تشدید تنش در تنگه هرمز هزینه انرژی جهان را افزایش می‌دهد

حسین راغفر، اقتصاددان در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر درباره پیامدهای اقتصادی تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز اظهار داشت: تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است و هرگونه ناامنی یا افزایش تنش در این منطقه، ریسک انتقال نفت و گاز را بالا می‌برد. این مساله مستقیما بر هزینه‌های انرژی، دسترسی کشورها به منابع مورد نیاز و در نهایت بر عملکرد اقتصاد جهانی اثر خواهد گذاشت.

وی افزود: اهمیت تنگه هرمز فقط به انتقال نفت و گاز محدود نمی‌شود. بسیاری از کالاها، مواد اولیه و محصولات مورد نیاز صنایع مختلف نیز از این مسیر عبور می‌کنند و به همین دلیل اختلال در آن می‌تواند آثار گسترده‌ای بر زنجیره‌های تامین جهانی داشته باشد. به اعتقاد من، تحولات اخیر بیش از هر زمان دیگری اهمیت راهبردی این آبراه را برای اقتصاد جهانی آشکار کرده است.

این استاد اقتصاد درباره کشورهایی که بیشترین آسیب را از افزایش احتمالی قیمت نفت و گاز خواهند دید، تصریح کرد: کشورهای اروپایی، اعضای اتحادیه اروپا، ژاپن و کره جنوبی از جمله اقتصادهایی هستند که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند و در صورت افزایش قیمت‌ها با فشار بیشتری مواجه خواهند شد. در کنار این کشورها، بسیاری از اقتصادهای در حال توسعه نیز از رشد هزینه‌های انرژی آسیب خواهند دید.

راغفر ادامه داد: کشورهای فقیر و در حال توسعه به دلیل محدودیت منابع مالی، در صورت افزایش قیمت انرژی با مشکلات جدی‌تری برای تامین نیازهای خود روبه‌رو می‌شوند. از این‌رو آثار بحران فقط به کشورهای صنعتی محدود نخواهد شد و دامنه آن بخش بزرگی از اقتصاد جهانی را در بر خواهد گرفت.

وی درباره تغییرات احتمالی در الگوی تجارت جهانی انرژی در صورت تداوم تنش‌ها بیان داشت: ادامه نااطمینانی‌ها می‌تواند مسیر سرمایه‌گذاری‌های جهانی در حوزه انرژی را تغییر دهد. در چنین شرایطی کشورها بیش از گذشته به سمت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر از جمله انرژی خورشیدی و بادی حرکت خواهند کرد تا وابستگی خود را به مسیرهای پرریسک انتقال انرژی کاهش دهند.

استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا افزود: علاوه بر توسعه انرژی‌های پاک، سرمایه‌گذاری در مسیرهای جایگزین انتقال انرژی و همچنین انرژی هسته‌ای نیز افزایش خواهد یافت. طبیعی است که انرژی ارزان و در دسترسی که بسیاری از کشورها تاکنون از آن بهره‌مند بوده‌اند، در شرایط بحرانی جای خود را به انرژی گران‌تر و پرهزینه‌تر بدهد و هزینه‌های حمل‌ونقل و تامین انرژی افزایش پیدا کند.

وی تصریح کرد: جالب این است که این آثار تنها محدود به کشورهای منطقه نیست و حتی اقتصاد آمریکا نیز از آن متاثر خواهد شد. افزایش هزینه نهاده‌های تولید، محصولات کشاورزی و انرژی می‌تواند بر فعالیت بخش‌های مختلف اقتصادی اثر بگذارد و رفاه عمومی را کاهش دهد.

این اقتصاددان در مجموع بیان کرد: هرگونه تشدید تنش و درگیری در منطقه خلیج فارس پیامدهایی فراتر از مرزهای منطقه‌ای خواهد داشت و آثار آن در قالب افزایش هزینه انرژی، رشد قیمت کالاها، فشار بر بخش‌های تولیدی و کاهش رفاه اقتصادی در بسیاری از کشورهای جهان نمایان خواهد شد.