ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی کشور طی دو سال بیش از ۷ برابر شد

 به گزارش اقتصاد معاصر؛ حمیدرضا عظیمی، قائم‌مقام سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) در مصاحبه با رادیو گفتگو با اشاره به رشد چشمگیر ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور طی دو سال گذشته گفت: ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر از حدود یک‌هزار و 250 مگاوات به بیش از 5 هزار مگاوات افزایش یافته و در حال حاضر بیش از 900 پروژه تجدیدپذیر در 31 استان کشور در حال اجراست.

وی با بیان اینکه دو سال پیش ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های تجدیدپذیر کشور حدود یک‌هزار و 250 مگاوات بود، اظهار کرد: طی این مدت با همت تمامی ارکان کشور و با مشارکت بخش خصوصی و مردم، ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر بیش از 4.5 برابر افزایش یافت که اتفاق بزرگی در مسیر توسعه انرژی‌های پاک کشور به شمار می‌رود.

وی افزود: این روند موجب شده است ایران از نظر توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در آسیا، پس از چین و هند در رتبه سوم قرار گیرد و نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیز در این مدت نقش مؤثری در تأمین برق و کاهش بخشی از ناترازی انرژی کشور ایفا کنند.

قائم‌مقام ساتبا با اشاره به رشد قابل توجه نیروگاه‌های خورشیدی کشور تصریح کرد: ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در دو سال گذشته حدود 700 مگاوات بود که اکنون به بیش از 5 هزار مگاوات رسیده و هفت برابر شده است؛ امروز آثار توسعه نیروگاه‌های خورشیدی را می‌توان در نقاط مختلف کشور مشاهده کرد.

عظیمی ادامه داد: در حال حاضر در هر 31 استان کشور، بیش از 900 پروژه و ساختگاه تجدیدپذیر فعال است و می‌توان گفت سراسر کشور به کارگاه احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر تبدیل شده است.

وی در تشریح وضعیت ناترازی برق کشور گفت: ناترازی موجود موضوعی مربوط به امروز و دیروز نیست و ریشه در سال‌های گذشته دارد؛ در سال‌های گذشته به دلایل مختلف، سرمایه‌گذاری و توسعه ظرفیت تولید برق متناسب با نیاز کشور انجام نشده است.

قائم‌مقام ساتبا با اشاره به سبد متنوع نیروگاهی کشور افزود: سبد نیروگاهی کشور شامل نیروگاه‌های گازی، بخاری، سیکل ترکیبی، برق‌آبی، اتمی و تجدیدپذیر است که در بخش تجدیدپذیر نیز نیروگاه‌های خورشیدی، بادی، زیست‌توده و برق‌آبی کوچک قرار دارند.

عظیمی گفت: در حال حاضر بیش از 100 هزار مگاوات ظرفیت نصب‌شده نیروگاهی در کشور وجود دارد که بخش عمده بار شبکه برق بر دوش نیروگاه‌های حرارتی است و با وجود این ظرفیت، در مقطع فعلی با حدود 15 تا 20 هزار مگاوات ناترازی مواجه هستیم.

وی با تأکید بر نقش نیروگاه‌های تجدیدپذیر در تأمین برق پیک روز اظهار کرد: نیروگاه‌های تجدیدپذیر به‌ویژه نیروگاه‌های خورشیدی طی دو سال گذشته در ساعات اوج مصرف ظهر کمک شایانی به شبکه برق کشور کرده‌اند.

قائم‌مقام ساتبا ادامه داد: در کنار توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، توسعه نیروگاه‌های حرارتی، بهسازی و نوسازی نیروگاه‌های موجود، افزودن بخش بخار نیروگاه‌های گازی، بهبنه سازی و افزایش بهره وری و توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی نیز باید دنبال شود تا مجموعه این اقدامات به رفع ناترازی برق کمک کند.

عظیمی توسعه شبکه انتقال برق و تغییر ساعت رسمی کشور در شش ماهه اول سال و اصلاح وضعیت افتصاد برق را از دیگر از الزامات رفع ناترازی دانست و اگر ابن اقدامات همزمان دنبال شوند، می‌توان امیدوار بود در آینده نزدیک بر مشکل ناترازی برق کشور غلبه کنیم.

وی درباره اهداف توسعه ظرفیت تجدیدپذیر کشور گفت: مطالعات شبکه‌ای، نیازهای کشور در بخش‌های مختلف سبد انرژی را مشخص می‌کند و بر همین اساس برنامه‌ریزی شده است ظرفیت تجدیدپذیر کشور در کوتاه‌مدت از بیش از 5 هزار مگاوات فعلی به 7 هزار و سپس به 12 هزار مگاوات افزایش یابد و در افق میان‌مدت، با توسعه شبکه انتقال، ظرفیت تجدیدپذیر کشور به 20 تا 30 هزار مگاوات برسد.

قائم‌مقام ساتبا خاطرنشان کرد: در کنار توسعه ظرفیت تولید، مدیریت سمت تقاضا و مصرف نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و باید هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان در این زمینه نقش خود را ایفا کنند تا اهداف برنامه‌ریزی‌شده وزارت نیرو محقق شود.

عظیمی درباره الزامات توسعه سریع نیروگاه‌های خورشیدی و پایداری شبکه نیز گفت: در شرایط فعلی زیرساخت‌های شبکه برای پذیرش ظرفیت موجود فراهم است، اما با افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به 15 و 20 هزار مگاوات، توسعه خطوط و شبکه انتقال برق باید متناسب با این رشد دنبال شود.

