به گزارش اقتصاد معاصر؛ بر اساس دادهها و اینفوگرافی منتشر شده با استناد به اطلاعات اداره اطلاعات انرژی آمریکا (U.S. EIA)، چین در سال ۲۰۲۴ همچنان جایگاه خود را به عنوان بزرگترین واردکننده نفت خام جهان حفظ کرده و نشان میدهد که برای تداوم رشد اقتصادی خود اتکای شدیدی به مسیرهای خارجی تأمین انرژی دارد.
بررسی جزئیات این آمار حاکی از آن است که روسیه با سهم ۲۰ درصدی، در صدر فهرست بزرگترین تأمینکنندگان نفت خام و میعانات گازی چین در سال ۲۰۲۴ قرار دارد. پس از آن، عربستان سعودی با ۱۴ درصد و جمهوری اسلامی ایران با ۱۱ درصد در رتبههای دوم و سوم ایستادهاند.
در ادامه این فهرست، عراق با ۱۰ درصد، عمان با ۷ درصد و امارات متحده عربی با ۶ درصد قرار دارند. همچنین کشورهای برزیل (۶ درصد)، آنگولا (۵ درصد) و ایالات متحده آمریکا و ونزوئلا (هر کدام ۲ درصد) از دیگر مبادی تأمین نفت چین بودهاند و ۱۷ درصد باقیمانده نیز از سوی سایر کشورها روانه بازار این کشور شده است.
تحلیل این ترکیب وارداتی به وضوح نشان میدهد که منطقه غرب آسیا (خاورمیانه) همچنان ستون فقرات امنیت انرژی چین محسوب میشود؛ بهگونهای که در مجموع ۵۴ درصد از واردات نفت غول اقتصادی آسیا از کشورهای این منطقه تأمین شده است. کارشناسان معتقدند چنین تمرکزی، وابستگی پکن به ثبات ژئوپلیتیکی خلیجفارس، امنیت تنگه راهبردی هرمز و مسیرهای کشتیرانی اقیانوس هند را بهشدت افزایش داده و هرگونه تنش در این مناطق میتواند امنیت انرژی چین را مستقیماً تحتالشعاع قرار دهد.
یکی از مهمترین نکات نهفته در این الگوی وارداتی، سهم بالای کشورهای تحت تحریم آمریکا در سبد انرژی چین است. دادهها نشان میدهد که روسیه، ایران و ونزوئلا (پیش از ربایش نیکلاس مادورو) در مجموع ۳۳ درصد واردات نفت خام چین را به خود اختصاص دادهاند؛ سه کشوری که همگی هدف تحریمهای گسترده و یکجانبه واشنگتن بودهاند.
این آمار نشاندهنده آن است که چین در سالهای اخیر بهصورت کاملاً هدفمند و عملگرایانه، از نفت تخفیفدار کشورهای تحریمشده برای کاهش هزینههای انرژی و تقویت امنیت عرضه خود استفاده کرده و در عمل اثرگذاری تحریمهای آمریکا را به چالش کشیده است.
از منظر اقتصادی، این راهبرد به چین امکان داده تا در روزهای پرنوسان بازار جهانی، خوراک ارزانتری برای صنایع و پالایشگاههای عظیم خود تأمین کند و قدرت رقابتپذیری کالاهای خود را بالا ببرد. با این حال، تحلیلگران انرژی هشدار میدهند که اتکای بیش از حد به این مسیرها، مخاطرات (ریسکهای) ژئوپلیتیکی و میزان آسیبپذیری زنجیره تأمین انرژی این کشور را نیز در برابر شوکهای بینالمللی افزایش داده است.