۷۰ گیگاوات بار جدید روی شبکه؛ هوش مصنوعی برق آمریکا را می‌بلعد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ رشد سریع هوش مصنوعی در آمریکا حالا از مرز صنعت فناوری عبور کرده و به یکی از چالش‌های جدی زیرساخت برق این کشور تبدیل شده است. افزایش مصرف مراکز داده، برقی‌شدن بیشتر بخش‌های خانگی و تجاری و محدودیت در اضافه‌شدن ظرفیت جدید باعث شده بخش‌هایی از شبکه برق آمریکا با شکاف میان عرضه و تقاضا مواجه شوند؛ شکافی که در صورت تداوم رشد مصرف می‌تواند به کمبود ظرفیت و افزایش هزینه برق منجر شود. 

اداره اطلاعات انرژی آمریکا در چشم‌انداز کوتاه‌مدت انرژی خود که ۶ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، پیش‌بینی کرده مصرف برق آمریکا از رکورد ۴،۱۹۵ میلیارد کیلووات‌ساعت در سال ۲۰۲۵ به ۴،۲۸۸ میلیارد کیلووات‌ساعت در سال ۲۰۲۶ و ۴،۳۵۶ میلیارد کیلووات‌ساعت در سال ۲۰۲۷ برسد. به این ترتیب، فقط طی دو سال حدود ۱۶۱ میلیارد کیلووات‌ساعت به مصرف سالانه برق آمریکا اضافه خواهد شد. عامل اصلی این افزایش، رشد مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی و رمزارزها عنوان شده و در کنار آن، خانوارها و کسب‌وکارها نیز به دلیل برقی‌شدن گرمایش و حمل‌ونقل مصرف بیشتری پیدا کرده‌اند. 

فشار تقاضا فقط به افزایش حجم مصرف محدود نمانده و آثار آن در بازار برق نیز نمایان شده است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا متوسط قیمت عمده‌فروشی برق آمریکا در سال ۲۰۲۶ را ۵۲ دلار به ازای هر مگاوات‌ساعت پیش‌بینی کرده که ۱۱ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۵ است. در منطقه PJM (یک شبکه منطقه‌ای بسیار بزرگ در شرق آمریکا) که بخش‌هایی از میانه اقیانوس اطلس و غرب میانه آمریکا را پوشش می‌دهد، افزایش قیمت عمده‌فروشی حتی ۴۱ درصد برآورد شده؛ منطقه‌ای که هم‌زمان یکی از اصلی‌ترین کانون‌های توسعه مراکز داده آمریکا محسوب می‌شود.

چرا منطقه PJM مهم است؟

نشانه جدی‌تر، وضعیت ظرفیت در شبکه PJM است. این اپراتور در حراج ظرفیت سال ۲۰۲۶ برای سال تحویل ۲۰۲۸–۲۰۲۹، حدود ۱۳۸،۳۱۸ مگاوات ظرفیت تولید را تامین کرد اما این میزان ۶،۸۳۱ مگاوات کمتر از نیاز اطمینان‌بخشی شبکه بود. PJM پس از این کسری، در ۳۱ ژوئیه پیشنهاد ایجاد سازوکار «تامین پشتیبان قابلیت اطمینان» را به فدرال ارائه کرد تا بخشی از این شکاف را با ورود ظرفیت جدید جبران کند. این سازوکار قرار بود منابع جدید را برای قراردادهایی تا سقف ۱۵ سال جذب کند و سقف پیشنهادی پرداخت نیز ۵۵۵ دلار به ازای هر مگاوات در روز تعیین شده بود. اهمیت این کسری زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم PJM برق حدود ۶۷ میلیون نفر را تامین می‌کند و خود این اپراتور هشدار داده که بارهای بزرگ جدید تا سال ۲۰۳۸ می‌توانند حدود ۷۰ گیگاوات به تقاضا اضافه کنند؛ این در حالی است که از سال ۲۰۲۲ حدود ۱۵ گیگاوات از منابع تولید برق این شبکه بازنشسته شده‌اند. بنابراین مساله فقط کمبود چند هزار مگاواتی در یک حراج نیست، بلکه شکافی میان سرعت رشد تقاضا و سرعت ورود ظرفیت جدید به شبکه شکل گرفته است. 

این نگرانی در ۳۰ سپتامبر نیز به سطح نهاد تنظیم‌گر فدرال رسید. کمیسیون تنظیم مقررات انرژی فدرال آمریکا، از PJM خواست طرح تامین پشتیبان خود را اصلاح و اجرای آن را به تعویق بیندازد. رویترز در همان تاریخ گزارش داد که رشد سریع مراکز داده باعث شده تقاضای برق در منطقه PJM بسیار سریع‌تر از عرضه جدید افزایش پیدا کند و این منطقه با بیش از ۶،۸۰۰ مگاوات کسری برق مواجه باشد. این کمیسیون تاکید کرده بود که قابلیت اطمینان شبکه در این منطقه در معرض فشار قرار گرفته است. 

