به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ جوجهریزی به عنوان مهمترین شاخص پیشنگر بازار مرغ، تصویری از وضعیت عرضه حدود ۴۵ تا ۵۰ روز آینده ارائه میدهد. بر همین اساس، افزایش این شاخص معمولا به معنای رشد تولید گوشت مرغ در ماههای بعد و کاهش احتمال بروز کمبود در بازار است.
بررسی روند ماههای اخیر نشان میدهد پس از کاهش قابل توجه جوجهریزی در ابتدای سال، روند تولید دوباره صعودی شده است. بر اساس آمارهای جدید، در خردادماه امسال ۱۱۹ میلیون و ۳۷۴ هزار قطعه جوجهریزی در کشور انجام شده که نسبت به فروردینماه و حتی زمستان سال گذشته، از افزایش ظرفیت تولید حکایت دارد.
همچنین آمارهای ثبتشده از ابتدای تیرماه نیز نشان میدهد تا پنجم این ماه ۱۸ هزار و ۵۴۰ هزار قطعه جوجهریزی انجام شده است؛ آماری که در صورت تداوم این روند میتواند تیرماه را نیز در محدوده مطلوب تولید قرار دهد.
از آنجا که تبدیل جوجه یکروزه به مرغ آماده عرضه حدود یکونیم ماه زمان نیاز دارد، اثر جوجهریزی خرداد در مرداد و بخشی از شهریور خود را در بازار نشان خواهد داد. به همین دلیل، اگر روند فعلی بدون وقفه ادامه یابد، احتمال بروز کمبود عرضه در ماههای پیش رو کاهش مییابد و بازار میتواند با ثبات بیشتری فعالیت کند. البته این موضوع به معنای کاهش قطعی قیمت نیست، زیرا قیمت مرغ علاوه بر میزان تولید، از هزینه نهادههای دامی، حملونقل، انرژی، نرخ جوجه یکروزه و سیاستهای تنظیم بازار نیز تاثیر میپذیرد.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده که هرگونه افت ناگهانی در جوجهریزی، چند هفته بعد به سرعت خود را در بازار مصرف نشان میدهد و برعکس، افزایش تولید نیز با یک وقفه زمانی بر تعادل بازار اثرگذار خواهد بود.
اگرچه افزایش جوجهریزی سیگنال مثبتی برای بازار محسوب میشود اما فعالان صنعت طیور معتقدند استمرار این روند نیازمند فراهم بودن شرایط اقتصادی تولید است. در ماههای اخیر، نوسان هزینههای تولید، قیمت نهادههای دامی، هزینه حملونقل و تامین نقدینگی از مهمترین دغدغههای مرغداران بوده است. در چنین شرایطی، اگر حاشیه سود تولید کاهش پیدا کند، احتمال افت دوباره جوجهریزی در ماههای آینده دور از انتظار نخواهد بود.
از سوی دیگر، تولیدکنندگان همواره تاکید دارند که پیشبینیپذیر بودن بازار و ثبات سیاستهای تنظیم بازار، بیش از هر عامل دیگری بر تصمیم مرغداران برای افزایش یا کاهش جوجهریزی اثر میگذارد.
در همین رابطه، پرویز فروغی، دبیر کانون پرورشدهندگان مرغ گوشتی در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد معاصر با اشاره به چشمانداز بازار اظهار کرد: پیشبینی آینده در شرایط فعلی کار سادهای نیست و همه چیز به سیاستهایی بستگی دارد که دولت در ماههای آینده اتخاذ خواهد کرد. اگر روند فعلی ادامه پیدا کند و برنامهریزی دقیقی صورت نگیرد، بدون تردید شرایط سختتر خواهد شد. چند ماه قبل پیشبینی کرده بودم که قیمت مرغ به حدود ۴۰۰ هزار تومان خواهد رسید؛ موضوعی که در آن زمان با واکنشهای زیادی همراه شد اما این پیشبینی بر مبنای روند هزینههای تولید، کاهش نقدینگی و افزایش نااطمینانی در صنعت بود. زمانی که هزینههای تولید افزایش پیدا میکند و تولیدکننده چشمانداز روشنی پیش روی خود نمیبیند، حرکت بازار به سمت افزایش قیمت دور از انتظار نیست.
