سرویس پرداخت X؛ گامی به سوی «برنامه همه‌کاره»

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ ایکس (پلتفرم سابق توییتر) که تحت مدیریت ایلان ماسک قرار دارد، در حال توسعه و راه‌اندازی خدمات پرداخت جدیدی بوده که کاربران بتوانند از آن برای ذخیره پول، ارسال و دریافت پرداخت‌ها و کسب سود استفاده کنند. این حرکت با هدف تبدیل ایکس به یک «اپلیکیشن همه‌کاره» انجام شده تا این نرم‌افزار نیز همچون WeChat چینی بتواند علاوه‌بر خدمات تبادل پیام، خدمات اجتماعی و پرداخت‌های دیجیتال ارائه دهد. 

بر اساس یافته‌های اخیر نیما اوجی، پژوهشگر نرم‌افزار، شرکت ایکس به دنبال افزودن افزونه‌ای با عنوان «پرداخت» به نوار ابزار این سکوی اینترنتی است. 

این پژوهشگر پیش‌تر گفته بود که افزونه پرداخت شامل اقداماتی مانند «معاملات، استعلام موجودی و انتقال» خواهد شد.

وی در صفحه شخصی خود با اشاره به افزونه دلار در پروفایل جو روگن، تولیدکننده پادکست نوشت: «تخمین من آن است که افزونه $ برای ارسال پول به افراد، به عنوان بخشی از X Payment (سرویس پرداخت ایکس) به کار می‌رود.»

ایلان ماسک، صاحب این سکوی اینترنتی نیز در پاسخ به پست وی نوشت: «درست است.»

طبق آخرین یافته‌ها، راه‌اندازی این سرویس پرداخت احتمالا به زودی انجام خواهد شد. علاوه بر این، شرکت در صدد دریافت کسب مجوز‌های انتقال پول بوده که به آن اجازه می‌دهد در ایالات متحده به فعالیت‌های انتقال پول بپردازد. سرویس X Payments LLC مجوز انتقال وجه در سراسر آمریکا به غیر از ایالت نیویورک را دارد و همین امر زیربنای مورد نیاز برای یکپارچه‌سازی سرویس‌های پرداخت در این سکو را فراهم می‌کند.

خدمات جدید ایکس (توییتر سابق)

ایکس قصد دارد به عنوان یک سکوی اینترنتی جامع برای انجام اقدامات اجتماعی، پیام‌رسانی و مالی شناخته شود. از همین‌رو با راه‌اندازی یک کیف پول دیجیتال در این نرم‌افزار، کاربران می‌توانند پول خود را در آن ذخیره کنند. این کیف پول مرکزی برای تمام تراکنش‌ها خواهد بود و به کاربران اجازه می‌دهد به راحتی پول خود را مدیریت کنند.

همچنین کاربران می‌توانند پول را به صورت مستقیم به دیگر کاربران ایکس ارسال یا از آنها دریافت کنند (پرداخت‌های همتا به همتا) که این ویژگی مشابه با خدماتی مانند Venmo یا PayPal بوده و هدف آن تسهیل تراکنش‌های مالی ساده و سریع است.

یکی دیگراز ویژگی‌های نوآورانه، امکان کسب سود از موجودی ذخیره شده در کیف پول است. این ویژگی می‌تواند ایکس را به گزینه‌ای جذاب برای کسانی تبدیل کند که به دنبال جایگزینی برای حساب‌های بانکی سنتی هستند.

علاوه بر این کاربران به زودی می‌توانند خرید درون‌برنامه‌ای داشته باشند و کالا‌ها و خدمات را به صورت مستقیم از سکوی ایکس خریداری کنند. این سرویس به کاربران اجازه می‌دهد به راحتی از موجودی کیف پول خود برای خرید محصولات مختلف استفاده کنند.

هدف ماسک و چالش‌های اجرایی

ایلان ماسک و تیم مدیریتی ایکس، به ویژه لیندا یاکارینو، مدیر عامل این نرم‌افزار در نظر دارند که ایکس را به یک سوپربرنامه تبدیل کنند. این سوپرنرم‌افزار، همانند WeChat چینی خدمات مختلفی از جمله پیام‌رسانی، پرداخت، خرید آنلاین، تاکسی‌گیری و تحویل غذا را در یک سکوی یکپارچه ارائه خواهد داد. هدف از این تغییرات، فراهم کردن تجربه‌ای جامع و ساده برای کاربران بوده که همه نیاز‌های روزمره خود را در یک نرم‌افزار مدیریت کنند.

البته این اقدام، الش‌هایی را نیز به دنبال خواهد داشت. یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها برای ایکس، تغییر عادات کاربران در استفاده از سرویس‌های مالی است. بسیاری از مردم هنوز به سرویس‌های مالی سنتی مانند بانک‌ها و PayPal اعتماد دارند و جلب اعتماد آنها برای استفاده از سیستم‌های جدید نیاز به زمان و مشوق‌های جدی دارد.

