ضرورت لغو توافقنامه چارچوب راهبردی میان عراق و آمریکا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ پس از اشغال عراق، آمریکا با استفاده از توافقنامه جامع راهبردی میان دو کشور به دنبال تثبیت نفوذ نظامی-امنیتی خود در عراق بود که نتیجه آن خدشه به استقلال عراق و تهدید امنیت ایران بوده است. در فرصت حاضر در جنگ تحمیلی سوم، ضروری است عبور امن نفت جنوب عراق از تنگه هرمز و خط لوله کرکوک-جیهان، به لغو این توافقنامه مشروط شود. 

پس از اشغال عراق در سال ۲۰۰۳ توسط آمریکا و شکست این کشور در اداره عراق به ‌‌وسیله حکمرانان آمریکایی، ایالات متحده برای تثبیت نفوذ و تداوم حضور خود، اقدام به انعقاد توافقات ساختاری با دولت عراق کرد. اولین توافقی که براساس آن روابط بغداد و واشنگتن بازطراحی شد، توافقنامه وضعیت نیروها بود که در سال ۲۰۰۸ به دنبال مذاکرات جورج دبلیو بوش، رئیس جمهور وقت آمریکا و نوری المالکی، نخست وزیر وقت عراق امضا شد و پس از آن به تصویب پارلمان، شورای وقت ریاست ‌‌جمهوری و شورای وزیران عراق رسید. این توافقنامه ذیل توافقنامه جامع راهبردی قرار داشت که همزمان با توافقنامه وضعیت نیروها به امضای رسید و تاکنون مبنای رفتار دوطرف بوده است. براساس این توافقنامه طرف آمریکایی در حوزه امنیتی متعهد می‌‌شد «همه نیروهای خود را حداکثر تا تاریخ ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱ از قلمرو عراق خارج کند»، «از خروج عراق از فصل هفتم سازمان ملل و خروج نیروهای چندملیتی از این کشور حمایت نماید»، «از عراق برای بخشودگی بدهی‌‌های بین‌‌المللی، حل و فصل ادعاهای غرامت معوق به ارث رسیده از حکومت سابق و فروش نفت مبتنی بر قطعنامه‌های سازمان ملل متحد حمایت کند»، «با تهدیدهای نظامی علیه عراق مقابله کند» و «از فضای عراق برای حمله به سایر کشورها استفاده ننماید.»  

همچنین طرف عراقی متعهد می‌‌شد «به هواپیماهای نظامی و غیرنظامی آمریکا که تحت قرارداد وزارت دفاع آمریکا عمل می‌کنند، اجازه دهد در قلمرو عراق برخیزند، پرواز کنند، فرود آیند و سوخت‌رسانی هوایی انجام دهند»، «رسیدگی به تخلفات قضایی نیروهای آمریکایی برعهده دولت آمریکا است (کاپیتولاسیون)» و «نیروهای آمریکایی مجوز انجام واردات و صادرات تجهیزات و فناوری را بدون نیاز به مالیات، عوارض گمرکی و بازرسی اموال دارند.»

با این حال، این توافقنامه به هیچ یک از اهدف خود نرسید؛ چراکه آمریکا با وجود خروج نیروهای خود در سال ۲۰۱۱ مجددا به بهانه مبارزه با داعش به عراق بازگشت و تاکنون با حداقل ۲۵۰۰ نیرو در این کشور حضور دارد. از سوی دیگر این کشور فقط پس از پرداخت کامل غرامت‌‌های جنگ کویت و بدون دریافت حمایتی ویژه از جانب آمریکا توانست در سال ۲۰۲۲ از فصل هفتم سازمان ملل متحد خارج شود.

در عین حال، آمریکا با استفاده از مفاد این توافقنامه، از آسمان عراق برای حمله به جمهوری اسلامی ایران در جنگ تحمیلی دوم و سوم، بمباران مقرهای نیروهای حشد شعبی و ترور میهمان رسمی دولت عراق (شهید سلیمانی) و فرمانده ارشد عراق در نیروی حشد شعبی (شهید ابومهدی المهندس) استفاده کرده است. همچنین آمریکا از زمین این کشور برای تجهیز کردهای معارض علیه ایران بهره برده است. در چنین شرایطی با هدف برطرف ساختن تهدیدهای ناشی از این توافق علیه منافع جمهوری اسلامی ایران و امت اسلامی به ‌ویژه مردم عراق ضرورت دارد تا «تداوم عبور امن نفت (نفت جنوب) و فرآورده‌‌های نفتی عراق در تنگه هرمز به لغو توافقنامه چارچوب راهبردی میان عراق و آمریکا از سوی پارلمان عراق مشروط شود» و «تداوم صادرات امن نفت اقلیم کردستان (نفت شمال) از خط لوله کرکوک-جیهان، توسط مقاومت عراق به حمایت همه نمایندگان اقلیم کردستان از لغو طرح توافقنامه چارچوب راهبردی میان عراق و آمریکا مشروط شود.» 

مطابق بنده ۲ بخش ۱۱ این توافقنامه تا زمانی که یکی از طرفین به ‌صورت کتبی قصد خود برای خاتمه آن را به طرف دیگر اعلام نکند، معتبر خواهد بود و خاتمه توافق یک سال پس از تاریخ چنین اعلامی موثر خواهد شد.