به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ از آخرین روز معاملات در ششم اسفند تاکنون، بازار سهام عملا در حالت تعلیق است. در این مدت نه قیمتها بهروز شده و نه سرمایهگذاران توانستهاند پرتفوی خود را با شرایط جدید اقتصادی و سیاسی تطبیق دهند. این اتفاق موجب شده تا توقف طولانی، کارکرد اصلی این بازار یعنی «نقدشوندگی» را زیر سوال ببرد و برای بسیاری این پرسش مطرح شود که بورس در مواجهه با شوکهای مختلف از جمله جنگ چقدر قابل اتکا است؟
با این تفاسیر حالا تصمیم سیاستگذار میان بازگشایی و تمدید تعلیق در نوسان است؛ هر دو گزینه پیامدهای مهمی برای اعتماد و رفتار سهامداران دارد. بازگشایی بدون مقدمه، میتواند به موج عرضه و نوسان شدید منجر شود. در مقابل ادامه تعطیلی، نشانه ضعف کارکرد بازار سهام تلقی شده و ریسک خروج سرمایه از بورس و کوچ آن به بازارهای دیگر را افزایش میدهد.
بازگشایی دفعی با موج فروش: در این حالت، معاملات یکباره و بدون مراحل میانی آغاز میشود و احتمال پیشی گرفتن عرضه بر تقاضا در روزهای اول زیاد است؛ به خصوص از سوی سهامداران خستهای که تعلیق را فرصتی از دسترفته برای خروج میدانند. نتیجه محتمل این سناریو، افت تند و نوسان بالای نمادها است؛ هرچند ممکن است قیمتها سریعتر به توازن جدید برسند.
بازگشایی تدریجی با ابزارهای کنترلی: سناریوی دوم بر بازگشایی مرحلهای صنایع، استفاده فعالتر از بازارگردانها و اعمال محدودیتهای موقت دامنه نوسان تکیه دارد. حامیان این رویکرد میگویند چنین طرحی میتواند شوک اولیه را کنترل کند اما اگر طولانی و مبهم شود، احساس «بازار نیمهباز» ایجاد کرده و فرآیند طبیعی کشف قیمت را مختل میکند.
تعویق بیشتر و فرسایش اعتماد: ادامه تعطیلی، اگرچه ظاهرا ثبات قیمتی ایجاد میکند اما سرمایه اجتماعی بازار سرمایه را فرسوده میسازد. سرمایهگذارانی که یکبار در خروج از این بازار محدود شدهاند، در آینده وزن بیشتری به «ریسک سیاستی» میدهند و ممکن است سهم بورس را در سبد دارایی خود کاهش دهند؛ ترمیم این بیاعتمادی در آینده آسان نخواهد بود.
بازگشایی همراه با بسته اصلاحات: در این مسیر، بازگشایی با اعلام یک بسته اصلاحی جدی همراه است؛ از بازنگری در مقررات توقف نمادها گرفته تا تقویت شفافیت ناشران و نقش بازارگردانها. این سناریو نوسان کوتاهمدت را حذف نمیکند اما میتواند افق میانمدت بازار را روشنتر و بحران فعلی را به نقطه شروع اصلاحات تبدیل کند.
در مجموع کارشناسان معتقدند نحوه خروج از وقفه ۶۰ روزه و شکستن سکوت تالار شیشهای، بیش از خود وقفه اهمیت دارد. بر این اساس، بازار سهام این روزها بیش از هر زمان به قواعد شفاف و پرهیز از تصمیمهای ناگهانی نیاز دارد. از اینرو انتخاب میان این چهار سناریو، میتواند یا به بازسازی تدریجی اعتماد و بازگشت سرمایهها منجر شود یا شکاف میان بورس و سهامداران حقیقی را عمیقتر کند؛ انتخابی که احتمالا به یکی از تصمیملت حساس در تاریخ بازار سرمایه تبدیل خواهد شد.