همچنین هرگونه سیستم پرداخت دیجیتال نیاز به رعایت قوانین و مقررات مالی دقیقی دارد. با اجرای این تصمیم، ایکس با چالش‌های نظارتی روبه‌رو خواهد شد و باید امنیت اطلاعات مالی کاربران را تضمین کند.

فرصت‌های جدید برای تولیدکنندگان محتوا

این تغییرات، به ویژه برای تولیدکنندگان محتوا در ایکس فرصت طلایی برای کسب درآمد فراهم می‌آورد. با اضافه شدن ویژگی پرداخت‌های همتا، طرفداران می‌توانند به‌ طور مستقیم از طریق پرداخت آنی از تولیدکنندگان مورد علاقه‌ خود حمایت مالی کنند؛ این فرصتی برای تولیدکنندگان محسوب می‌شود که درآمدزایی کنند.

علاوه بر این تولیدکنندگان محتوا می‌توانند تا محصولات دیجیتال خود مانند کتاب‌های الکترونیکی، موسیقی یا دوره‌های آموزشی را مستقیم به مخاطبان خود بفروشند. همچنین با قابلیت کسب سود از موجودی در کیف پول، تولیدکنندگان می‌توانند پول خود را به‌ طور موثرتر مدیریت کنند و در عین حال به تولید محتوا ادامه دهند.

چشم‌انداز بلندمدت و تحولات آینده

ایکس در بلندمدت قصد دارد با راه‌اندازی سرویس پرداخت خود، مرز‌های رسانه‌های اجتماعی و خدمات مالی را محو کند و تجربه‌ای یکپارچه برای کاربران ایجاد کند. این تحولات به احتمال زیاد نحوه تعامل کاربران با پلتفرم‌های دیجیتال را تغییر داده و می‌تواند به درآمد پایدار برای ایکس تبدیل شود.

ماسک و تیم ایکس به‌ طور تدریجی سیستم‌های پرداخت خود را توسعه خواهند داد تا از ریسک رشد سریع و بی‌پایه اجتناب کنند. این رویکرد به ایکس کمک می‌کند تا نیاز‌های مصرف‌کنندگان را بهتر شناسایی کرده و زیرساخت‌های بانکی را به‌ طور موثرتری ادغام کند.

ایکس باید مشوق‌های جدی برای کاربران فراهم کند تا آنها را از سیستم‌های پرداخت موجود به سکوی جدید خود جذب کند که ممکن است شامل ویژگی‌های منحصر به فرد یا نرخ‌های سود جذاب باشد. 

پلتفرم‌های مشابه و رقبای ایکس

در کنار ایکس، چندین نرم‌افزار بزرگ دیگر در تلاش هستند تا با ارائه خدمات پرداخت و مالی به‌ طور همزمان با ویژگی‌های رسانه اجتماعی، رقابت کنند. WeChat (وی‌چت) یک اپلیکیشن چینی بوده که ابتدا به عنوان یک ابزار پیام‌رسانی راه‌اندازی شد. با گذشت زمان این سکوی اینترنتی به یک سوپربرنامه تبدیل شد که می‌تواند خدمات زیادی از جمله پرداخت، خرید آنلاین، رزرو تاکسی، تحویل غذا و خدمات دیگری را ارائه دهد.

وی‌چت از سیستم پرداخت همتا به همتا (P به P) بسیار موفقی بهره می‌برد که به کاربران امکان می‌دهد تا پرداخت‌های آنی انجام دهند، صورتحساب‌ها را پرداخت کنند و حتی در این نرم‌افزار از طریق کیف پول دیجیتال، خدمات مالی مختلفی انجام دهند.

Alipay (علی‌پی) یک سکوی پرداخت آنلاین است که توسط گروه علی‌بابا در چین توسعه یافته است. این نرم‌افزار که ابتدا به‌ عنوان یک سیستم پرداخت برای خرید آنلاین توسعه یافت اما اکنون خدمات گسترده‌ای از جمله پرداخت‌های همتا به همتا، پردازش پرداخت‌های تجاری، بیمه و سرمایه‌گذاری را ارائه می‌دهد.

کاربران آن می‌توانند پرداخت‌های دیجیتال را انجام دهند، صورت‌حساب‌ها را پرداخت کنند و از خدمات مالی مانند سرمایه‌گذاری و بیمه استفاده کنند. همچنین به کاربران این امکان را می‌دهد که از طریق کیف پول دیجیتال، موجودی خود را مدیریت کنند.

PayPal (پی‌پل) هم یکی از قدیمی‌ترین سکوهای اینترنتی پرداخت آنلاین است که در سال ۱۹۹۸ تاسیس و به‌ سرعت به یکی از پلتفرم‌های اصلی برای پرداخت‌های آنلاین تبدیل شد. پی‌پل به کاربران این امکان را می‌دهد که پرداخت‌های دیجیتال انجام دهند، پول ارسال و دریافت و حتی از خدمات مالی آن برای تجارت آنلاین استفاده کنند. پی‌پل به‌ طور عمده برای پرداخت‌های آنلاین در فروشگاه‌ها و وب‌سایت‌ها استفاده می‌شود و همچنین دارای سرویس‌های پرداخت همتا به همتا است. 

