انتقال ریلی نفت خام مقرون به‌صرفه نیست؛ چرا کمبود ناوگان راه‌آهن داریم؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، سبحان نظری، مدیرعامل صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن امروز در جلسه با اصحاب رسانه اظهار داشت: حوزه حمل و نقل باوجود ظرفیت‌های فراوان، کمتر مورد توجه خیران قراردارد و جاها‌هایی که نیاز است کمتر ظرفیت جذب سرمایه بخش خیران را دارد.

وی گفت: واردات واگن فعلا ممنوع است هم باری و هم مسافری البته واردات لکوموتیو به صورت مشروط آزاد است.

به گفته نظری  امروزواگن‌داری در صنعت ریلی خیلی واجب‌تر از واگن‌سازی است، سهم حمل و نقل ریلی در کل بار کشور هشت درصد است که قرار بود در مسافری به ۲۰ درصد و در بار به ۳۰ درصد برسد که یک دلیل این عدم توفیق، کمبود دواگن است.

رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل و نقل ریلی بیان کرد: واگن‌ساز‌های داخلی ظرفیت ساخت برای مصرف داخل دارند، اما در یکی دو سال اخیر سفارش ناوگان واگن در کشور به اندازه ظرفیت تولید داخل نبوده است و این به دلیل اقتصادی بازار است.

به گفته نظری جذابیت خرید در حمل و نقل ریلی برای خرید واگن پایین است، چون دولت به وعده خود درباره ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید عمل نکرده است؛ وقتی دولت به این وعده عمل نکرد برای شرکت‌های ریلی صرف ندارد که واگن خریداری کنند.

وی تصریح کرد: دولت باید جذابیت سرمایه‌گذاری را در این صنعت با استفاده از ماده ۱۲ یا ابزار جایگزین و با کمک سازمان بهینه‌سازی مصرف انرژی بالاتر ببرد.

مدیرعامل صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن گفت: به جای اینکه سهام ۹۰ درصدی در چند بنگاه داشته باشیم می‌توانیم سهام بورسی، اوراق و ... در قالب سبد سرمایه‌گذاری خریداری کنیم. این موجب می‌شود بازده بیشتری از دارایی‌های ایجاد شود.

نظری اضافه کرد:

جمع حمل بار ریلی از ۲۱۱ میلیارد تن کیلومتر در ۱۰ سال اخیر رشد کرده و به ۳۱۱ میلیارد تن کیلومتر رسیده است.

مدیرعامل صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن: گفت: بنگاه‌های زیادی در قالب رد دیون به نهادی نظبر تامین اجتماعی واگذار شد و رجا هم به همین ترتیب واگذار شد، به لحاظ فنی این جداسازی مثبت نبود، چون واگذاری باید به بخش خصوصی واقعی انجام شود.

وی افزود: صنعت مسافری ریلی و بار ریلی با مشکل بزرگی مواجه است که آن هم متاسفانه رقیب حمل جاده‌ای است.

به گفته نظری ۱۵ سال پیش ما ۲۰۰۰ دستگاه واگن مسافری داشتیم امروز زیر ۱۰۰۰ دستگاه است. قیمت‌گذاری تقریبا رایگان سوخت در ایران موجب شده کرایه بار و مسافر تصنعی پایین نگه داشته شود همین موجب می‌شود فعالان اقتصادی و مردم خیلی راحت گزینه جاده را انتخاب می‌کنند. 

این تحلیل‌گر صنعت حمل و نقل ریلی افزود: در ۲۰ اقتصاد برتر دنیا، ۵۰ درصدبار کشور‌ها از طریق سیستم حمل انبوه نظیر ریل رودخانه جابه‌جا می‌شود. در ایران سهم ریل از حمل بار حداکثر ۸ درصد است. 

به گفته مدیرعامل صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن واقعی سازی بهای سوخت اگر مدبرانه اجرا شود یکی از مواهب آن افزایش ظرفیت حمل و نقل عمومی ریلی است.

نظری گفت: ایران از نظر مرز ریلی یکی ازپراتصال‌ترین کشور‌های دنیاست و دربرابر حملات دشمن تاب‌آوری زیادی داریم.

وی افزود: حمل و نقل ترکیبی یا چندوجهی مجبورا بخش جاده‌ای هم دارد، اما در کشور ما چندان موفق نبوده، چون گزینه جاده‌ای ارزان‌تر است. 

به گفته نظری شبکه ریلی در کشور ما بسیار مویرگی توسعه یافته است، اما مثلا سهم حمل ریلی در روسیه که مساحت آن ۷ برابر کشور ما و ناوگان ریلی آن ۶ برابر کشورما است، ۹۰ درصد حمل بار آن کشور است و این رقم در کشور ما هشت درصد است.

وی اظهار داشت: انتخاب اشتباه مبادی بار هم از مشکلاتی است که موجب هدررفت انرژی و توجه کمتر به حمل ریلی شده است و انرژی شامل سوخت، برق و آب فدای آن صنعت می‌شود.

مدیرعامل صندوق پس‌انداز کارکنان راه‌آهن گفت: در  صورت مالی این کارخانه‌ها کرایه حمل نهایت ۲ درصد هزینه شرکت است، اما در دنیا این رقم به مراتب بیشتر است.

وی تصریح کرد: نرخ‌گذاری بلیت مسافری در کشور دستوری است، در حالی که از جیب سرمایه‌گذاری خصوصی است و بابت این نرخ‌گذاری دستوری زیان می‌بیند و یارانه بلیت قطار هم پرداخت می‌شود یا باید نرخ‌گذاری آزاد باشد یا دولت در هزینه‌ها کمک کند.

به گفته نظری ایران از نظر مرز ریلی یکی ازپراتصال‌ترین کشور‌های دنیا هستیم و دربرابر حملات دشمن تاب‌آوری زیادی داریم.

وی اضافه کرد: حمل و نقل ترکیبی یا چندوجهی مجبورا بخش جاده‌ای هم دارد، اما در کشور ما چندان موفق نبوده، چون گزینه جاده‌ای ارزان‌تر است. 

به گفته نظری شبکه ریلی در کشور ما بسیار مویرگی توسعه یافته است، اما مثلا سهم حمل ریلی در روسیه که مساحت آن ۷ برابر کشور ما و ناوگان ریلی آن ۶ برابر کشورما است، ۹۰ درصد حمل بار آن کشور است و این رقم در کشور ما هشت درصد است.

انتقال ریلی نفت خام مقرون به صرفه نیست؛ فرآورده از طریق واگن مخزان‌دار حمل می‌شود

رئیس انجمن صنفی شرکت‌های حمل و نقل ریلی درباره امکان حمل ریلی نفت خام توضیح داد: در کشور ما امکان انتقال سوخت با واگن مخزان‌دار وجود دارد، اما این کار از نظر اقتصادی امکان‌پذیر نیست، چون قیمت جهانی نفت خام اندازه‌ای است که کرایه جابه‌جایی با ریل، آن عدد را غیر اقتصادی می‌کند.

وی افزود: نفت خام در کل دنیا یا با کشتی یا بالوله جا‌به‌حا می‌شود، ما هم تجربه انتقال نفت خام با واگن نداریم.

به گفته نظری امکان حمل فرآورده نفتی و مشتقات نظیر گازوئیل یا مازوت داریم که از مرز شمتیغ انجام می‌شود.