بی‌محلی بانک‌ها به تسهیلات مسکن ادامه دارد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، سال ۱۴۰۰ و همزمان با وعده ساخت چهارمیلیون مسکن توسط دولت سیزدهم، قانون جهش تولید در مجلس شورای اسلامی در راستای حل معضل مسکن برای دهک‌های مختلف به تصویب رسید. بر اساس این قانون دولت‌ها موظف هستند سالانه شرایط ساخت یک میلیون مسکن را فراهم کنند. 

دولت سیزدهم این قانون را تحت عنوان «طرح نهضت ملی مسکن» در استان‌های مختلف به اجرا در آورد. در ماده چهار قانون جهش تولید مسکن، بر اعطای تسهیلات مسکن به مردم تاکید شده بود. این موضوع از آن جهت بود که به روند ساخت و اعطای مسکن به مردم سرعت بخشیده شود. طبق ماده چهار قانون جهش تولید مسکن، بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی مکلف شده بودند حداقل ۲۰ درصد از مجموع تسهیلات پرداختی خود در هر سال را با نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار به بخش مسکن اختصاص دهند.

طبق گزارش‌های بانک مرکزی، از زمان تصویب قانون تا پایان شهریور امسال، شبکه بانکی کل کشور -طی سه سال- مجموعا ۱۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت کرده است. ۲۰ درصد این مقدار که معادل سه هزار همت می‌شود، رقمی است که قانون به طور مشخص بانک‌ها را موظف به اعطای آن کرده؛ به عبارت دیگر از زمان اجرای قانون تاکنون، باید سه هزار همت تسهیلات مسکن به مردم پرداخت می‌شده است.

خطای ۲۵۰۰ همتی بانک‌ها در وام مسکن

اما باید دید بانک‌ها چه میزان به وظایف خود عمل کرده اند. از زمان اجرای قانون جهش تولید مسکن، یعنی از شهریور ماه سال ۱۴۰۰، گزارش میزان وام تخصیص داده شده توسط هر بانک به مردم، هر ماه روی تارنمای بانک مرکزی قرار گرفته و به‌روزرسانی می‌شود.

موضوع قابل توجه درخصوص مجموع میزان اعطای تسهیلات بانکی، بر اساس گزارشات بانک مرکزی این است که بین مبلغ مقرر شده توسط قانون و میزانی که بانک‌ها به آن عمل کرده اند، فاصله و شکاف زیادی وجود دارد؛ به طوری که طی این مدت، بانک‌ها صرفا ۸.۵ درصد و معادل ۲۵۴ همت وام مسکن پرداخت کرده اند!

فاصله و شکاف عمیق میان آنچه که شبکه بانکی موظف به پرداخت آن بوده، یعنی ۳ هزار همت و آنچه که واقعا اعطا کرده، یعنی ۲۵۴ همت، نشان می‌دهد بانک‌ها حتی خود را موظف ندانسته‌اند حداقل ۱۰ درصد از میزانی که موظف به عمل کردن آن بودنند را به اجرا در آورند.

اطلاعات مربوط به تسهیلات بانکی حکایت از آن دارد که بانک مسکن با حدود هزار همت پیشتاز در پرداخت وام مسکن بوده و باقی بانک‌ها با اختلاف زیاد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

بانک‌های ملت، ملی و تجارت پس از بانک مسکن در رتبه‌های دوم تا چهارم پرداخت تسهیلات مسکن قرار دارند که به ترتیب ۳۵۸ همت، ۳۱۵ همت و ۲۱۸ همت در زمینه تسهیلات مسکن پرداخت کرده‌اند.

سهم بانک سرمایه در پازل تسهیلات‌دهی؛ صفر ریال!

آنچه که توجه را به خود جلب می‌کند این است که بانک سرمایه در سه سال گذشته هیچ سهمی در پرداخت تسهیلات مسکن نداشته است؛ به عبارت دیگر بانک سرمایه تنها بانکی است که خود را ملزم به پرداخت وام مسکن ندانسته و براساس آمار دریافتی از بانک مرکزی، کوچکترین تسهیلاتی اعطا نکرده است.

عملکرد شبکه بانکی یادآور حرف‌هایی است که مهرداد بذرپاش پیش از پایان دادن به کار خود در قامت وزیر راه و شهرسازی بیان کرد. 

وی در آخرین نشست خبری خود با اشاره به بزرگ‌ترین مانع طرح نهضت ملی مسکن که منجر به بد قولی دولت در عمل به وعده چهار میلیون مسکن شد، گفت: «وام مسکن از ابتدای دولت طی دو مرحله از ۳۵۰ میلیون به مبلغ ۸۰۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرد که قدم روبه جلویی در حوزه تسهیلات مسکن بود اما در این مدت سه ساله نشد که نشد که نشد ما بتوانیم از شبکه بانکی به طور کامل برای نهضت ملی مسکن استفاده کنیم.»

به گفته بذرپاش اگر شبکه بانکی تنها نزدیک به نیمی از تعهدات خود را عمل می‌کرد، سرعت ساخت و تحویل پروژه‌ها به مراتب بیشتر و قانون جهش تولید به درستی اجرا می‌شد.