وی افزود: احداث نیروگاه‌های تلمبه‌ذخیره‌ای نیز یکی از الزامات افزایش ظرفیت تجدیدپذیر است. در وزارت نیرو از سال‌های گذشته برنامه‌ریزی لازم در این زمینه انجام و نیروگاه سیاه بیشه احداث شده است  و زیرساختهای نیروگاه تلمبه ذخیره ای  رودبار لرستان و نیروگاه آزاد نیز اجرا شده و آماده سرمایه گذاری  و شروع عملیات احرایی هستند.  

قائم‌مقام ساتبا با اشاره به اهمیت ذخیره‌سازها تصریح کرد: همزمان با افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر در بلند مدت، توسعه ذخیره‌سازهای انرژی نیز باید متناسب با این رشد در شبکه دنبال شود تا پایداری شبکه برق حفظ شود.

عظیمی با تأکید بر نقش نیروگاه‌های حرارتی در تأمین بار پایه شبکه گفت: بخش اصلی نیاز پایه شبکه برق کشور بر عهده نیروگاه‌های حرارتی، به‌ویژه نیروگاه‌های بخاری است و در کنار توسعه این نیروگاه‌ها، تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی و توسعه شبکه انتقال برق نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی در ادامه درباره وضعیت سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های تجدیدپذیر اظهار کرد: در حال حاضر بخش خصوصی پیشران اصلی توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر است و بخش عمده ظرفیتی که طی دو سال گذشته وارد مدار شده، با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی احداث شده است.

قائم‌مقام ساتبا افزود: طی یک سال گذشته منابعی از صندوق توسعه ملی در اختیار ساتبا قرار گرفت تا به توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر کمک کند و در این فرآیند، بخش خصوصی نقش پیشران و ساتبا نقش تسهیل‌گر را بر عهده دارد.

عظیمی با اشاره به افزایش نرخ ارز و تأثیر آن بر هزینه احداث نیروگاه‌های خورشیدی گفت: نرخ ارز بانک مرکزی که سال گذشته حدود 70 تا 80 هزار تومان بود، اکنون به حدود 154 هزار تومان رسیده و در نتیجه هزینه سرمایه‌گذاری نیروگاه‌های خورشیدی تقریباً دو برابر شده است.

وی ادامه داد: در حالی که دوره بازگشت سرمایه نیروگاه‌های خورشیدی در سال گذشته حدود سه سال و نیم بود، اکنون این دوره به بیش از چهار سال افزایش یافته است. با این حال، افزایش قیمت فروش برق در بورس انرژی و رشد تقاضا برای برق تولیدی نیروگاه‌های خورشیدی موجب شده است دوره بازگشت سرمایه متناسب با افزایش نرخ ارز رشد نکند.

قائم‌مقام ساتبا اصلاح اقتصاد برق را از عوامل مهم در افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری در این حوزه دانست و گفت: با بهبود قیمت‌ها و اصلاح اقتصاد برق، دوره بازگشت سرمایه در نیروگاه‌های تجدیدپذیر و حتی نیروگاه‌های حرارتی کوتاه‌تر شده و رغبت بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری و احداث نیروگاه افزایش خواهد یافت.

عظیمی تأکید کرد: فعال بودن بیش از 900 پروژه در 31 استان کشور نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های تجدیدپذیر برای بخش خصوصی امکان‌پذیر است و سرمایه‌گذاران می‌توانند در یک دوره حداکثر پنج ساله انتظار بازگشت سرمایه خود را داشته باشند.

وی درباره اقدامات انجام‌شده برای بومی‌سازی تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی نیز گفت: چین در حال حاضر رتبه نخست تولید تجهیزات نیروگاه‌های خورشیدی در جهان را در اختیار دارد و بخشی زیادی از تجهیزات و  مواد اولیه مورد نیاز نیز از این کشور وارد می‌شود، اما ساتبا با همکاری انجمن‌های تخصصی حوزه تجدیدپذیر و سازندگان داخلی، بومی‌سازی بخش‌هایی از زنجیره تجهیزات را دنبال می‌کند.

قائم‌مقام ساتبا افزود: در بخش پایه و سازه نیروگاه‌های خورشیدی، با توجه به الزامات فنی ، همکاری با تعدادی از سازندگان داخلی آغاز شده و امیدواریم این بخش به‌طور کامل در داخل کشور بومی‌سازی شود.

عظیمی ادامه داد: در بخش تجهیزات الکترونیکی، اینورتر و تجهیزات مرتبط نیز همکاری با شرکت‌های داخلی در حال انجام است و امیدواریم در برنامه کوتاه‌مدت بتوانیم بومی‌سازی بخشی از این تجهیزات را توسعه دهیم.

وی با اشاره به وضعیت تولید پنل خورشیدی در کشور گفت: اگرچه یکی دو شرکت داخلی در زمینه تولید پنل فعالیت دارند، اما فاصله کشور با پیشرفت روزافزون دنیا  در این حوزه قابل توجه است؛ قابل ذکر است در سال گذشته میلادی به‌طور متوسط روزانه حدود یک‌هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در چین نصب شده است.

قائم‌مقام ساتبا خاطرنشان کرد: هدف این نیست که الزاماً در همه بخش‌های زنجیره تولید تجهیزات خورشیدی به بومی سازی انجام دهیم،  بلکه باید در گام نخست نیاز کشور به برق را از طریق توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، تجدیدپذیر و حرارتی تأمین کنیم و همزمان، بومی‌سازی تجهیزات و بخش‌های مختلف این صنعت را متناسب با توان داخلی پیش ببریم./تسنیم