فیس‌بوک و متا که توسط مارک زاکربرگ در سال ۲۰۰۴ تاسیس و به یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های اجتماعی جهان تبدیل شد. در سال‌های اخیر، متا (شرکت مادر فیس‌بوک) به‌ طور گسترده‌ای به دنبال گسترش خدمات مالی خود از جمله کیف پول دیجیتال و سیستم پرداخت است.

فیس‌بوک در تلاش بوده تا خدمات مالی خود را از طریق نرم‌افزارهایی مانند Facebook Pay و WhatsApp Pay ارائه دهد. این خدمات به کاربران این امکان را می‌دهد که پرداخت‌ها و تراکنش‌های آنلاین انجام دهند.

Snapchat (اسنپ‌چت) هم یک نرم‌افزار دیگری است که در سال ۲۰۱۱ راه‌اندازی شد و به‌ طور ویژه با ویژگی‌هایی مانند فیلتر‌های دوربین محبوب شد. اسنپ‌چت اخیرا به دنبال گسترش خدمات مالی و پرداخت‌های دیجیتال خود است.

اسنپ‌چت ویژگی‌هایی مانند Snapcash را معرفی کرد که به کاربران امکان ارسال پول از طریق پلتفرم را می‌دهد. این ویژگی از PayPal استفاده می‌کند و به کاربران اجازه می‌دهد تا پرداخت‌های سریع انجام دهند. اسنپ‌چت نیز به نوعی سعی در رقابت با ایکس دارد اما تمرکز اصلی آن هنوز بر رسانه‌های اجتماعی است.

تلگرام یک نرم‌افزار رایگان بوده که خدماتی برای پرداخت‌ها ارائه می‌دهد و به فروشندگان امکان دریافت پرداخت برای کالا‌ها و خدمات (فیزیکی و دیجیتال) را می‌دهد؛ البته تلگرام اطلاعات پرداخت را ذخیره نکرده و کمیسیونی هم دریافت نمی‌کند.

پرداخت‌های بات تلگرام به شما اجازه می‌دهد با استفاده از ستاره‌های تلگرام (XTR)، کالا‌ها و خدمات دیجیتال را به کاربران بفروشید و پرداخت با ارز‌های دیگر یا ارز دیجیتال مجاز نیست. کاربران می‌توانند ستاره‌ها را از طریق خرید درون‌برنامه‌ای تلگرام تهیه کنند. از ویژگی‌های اصلی این قابلیت می‌توان به امکان پذیرش پرداخت در بیش از ۲۰۰ کشور از طریق تامین‌کنندگان پرداخت متنوع، ارسال فاکتور‌ها به چت‌های خصوصی، گروه‌ها یا کانال‌ها، پشتیبانی از روش‌های پرداخت مانند کارت‌های بانکی، Apple Pay، و Google Pay اشاره کرد.

چالش کاربران داخلی برای استفاده از این خدمات

با وجود استقبال گسترده از ویژگی پرداخت‌های درون شبکه‌ای در پلتفرم‌های جهانی، کاربران ایرانی با چالش‌های متعددی در استفاده از این قابلیت‌ها مواجه‌اند. مشکل اصلی، تاثیر تحریم‌های بین‌المللی است که امکان استفاده از سیستم‌های پرداخت دلاری یا سایر ارز‌های خارجی را برای کاربران ایرانی عملا غیرممکن می‌سازد.

از سوی دیگر، نبود دسترسی به درگاه‌های پرداخت ریالی در شبکه‌های اجتماعی نظیر ایکس (توییتر سابق)، این محدودیت‌ها را دوچندان کرده است. علاوه بر این فیلترینگ برخی شبکه‌های اجتماعی در ایران، دسترسی کاربران به این سکوهای اینترنتی را محدودتر کرده و امکان بهره‌گیری از خدمات آنها را به شدت کاهش داده است.

همچنین مسائل مرتبط با واحد پولی داخلی، در کنار نبود زیرساخت‌های قابل پشتیبانی در پنل‌های مدیریتی این نرم‌افزارها، استفاده از خدمات پرداخت آنلاین را برای کاربران ایرانی بسیار پیچیده کرده است. با این حال، این امر به‌ طور معمول نیازمند افتتاح حساب در بانک‌های خارجی یا استفاده از واسطه‌های مالی معتبر در سایر کشورها بوده که خود با چالش‌هایی از جمله هزینه‌های بالا، محدودیت‌های قانونی و ریسک‌های امنیتی همراه است.

ایجاد راهکار‌های جایگزین مانند همکاری با شرکت‌های واسطه پرداخت یا حتی ایجاد شبکه‌های اجتماعی بومی با قابلیت پشتیبانی از پرداخت‌های بین‌المللی، می‌تواند بخشی از این موانع را برطرف کند.