کمبود جهانی گازوئیل تا سال 2027 ادامه خواهد داشت
به گزارش اقتصاد معاصر؛ به نقل از رویترز؛ کمبود جهانی گازوئیل با تشدید جنگها در ایران و اوکراین، به احتمال زیاد تا اوایل سال 2027 برطرف نخواهد شد. این موضوع از شاخصهای بازار ذخیرهسازی و گزارشهای فعالان صنعت قابل استنباط است. افزایش شدید قیمت سوخت، اقتصادهای جهانی را تحت فشار فزایندهای قرار داده است.
جنگ عرضه گازوئیل را به شدت مختل کردهاند، روزانه میلیونها بشکه سوخت در خاورمیانه و روسیه متوقف شده است، ذخایر را به پایینترین سطح تاریخی رساندهاند و قیمتها را به رکوردهای بیسابقه سوق دادهاند. کمبود گازوئیل، بهعنوان سوخت بخش کشاورزی، تولید و حملونقل سنگین، فعالیت اقتصادی را در سراسر جهان با کندی مواجه کرده است.
تأثیر مستقیم بر مصرفکنندگان آمریکایی
در ایالات متحده آمریکا، قیمت خردهفروشی گازوئیل در ماه جاری میلادی برای نخستین بار از مرز 6 دلار به ازای هر گالن عبور کرد. این روند، کشاورزان و رانندگان کامیون را زیر فشار سنگینی قرار داده و نگرانیهایی را برای دولت رئیسجمهور دونالد ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر ایجاد کرده است.
شرکت اکو باکس دامپستر، فعال در حوزه مدیریت پسماند در ایالات متحده، برای مهار هزینههای فزاینده سوخت، به استفاده از کامیونهای با ظرفیت کمتر در موارد ممکن، تجمیع تحویلها و جمعآوریها در یک منطقه، و تأیید برنامههای جمعآوری بهمنظور جلوگیری از سفرهای غیرضروری روی آورده است و هر حرکت غیرضروری کامیون اکنون هزینه بسیار بیشتری به همراه دارد.»
نشانهها از بازار ذخیرهسازی
مهمترین نشانه از تداوم کمبود، در بازار ذخیرهسازی مشاهده میشود. پالایشگاهها و تجار در سراسر آمریکای شمالی از تمدید قراردادهای اجاره مخازن گازوئیل خودداری میکنند، چرا که سوخت کافی برای ذخیرهسازی در دسترس نیست. این موضوع بر اساس دادههای کارگزار ذخیرهسازی تانک تیگر تأیید شده است.
ظرفیت موجود برای اجاره مخازن گازوئیل در آمریکای شمالی و حوزه کارائیب بهعنوان یکی از مراکز اصلی تجارت انرژی برای ماه اکتبر به 13 میلیون بشکه رسیده است که در چهار سال گذشته بیسابقه بوده است. این رقم در ماه ژوئن تنها 11 میلیون بشکه گزارش شده بود. استیون بارسامیان، مدیرعامل تانک تایگر، این دادهها را به رویترز تأیید کرده است.
به گفته بارسامیان، ترکیب کاهش ذخایر و افزایش ظرفیت اجاره، نشان میدهد فعالان بازار انتظار دارند عرضه حداقل تا سهماهه نخست سال 2027 همچنان محدود باقی بماند. قراردادهای اجاره مخازن معمولاً بین شش ماه تا یک سال هستند.
بارسامیان تأکید میکند: «مخازن بیشتری برای اجاره در دسترس است، چرا که هیچیک از فعالان بازار تمایلی به تمدید قراردادهای پیشین ندارند. در شرایطی که گازوئیل کافی برای ذخیره در مخزن وجود ندارد، دلیلی بر پرداخت هزینه اجاره وجود نخواهد داشت.»
ذخایر در پایینترین سطح تاریخی
کل ذخایر گازوئیل ایالات متحده تا تاریخ 11 سپتامبر، به 107٫9 میلیون بشکه کاهش یافته است. این رقم، کمترین میزان ثبتشده برای این بازه زمانی از آغاز رکوردگیری رسمی در سال 1982 میلادی تاکنون محسوب میشود. این موضوع از سوی اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده آمریکا (EIA) اعلام شده است.
ذخایر سوختهای تقطیری آمریکا، شامل گازوئیل و نفت کوره، از آغاز درگیریها در ایران در تاریخ 28 فوریه، روندی کاهشی و شدید را تجربه کرده است. بخشی از این کاهش، در نتیجه افزایش صادرات همزمان با تشدید درگیریها در ایران بوده است.
پیشبینی آژانس انرژی آمریکا؛ تداوم فشار تا سال 2027
آژانس انرژی آمریکا نیز در گزارش اخیر خود پیشبینی کرده است که ذخایر گازوئیل در ماههای پیشرو همچنان در سطوح پایین باقی خواهد ماند. این نهاد اوایل ماه جاری میلادی اعلام کرد: «پیشبینی میکنیم ذخایر سوختهای تقطیری، که اغلب بهعنوان گازوئیل به فروش میرسند، در ایالات متحده در ماه سپتامبر به کمتر از 100 میلیون بشکه کاهش یابد و تا پایان سال 2026 و در بخش بزرگی از سال 2027، زیر حداقل پنجساله باقی بماند.»
وضعیت ذخایر در اروپا و آسیا نیز با چالشهای مشابهی روبرو است
در اروپا، موجودی ذخایر در منطقه کلیدی «آمستردام-روتردام-آنتورپ» (ARA)، که یکی از مهمترین قطبهای توزیع انرژی در جهان است، 16 درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار دارد. این وضعیت نشاندهنده آسیبپذیری بالای اروپا در برابر نوسانات عرضه است.
در آسیا نیز وضعیت خوشبینانه نیست. دادههای مربوط به سنگاپور، که مرکز اصلی تجارت فرآوردههای نفتی در منطقه است، نشان میدهد که سطح ذخایر تقطیری در هفتههای اخیر بهطور متوسط حدود 8٫2 میلیون بشکه بوده است. اگر چه این رقم با سطح پیش از بحران در ایران قابل مقایسه است، اما همچنان از میانگین 9٫6 میلیون بشکهای سال 2025 کمتر است.
تأثیر بر اقتصادهای نوظهور
آندره پسکاتوری، معاون بخش آسیا-اقیانوسیه صندوق بینالمللی پول، در جریان کنفرانس نفت آسیا-اقیانوسیه در سنگاپور، نسبت به پیامدهای گسترده این کمبود بر اقتصادهای در حال توسعه هشدار داد. وی اشاره کرد که افزایش هزینههای سوخت میتواند منجر به تورم وارداتی و کاهش قدرت خرید در کشورهای وابسته به واردات انرژی شود، که این امر رشد اقتصادی جهانی را با تهدید جدی مواجه میکند./تسنیم
