زنگ هشدار آب در برخی استانها؛ تامین آب شرب در معرض تهدید است
به گزارش اقتصاد معاصر؛ بررسی تازهترین گزارش هفتگی شاخصهای مهم آب و برق کشور نشان میدهد تا ۱۲ اردیبهشت سال آبی جاری، میزان ورودی آب به سدهای کشور به ۳۳.۱۸ میلیارد مترمکعب رسیده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۶۵ درصد افزایش داشته است. همچنین حجم آب موجود در مخازن سدها به ۳۲.۹۸ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۱ درصد افزایش نشان میدهد.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر حدود ۶۴ درصد از ظرفیت مخازن سدهای کشور پُر است که نسبت به متوسط ۱۰ ساله حدود چهار درصد افزایش را نشان میدهد. در مقابل، میزان خروجی سدها ۱۸.۹۲ میلیارد مترمکعب ثبت شده که نسبت به سال گذشته ۹ درصد افزایش داشته، اما در مقایسه با متوسط بلندمدت حدود ۱۵ درصد کاهش یافته است.
حجم آب موجود در پشت سدها در سال جاری به ۳۲.۹۸ میلیارد مترمکعب می رسد که این رقم برای مدت مشابه سال گذشته ۲۷.۳۲ میلیارد مترمکعب بود و رقم متوسط ۱۰ ساله نیز ۳۱.۶۲ میلیارد مترمکعب ثبت شده است که این ارقام حکایت از رشد ۲۱ درصدی سالانه و افزایش چهار درصدی نسبت به بلند مدت دارد.
در بخش بارش نیز آمارها نشان میدهد میزان بارندگی ثبتشده در سال آبی جاری به حدود ۲۲۵.۱ میلیمتر رسیده است که در مقایسه با میانگین بلندمدت در محدوده شرایط نرمال قرار دارد، هرچند توزیع بارش در سطح کشور یکنواخت نبوده است.
گزارشها حاکی است ۱۰ استان کشور با جمعیتی حدود ۳۵ میلیون نفر همچنان در شرایط بارشی کمتر از حد نرمال قرار دارند. در این میان، استانهای تهران و قم از بدترین شرایط برخوردارند و میزان بارش در این مناطق نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۲۹ درصد کاهش داشته است. همچنین حوضه آبریز سدهای پنجگانه تهران نیز از ابتدای سال آبی جاری با کاهش بارندگی روبهرو بوده است.
بررسی وضعیت ذخایر سدها نیز نشان میدهد اگرچه در برخی حوضهها مانند کارون، کرخه و مناطق مرزی غرب کشور افزایش موجودی مخازن ثبت شده، اما سدهای تأمینکننده آب استانهایی مانند تهران، مرکزی، خراسان رضوی، قم، اصفهان و زنجان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. به همین دلیل تأمین آب شرب شهرهای وابسته به این منابع از جمله تهران، کرج، مشهد، اراک، قم، اصفهان، یزد و برخی دیگر از شهرها با محدودیتهایی مواجه است و مدیریت مصرف به یک ضرورت جدی تبدیل شده است.
از سوی دیگر بررسی شاخص خشکسالی هواشناسی (SPI) در مقیاس کشوری نشان میدهد کشور طی ۶ سال گذشته با دورههای متوالی خشکسالی روبهرو بوده و کسری انباشته در منابع آب زیرزمینی و سطحی همچنان ادامه دارد. به همین دلیل حتی افزایش نسبی بارش در سال آبی جاری نیز نتوانسته به طور کامل کمبود منابع آبی را جبران کند.
کارشناسان هشدار میدهند در صورت تداوم شرایط کمبارشی در برخی استانها، احتمال کاهش تولید آب در ماههای آینده، افت ورودی سدها، افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی و در نتیجه تشدید تنش آبی در بخشهای مختلف مصرف وجود دارد.
بر همین اساس، اجرای اقدامات سختافزاری و نرمافزاری برای مدیریت مصرف، شناسایی شهرهای دارای تنش آبی و پیگیری طرحهای اضطراری تأمین آب در دستور کار قرار گرفته تا در صورت تأمین منابع مالی، از بروز محدودیتهای جدی در تأمین آب شرب جلوگیری شود./ایرنا