فروغی با بیان اینکه تابستان همواره یکی از دورههای حساس تولید مرغ در کشور است، تصریح کرد: بخشی از واحدهای تولیدی در استانهای گرمسیر به دلیل افزایش دما و مشکلات ناشی از قطعی برق، امکان جوجهریزی با ظرفیت کامل را ندارند و این مساله میتواند بر میزان تولید و در نهایت قیمت بازار اثرگذار باشد.
دبیر کانون پرورشدهندگان مرغ گوشتی، مهمترین دغدغه امروز این صنعت را کاهش انگیزه سرمایهگذاری دانست و گفت: بسیاری از تولیدکنندگان دیگر تمایلی به سرمایهگذاری جدید ندارند. زمانی که یک تولیدکننده باید ۱۰ تا ۲۰ میلیارد تومان سرمایه خود را وارد فعالیتی پرریسک کند اما از حمایت کافی برخوردار نباشد، طبیعی است که سرمایه خود را به سمت بازارهای کمریسکتر هدایت کند. ادامه این روند میتواند به خروج بخشی از تولیدکنندگان از چرخه تولید و کاهش ظرفیت تولید کشور در سالهای آینده منجر شود. دولت اگر قصد دخالت در بازار را دارد، باید همزمان حمایت موثر نیز انجام دهد؛ در غیر این صورت، مداخلات مستمر بدون پشتیبانی از تولید، تنها به تضعیف صنعت مرغداری منجر خواهد شد.
فروغی با تاکید بر اینکه دولت باید بیشتر نقش ناظر را ایفا کند، اظهار داشت: بازار باید بر پایه عرضه و تقاضا به تعادل برسد. اگر سیاستهای فعلی بدون تغییر ادامه یابد، نباید انتظار داشت شرایط بازار نیز دستخوش تحول شود و مشکلات موجود همچنان پابرجا خواهد ماند.
آمارهای خرداد و روزهای ابتدایی تیر نشان میدهد صنعت مرغداری کشور بار دیگر به سطح قابل قبول تولید نزدیک شده است. این موضوع میتواند خیال بازار را برای تامین مرغ در هفتههای آینده تا حد زیادی آسوده کند اما تجربه نشان داده است که بازار مرغ به شدت به نوسانات تولید حساس است و هرگونه اختلال در روند جوجهریزی، با فاصلهای کوتاه بر عرضه و قیمت اثر میگذارد.
از این رو، تداوم جوجهریزی در سطوح فعلی، تامین به موقع نهادهها، کاهش ریسک تولید و حمایت از مرغداران، مهمترین پیشنیازهای حفظ تعادل بازار در ماههای آینده خواهد بود. در غیر این صورت، افزایش مقطعی تولید نمیتواند به تنهایی تضمینکننده ثبات پایدار بازار مرغ باشد. این در حالی است که با آغاز تابستان و افزایش دما، طبیعی است که در برخی مناطق کشور بخشی از ظرفیت تولید مرغ تحت تاثیر گرما، قطعی برق، محدودیتهای آبی و افزایش هزینههای نگهداری کاهش پیدا کند. در چنین شرایطی انتظار میرود دولت و دستگاههای مسوول با دقت بیشتری وضعیت تولید و توزیع را رصد کنند تا اختلالهای فصلی به التهاب در بازار منجر نشود.
به باور فعالان این صنعت، اگر مدیریت تامین نهادهها، پایداری برق واحدهای تولیدی، حمایت از مرغداران و نظارت بر شبکه توزیع به موقع انجام شود، میتوان از خروج بازار از کنترل جلوگیری کرد. در غیر این صورت، فشار همزمان گرما و محدودیتهای زیرساختی ممکن است تعادل شکننده بازار مرغ را بر هم بزند و دوباره زمینه افزایش قیمت را فراهم کند.