراه ندارد، بلکه کشور را با بحران جدی مواجه خواهد کرد. همه این گزینه‌ها پیش‌تر توسط کارشناسان بررسی و رد شده‌اند. برای تسویه مطالبات واردکنندگان نهاده باید راهکارهای دیگری اندیشیده شود، زیرا ورود غیرمتخصص‌ها به فروش نفت سیاستی شکست‌خورده است.