رشد ۸۹ درصدی قیمت اوره / جهان در آستانه تورم مواد غذایی

به گزارش اقتصاد معاصر؛ قیمت اوره گرانولار نیواورلئانز (پرکاربردترین کود نیتروژنی) از دسامبر 89٪ رشد کرده و به 660 دلار در هر تن رسیده است.

عبور از مرز 700 دلار

 چین و روسیه دو صادرکننده بزرگ کود و مواد مغذی، درست قبل از فصل کاشت بهاره صادرات را کم کردند که نتیجه مستقیم در افزایش هزینه تولید غذا خواهد داشت؛ قیمت اوره گرانولار در بازارهای جهانی از مرز 660 دلار نیز عبور کرده و در برخی نقاط به بالای 700 دلار در هر تن (تحویل درب کشتی) رسیده است . در بازار نیواورلئان، معاملات بارج در روزهای اخیر با قیمت بالای 645 دلار در هر تن بسته شده که معادل بیش از 700 دلار در هر تن با احتساب هزینه حمل دریایی است .

بر اساس گزارش Global Sovereign Advisory، بحران جاری باعث شده متوسط قیمت‌های جهانی کود 27 درصد افزایش یابد و قیمت کودهای نیتروژنی بین 30 تا 40 درصد رشد داشته باشد .

سهم خلیج فارس از تجارت مواد اولیه کود
 صادرات اوره از منطقه خلیج فارس بیش از یک‌سوم صادرات جهانی 
 آمونیاک (ماده اولیه کود) از منطقه حدود 25 درصد 
 گوگرد (مورد استفاده در کودهای فسفاته) که از تنگه هرمز عبور می‌کند حدود 50 درصد 
کل تجارت دریایی کود از مسیر تنگه هرمز یک‌سوم کل تجارت جهانی (حدود 16 میلیون تن) 

 محدودیت‌های صادراتی چین و روسیه

چین: بزرگترین تولیدکننده و مصرف‌کننده کود در جهان، از اکتبر 2025 محدودیت‌های صادراتی را اعمال کرده و این محدودیت‌ها را در دسامبر تا اوت 2026 تمدید کرده است . نیک کرافت، تحلیلگر ارشد گروه اوراسیا، می‌گوید: «چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده اوره جهان، با ذخایر عظیم و کنترل شدید دولتی بر صادرات، می‌تواند از سیستم کشاورزی خود محافظت کند و در عین حال شرایط را برای دیگر کشورها سخت‌تر نماید. این دقیقاً همان کاری است که اکنون انجام می‌دهد» .

روسیه: دومین تولیدکننده بزرگ کود در جهان (حدود 20 درصد تجارت جهانی) از 21 مارس تا 21 آوریل صادرات نیترات آمونیوم را به طور کامل متوقف کرده است . وزارت کشاورزی روسیه اعلام کرد: «این محدودیت برای اولویت‌بندی بازار داخلی در فصل کاشت بهاره و تضمین تداوم آن در برابر افزایش تقاضای صادراتی اعمال شده است» . روسیه حدود 40 درصد از تجارت جهانی نیترات آمونیوم را در اختیار دارد .

واکنش‌ کشور‌های وارد کننده

هند: بزرگترین خریدار اوره جهان، تحت فشار شدید قرار دارد. تولید کود در هند بزرگترین مصرف‌کننده گاز طبیعی این کشور است و برخی کارخانه‌ها به دلیل کاهش سوخت تعطیل شده‌اند . نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، روز سه‌شنبه در پارلمان گفت: «کشاورزان نباید بار هیچ بحرانی را تحمل کنند. دولت در کنار آنها ایستاده است» . بازار جهانی به شدت منتظر تصمیم هند برای برگزاری مناقصه خرید حجم‌های بزرگ است،اقدامی که می‌تواند بازار از قبل تحت فشار را بیش از پیش متشنج کند .

برزیل: خرید خود از مراکش و کشورهای حاشیه خلیج فارس را افزایش داده و در حال بررسی یک پروژه مشترک کود و انرژی با بولیوی است . وزارت توسعه، صنعت و تجارت برزیل اعلام کرده است که اخیراً قانونی برای کاهش مالیات بر نهاده‌های شیمیایی کود تصویب شده است .

ایالات متحده: دولت ترامپ برای مهار افزایش قیمت‌ها، تحریم‌های کود ونزوئلا را لغو کرده و قانون حمل‌ونقل دریایی (Jones Act) را برای تسهیل جابجایی کود میان بنادر آمریکا تعلیق نموده است . با این حال، شرمن نیولین، کشاورز ایلینوی، می‌گوید: «هر بار که می‌گویند می‌خواهند اعلامیه‌ای بدهند، در عمل تأثیر چندانی ندارد. کار چندانی از دستشان برنمی‌آید» .

آفریقا: در نیجریه، تأخیر در عرضه از روسیه و چین گزارش شده است. کشورهای غرب آفریقا به شدت نگران حفاظت از محصولات صادراتی خود مانند کاکائو و پنبه هستند.

 تورم مواد غذایی در راه است

گلدمن ساکس: جاسمین اشنایدر، تحلیلگر گلدمن ساکس، پیش‌بینی می‌کند مارس 2026 به رکورددار ورود سرمایه به صندوق‌های قابل معامله (ETF) بخش کشاورزی تبدیل شود و از رکورد مارس 2022 (آغاز جنگ اوکراین) نیز فراتر رود . تحلیلگران این بانک هشدار می‌دهند که اختلال در عرضه کود می‌تواند با کاهش عملکرد محصولات کشاورزی، قیمت مواد غذایی را افزایش دهد ./تسنیم