در طرف تقاضا نیز ابعاد مساله در حال بزرگ‌ترشدن است، گزارش مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد مراکز داده در سراسر جهان حدود ۶۷.۷ گیگاوات برق مصرف می‌کنند که معادل حدود ۱.۹ درصد تولید برق جهان است. مراکز داده متمرکز بر هوش مصنوعی نیز در سال ۲۰۲۵ مصرف برق خود را تا ۵۰ درصد افزایش داده‌اند. در آمریکا اگر توسعه شبکه هم‌پای رشد این مراکز انجام نشود، سهم مراکز داده از مصرف برق می‌تواند از حدود ۶ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۱۲ درصد در سال ۲۰۳۰ برسد؛ یعنی در فاصله پنج سال دو برابر شود.

فشار شبکه در تابستان نیز خود را نشان داد. PJM در جریان موج گرمای ژوئیه اعلام کرد بار این شبکه در ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ به حدود ۱۶۸،۱۵۸ مگاوات رسید؛ رکورد قبلی این شبکه ۱۶۵،۵۶۳ مگاوات بود که در ۲ اوت ۲۰۰۶ ثبت شده بود. در میانه موج گرما، PJM برای حفظ قابلیت اطمینان شبکه از هشدار «حداکثر تولید» استفاده کرد و حتی احتمال محدودشدن صادرات برق به شبکه‌های همسایه را در چارچوب اقدامات احتیاطی مطرح کرد. 

آتش‌سوزی در نیروگاه‌های آمریکا

هم‌زمان گزارش‌هایی از حوادث در تاسیسات انرژی آمریکا نیز منتشر شده است. در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، در تاسیسات ذخیره‌سازی باتری نیروگاه Moss Landing در کالیفرنیا آتش‌سوزی دوباره شعله‌ور شد. طبق گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای، حدود ۱۲۰۰ باتری در این محل درگیر آتش شدند و برای مناطق اطراف دستور ماندن در محل صادر شد. البته این حادثه مربوط به بخش ذخیره‌سازی باتری نیروگاه بود و نباید آن را به‌ عنوان از مدار خارج‌شدن واحدهای اصلی تولید برق تفسیر کرد. چند روز پیش از آن نیز در ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در نیروگاه Valley متعلق به We Energies در میلواکی آتش‌سوزی رخ داد و شعله‌ها از سقف تاسیسات مشاهده شد.

در همین شرایط، شرکت‌های بزرگ فناوری نیز عملا در حال جست‌وجوی منابع اختصاصی برق هستند. در این خصوص گوگل با Constellation Energy برای تامین مجموعا ۳،۵۹۰ مگاوات برق قرارداد بسته است. این قرارداد شامل ۸۹۰ مگاوات برق هسته‌ای برای ۲۰ سال و ۲،۷۰۰ مگاوات از منابع دیگر برای ۱۵ سال است. Constellation اعلام کرده بیش از ۴.۳ میلیارد دلار برای توسعه ظرفیت هسته‌ای خود سرمایه‌گذاری خواهد کرد. چنین قراردادهایی نشان می‌دهد شرکت‌های فناوری دیگر نمی‌توانند افزایش برق مورد نیاز مراکز داده را صرفا به شبکه عمومی واگذار کنند و به سمت تضمین مستقیم ظرفیت تولید حرکت کرده‌اند. 

مجموعه این آمارها نشان می‌دهد آمریکا در حال ورود به مرحله‌ای است که در آن دسترسی به برق ارزان و قابل اتکا می‌تواند به یک گلوگاه برای توسعه اقتصادی و فناوری تبدیل شود. رکوردهای متوالی مصرف، پیش‌بینی رشد تا ۴،۳۵۶ میلیارد کیلووات‌ساعت در سال ۲۰۲۷، کسری ۶،۸۳۱ مگاواتی ظرفیت PJM، رشد احتمالی سهم مراکز داده از ۶ به ۱۲ درصد مصرف برق آمریکا و افزایش ۴۱ درصدی قیمت عمده‌فروشی در PJM، همگی نشان می‌دهند مشکل اصلی شبکه برق آمریکا دیگر صرفا تولید برق بیشتر نیست، بلکه سرعت تامین ظرفیت جدید باید با سرعت رشد تقاضای ناشی از هوش مصنوعی و برقی‌شدن اقتصاد هماهنگ شود؛ در غیر این صورت، خطر کمبود ظرفیت، افزایش قیمت و فشار بیشتر بر قابلیت اطمینان شبکه در سال‌های پیش‌ رو افزایش خواهد یافت.