دریافت مالیات غیرقانونی از مسافران هواپیما

به گزارش اقتصاد معاصر به نقل از انجمن هواپیمایی، نزدیک به چهارسال است که برخلاف قانون از پروازهای خارجی مالیات بر ارزش افزوده گرفته می شود. اتفاقی که به رغم قوانین داخلی و مقررات بین المللی صنعت هوایی است. فعالان صنعت هوایی و گردشگری می گویند که ماجرا از یک ابلاغ نادرست و کج فهمی در سال ۱۴۰۰ شروع شده است و با وجود نامه نگاری ها و جلسات مکرر دیگر مساله درست نشده است. همین مساله سبب شده است که بهای گزافی به بلیت پروازهای خارجی اضافه شود و البته در این میان متضرر اصلی مسافران هستند.

دردسرهای یک ابلاغیه اشتباهی

چالش عجیب مالیات بر ارزش افزوده بلیت پروازهای خارجی از یک ابلاغیه سازمان هواپیمایی شروع شد. ابلاغیه ای که به گفته بسیاری از فعالان صنعت هوایی و گردشگری اشتباهی بود و سازمان امور مالیاتی دیگر تن به اصلاح آن نداد. در دی ماه سال ۱۴۰۰ محمد محمدی بخش، رییس وقت سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد که از این پس، پروازهای خارجی باید مالیات بر ارزش افزوده بپردازند.

بر این اساس محمدی بخش توضیح داد که در نامه‌ای به ایرلاین‌های غیر ایرانی، قانون اطلاق مالیات بر ارزش افزوده در فروش هر بلیت را به آنها ابلاغ کرده است‌.

او در این نامه آورده بود که قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۴ تیر ماه ۱۴۰۰ تصویب و اجرای آن از ۱۳ دی ماه مطابق ۳ ژانویه ۲۰۲۲ آغاز شده است و بر اساس این قانون حمل و نقل هوایی اعم از بار و مسافر شامل مالیات بر ارزش افزوده شده و خریداران بلیت از ۳ ژانویه ۲۰۲۲ باید ۹ درصد از ارزش هر بلیت را به عنوان مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کنند.

محمدی بخش در این نامه به ایرلاین‌های خارجی هشدار داده بود که برای جلوگیری از هر گونه عواقب غیر مترقبه با سازمان امور مالیاتی ایران، به کلیه ایرلاین‌ها توصیه می‌شود که اقدامات پرداخت مالیات را از طریق کانال‌های مالی مربوطه پیاده سازی کنند.

این در حالی است که پیش از این بارها سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده بود که مالیات بر ارزش افزوده شامل بلیت پروازهای خارجی نمی شود چرا که براساس مفاد ماده دو قانون مالیات بر ارزش افزوده، عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و واردات و صادرات آنها از لحاظ مالیات و عوارض، مشمول مقررات قانون مذبور است.

در همین زمینه فعالان صنعت گردشگری هم بارها اعتراض خود را به این موضوع منعکس کرده اند. انجمن دفاتر خدمات مسافرتی اعلام کرد که اخذ مالیات بر ارزش افزوده از پروازهای خارجی فاقد وجاهت قانونی است و این موضوع عاملی برای گرانی بلیت هواپیماست.‌

این انجمن حتی تاکید کرد که نامه ای خطاب به سازمان امورمالیاتی و نهادهای مرتبط ارسال کرده و خواهان توقف دریافت مالیات بر ارزش افزوده از بلیت سفرهای خارجی شده است و تاکید کرد که "ابلاغ ناصحیح و بدون دقت سازمان هواپیمایی در خصوص امکان اخذ مالیات بر ارزش افزوده چنین وضعیتی را رقم زده است که این امر باعث افزایش قیمت بلیت و در نهایت ایجاد خسارات مادی به مسافران شد."

بنا بر توضیحات فعالان صنعت گردشگری سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه‌ای توضیح داده بود امکان معافیت پروازها از اخذ مالیات بر ارزش افزوده وجود دارد اما همچنان مالیات بر ارزش افزوده بلیت پروازهای خارجی دریافت می شود.

فعالان صنعت گردشگری تاکید می کنند که از اساس گرفتن مالیات ارزش بر افزوده از پروازهای خارجی برابر با کنوانسیون‌ها و معاهدات بین‌المللی که ایران نیز عضو آن است کار غلط و ناصحیحی است.

از آن سو انجمن شرکت های هواپیمایی هم تاکید می کند که این مالیات هزینه پروازهای خارجی را به طور قابل توجهی افزایش می دهد حال آنکه دریافت مالیات بر ارزش افزوده از پروازهای خارجی صورت قانونی ندارد. بر اساس توضیحات این انجمن ابهام در دریافت مالیات بر ارزش افزوده پروازهای خارجی از سال ۱۴۰۰ ایجاد شده است و تا پیش از این پروازهای خارجی مطابق با مقررات بین المللی مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمی شد.

این تشکل صنفی فعال در صنعت هوایی تاکید می کند که مالیات بر ارزش افزوده هم از ایرلاین‌های داخلی و خارجی کسر می‌شود و این رقم به مصرف کننده نهایی تعلق می‌گیرد و شرکت هواپیمایی به عنوان مسئول وصول این پایه مالیاتی است که درآمدهای حاصل از مالیات بر ارزش افزوده به خزانه داری کل و از آنجا به سازمان امور مالیاتی منتقل می‌شود.

گذشته از این فعالان صنعت هوایی می گویند که مشخص نیست که اگر یک بلیت چند دست چرخانده و فروخته شود آیا مسافر باید چند بار مالیات بر ارزش افزوده بپردازد؟

دریافت غیرقانونی مالیات بر ارزش افزوده از بلیت پروازهای خارجی در شرایطی رخ می دهد که دولت بارها مدعی شده است خواهان کاهش قیمت بلیت هواپیما است و غائله را تا جایی پیش برده است که نرخ بلیت را برخلاف قانون سرکوب کرده است و کار را به برخوردهای تعزیراتی کشانده است.

از آن سو ایرلاین ها در پاسخ به مداخلات غیرقانونی دولت در نرخ بلیت هواپیما شکایت به دیوان عدالت اداری برده اند و دولت حتی از حکم دیوان عدالت اداری به نفع ایرلاین ها تمکین نکرده است.

این در حالی است که دولت برای کاهش قیمت بلیت هواپیما باید دریافت وجوه غیرقانونی را از مسافران متوقف کند اما با وجود تلاش های مکرر فعالان صنعت هوایی و گردشگری این مساله مسکوت مانده است.