حکیم قیم، مدیرعامل سابق پالایشگاه آبادان در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد معاصر با اشاره به ناترازی بنزین و محدودیتهای ایجادشده در مسیر واردات این فرآورده گفت: ناترازی انرژی به ویژه در بخش بنزین موضوعی است که در سالهای گذشته نیز وجود داشته و اکنون به صورت ملموستری خود را نشان میدهد. بخشی از این مساله به محدودیتهایی بازمیگردد که در مسیر واردات بنزین ایجاد شده است. یکی از راههای جایگزین استفاده از امکانات و توانمندیهای داخلی است. میتوان از مینیریفاینریها یا پالایشگاههای کوچکمقیاس موجود برای تولید بنزین و حتی گازوئیل استفاده کرد.
قیم ادامه داد: بخش زیادی از این پالایشگاههای کوچکمقیاس، در ابتدا بر اساس استفاده از میعانات گازی طراحی شدهاند و اکنون باید برای استفاده از نفت خام یا برشهای نفت خام آماده شوند. این موضوع امکانپذیر و نیازمند برنامهریزی است اما با توجه به امکانات موجود کشور میتوان این مسیر را با سرعت آغاز کرد تا در ماههای آینده بخش قابل توجهی از ناترازی سوخت جبران شود.
مدیرعامل سابق پالایشگاه آبادان با اشاره به ظرفیت سرمایهگذاری مردم در این حوزه اظهار کرد: به جای صرف هزینههای میلیاردی برای ساخت پالایشگاههای بزرگ، میتوان بخشی از این سرمایهگذاری را به مردم سپرد. مردم سرمایه بزرگی در اختیار دارند که پیش از این نیز در بخشهای مختلف وارد شدهاند و میتوان از این توان برای افزایش ظرفیت تولید کشور استفاده کرد.
وی با بیان اینکه هزینههای عملیاتی پالایشگاههای کوچکمقیاس نسبت به پالایشگاههای بزرگ بیشتر است، گفت: در شرایط خاص فعلی که صادرات نفت خام با محدودیتهایی مواجه است، میتوان بخشی از نفت خام را با همان تخفیفی که قرار است در بازارهای خارجی ارائه شود، در اختیار پالایشگاههای کوچکمقیاس قرار داد، تسهیلات لازم را فراهم، مجوزهای مورد نیاز را صادر و با نظارت کافی این بخش از اقتصاد نفتی کشور را فعالتر کرد.
قیم افزود: پالایشگاههای کوچک زیادی وجود دارند که اکنون از مدار خارج شدهاند و میتوانند دوباره فعالیت خود را آغاز کنند. فعال شدن این واحدها علاوه بر افزایش تولید، اشتغال قابل توجهی ایجاد میکند و به اقتصاد کشور کمک خواهد کرد. وقتی منابع تولیدی کشور را پراکنده کنیم، تابآوری کشور در برابر آسیبها و فشارهای خارجی افزایش پیدا میکند. توزیع ظرفیتهای تولیدی، آسیبپذیری اقتصاد انرژی را کاهش میدهد.
مدیرعامل سابق پالایشگاه آبادان با اشاره به ضرورت استفاده از مواد اکتانافزا گفت: توصیه جدی من استفاده از مواد اکتانافزایی است که امروز بهصورت گسترده در بازار وجود دارد. اگر بتوانیم این مواد را متمرکز کنیم، وارد پالایشگاهها کنیم و کیفیت بنزین را افزایش دهیم، قطعا خودروهای موجود در کشور عملکرد بهتری خواهند داشت و مصرف بنزین کاهش پیدا میکند.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از خودروهای موجود در کشور با افزایش کیفیت سوخت میتوانند مصرف پایینتری داشته باشند. بنابراین با افزایش کیفیت بنزین میتوان بخشی از کسری ۵ تا ۱۰ درصدی بنزین را در مقیاس بالا بدون نیاز به واردات بنزین یا پرداخت ارز جبران کرد.
قیم درباره کیفیت بنزین تولیدی کشور گفت: مسوولان همواره تلاش میکنند بهترین کیفیت بنزین را به مردم ارائه دهند اما بخشی از مواد اکتانافزا بهویژه MTBE که در پتروشیمیها تولید میشد، به دلیل حمله دشمن برای مدتی از مدار خارج شد. پیشنهاد ما این است که برای جبران این خلاء از مواد اکتانافزای تولیدشده توسط شرکتهای دانشبنیان داخلی استفاده شود.
مدیرعامل سابق پالایشگاه آبادان درباره میزان تولید بنزین یورو و تاثیر کیفیت سوخت بر مصرف اظهار کرد: تا پیش از جنگ، حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد از بنزین تولیدی کشور و حتی بیشتر بنزین یورو ۴ و سوپر بود. بنزین یورو ۴ با اکتان ۹۱ عرضه میشد و طبق قانون مصرف آن در کلانشهرها مورد تاکید بود. اما وقتی بدانیم حدود ۲۵ درصد بنزین کشور فقط در شهر تهران مصرف میشود؛ یعنی نزدیک به ۲۵ میلیون لیتر در روز و اگر شهرهایی مانند اصفهان، مشهد، اهواز و دیگر کلانشهرها نیز به این میزان اضافه شوند، مشخص است که بخش بزرگی از مصرف بنزین کشور در مناطق شهری اتفاق میافتد. اگر به دلیل شرایط جنگی و کاهش تولید MTBE کیفیت بنزین یورو کاهش پیدا کند، بدون شک مصرف خودروها افزایش خواهد یافت. این افزایش مصرف بر اثر کاهش اکتان میتواند بین ۳ تا ۴ درصد و در برخی موارد حتی تا ۵۰ درصد باشد.
وی همچنین گفت: اگر بتوانیم کاهش اکتان را جبران کنیم، از طرف دیگر مصرف سوخت خودروها کاهش پیدا میکند، همین موضوع باعث میشود اختلاف میان نیاز و تولید داخلی بنزین نیز کمتر شود.