به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ کارشناسان صنعت مالی معتقدند بازار سرمایه بیش از هر چیز بر یک اصل استوار است؛ اینکه سرمایهگذار هر زمان اراده کند بتواند دارایی خود را معامله کند. بر این اساس باید گفت افت یا رشد قیمتها، بخشی از ماهیت بورس است و فعالان این بازار همواره با ریسک نوسان قیمت کنار آمدهاند. اما آنچه امروز بیش از کاهش شاخصها نگرانی ایجاد کرده، تردید نسبت به همین ویژگی بنیادین این بازار، یعنی نقدشوندگی است.
در این میان بررسی معاملات بازار سرمایه نشان میدهد تداوم خروج سرمایه حقیقی در روزهای اخیر را نمیتوان فقط با افت قیمت یا اصلاح بازار سهام توضیح داد؛ جایی که رفتار سرمایهگذاران نشان میدهد بخش مهمی از تصمیمات آنها تحت تاثیر افزایش نااطمینانیهای سیاسی و تجربههای گذشته شکل گرفته است. این در شرایطی است که زمانی که احتمال بروز رویدادهای غیرمنتظره در ذهن فعالان بازار سرمایه تقویت میشود، نخستین واکنش، کاهش ریسک از طریق تبدیل داراییها به وجه نقد است.
در کنار این مولفه، تجربه توقف طولانی معاملات بورس در گذشته نیز این نگرانی را پررنگتر کرده است؛ چرا که آن اتفاق باعث شد بسیاری از سهامداران، علاوه بر ریسک نوسان قیمت، با ریسک دیگری نیز مواجه شوند؛ ریسکی که به امکان دسترسی به سرمایه مربوط میشود. از همینرو اکنون هر بار که فضای سیاسی با ابهام بیشتری همراه میشود، بخشی از سرمایهگذاران ترجیح میدهند پیش از هر تحول احتمالی، از بازار خارج شوند.
نتیجه چنین رفتاری در آمار معاملات نیز قابل مشاهده است و خروج مستمر پول حقیقی، افزایش سفارشهای فروش و کاهش میل به پذیرش ریسک، همگی نشانههایی از تضعیف اعتماد در بازار سهام هستند. این وضعیت در حالی رخ میدهد که بسیاری از سهمها از منظر بنیادی فاصله معناداری با ارزش ذاتی خود ندارند اما فضای روانی بر تصمیمهای سرمایهگذاران غلبه کرده است.
از نگاهی دیگر اعتماد، مهمترین سرمایه هر بازار مالی است و این اعتماد فقط با بازدهی مثبت ایجاد نمیشود. از اینرو سرمایهگذار باید اطمینان داشته باشد در هر شرایطی امکان معامله دارایی خود را خواهد داشت. بنابراین اگر این اطمینان خدشهدار شود، حتی ارزندهترین سهام نیز نمیتواند مانع خروج سرمایه شود.
از اینرو به نظر میرسد در شرایط کنونی، سیاستگذاران بازار سرمایه بیش از هر زمان دیگری باید بر حفظ جریان عادی معاملات و تقویت اطمینان سرمایهگذاران نسبت به نقدشوندگی بازار تمرکز کنند. البته هر چند بازسازی اعتماد، فرآیندی زمانبر است اما بدون آن نمیتوان انتظار داشت سرمایههای خرد دوباره با اطمینان به تالار شیشهای بازگردند.