چرا سرمایه از سهام به سمت دارایی‌های امن حرکت می‌کند؟

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بررسی معاملات بازار سرمایه نشان می‌دهد آنچه در روزهای اخیر بیش از کاهش دو درصدی شاخص کل یا خروج هزاران میلیارد تومان پول حقیقی اهمیت دارد، تغییر رفتار سرمایه‌گذاران است؛ رفتاری که نشان می‌دهد در دوره‌های افزایش نااطمینانی، اولویت فعالان اقتصادی از کسب بازدهی به حفظ سرمایه تغییر می‌کند.

بر این اساس باید گفت بازار سرمایه ذاتا بازاری آینده‌نگر است و قیمت سهام شرکت‌ها بیش از آنکه وضعیت امروز شرکت‌ها را منعکس کند، انتظارات سرمایه‌گذاران از آینده را نشان می‌دهد. به همین دلیل، هر زمان ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی افزایش می‌یابد، نخستین واکنش بازار سهام، کاهش تقاضا و افزایش عرضه است. در مقابل، بازارهایی مانند ارز و طلا که از نگاه سرمایه‌گذاران نقش پناهگاه سرمایه را ایفا می‌کنند، با افزایش تقاضا مواجه می‌شوند و اتفاقات روزهای اخیر نیز دقیقا از همین الگو پیروی کرده است.

البته نسبت دادن همه افت بورس به تحولات سیاسی، تحلیل کامل نیست؛ چرا که بازار سهام طی ماه‌های گذشته بازدهی قابل توجهی را تجربه کرده و بسیاری از نمادها رشدهای چشمگیری داشته‌اند. بنابراین بخشی از فشار فروش فعلی را باید نتیجه طبیعی شناسایی سود پس از یک دوره رشد پرشتاب دانست. تجربه بورس تهران و بازارهای جهانی نیز نشان می‌دهد هیچ روند صعودی بدون اصلاح ادامه پیدا نمی‌کند و اصلاح قیمت، بخشی از چرخه طبیعی بازارهای مالی است.

در این میان می‌توان اذعان داشت آنچه این روزها بیش از هر عامل دیگری بر معاملات در تالار شیشه‌ای سایه انداخته، کمبود اعتماد است. سرمایه‌گذار زمانی وارد بازار سهام می‌شود که بتواند افق پیش‌ رو را با اطمینان بیشتری ارزیابی کند. در شرایطی که اخبار سیاسی به سرعت انتظارات را تغییر می‌دهد، حتی ارزنده‌ترین سهام نیز ممکن است با کمبود خریدار مواجه شوند. بنابراین صف‌های فروش این روزها را نباید صرفا نشانه ضعف بنیاد شرکت‌ها دانست، بلکه بخش مهمی از آن بازتاب رفتار احتیاطی سرمایه‌گذاران است.

با این حال، اگر تنش‌های سیاسی مدیریت شود و ابهام‌های موجود کاهش یابد، احتمال بازگشت تدریجی نقدینگی به بورس دور از انتظار نیست؛ چرا که بسیاری از شرکت‌های بورسی همچنان از منظر سودآوری، ارزش دارایی‌ها و نسبت‌های مالی در موقعیت قابل قبولی قرار دارند و اصلاح اخیر لزوما به معنای تغییر چشم‌انداز بلندمدت بازار سرمایه نیست.

در نهایت، تجربه سال‌های گذشته یک واقعیت را بار دیگر یادآوری می‌کند؛ بورس بیش از آنکه به نقدینگی نیاز داشته باشد، به اعتماد نیاز دارد. هر زمان این اعتماد تقویت شود، سرمایه نیز مسیر خود را به سمت بازار سهام پیدا خواهد کرد اما تا آن زمان، معاملات احتمالا همچنان تحت تاثیر اخبار سیاسی و فضای احتیاطی سرمایه‌گذاران باقی خواهد ماند.