به‌گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ فرابورس ایران در چارچوب ارزیابی حاکمیت شرکتی ناشران، عملکرد شرکت‌ها را در چهار محور هیات‌مدیره و مدیرعامل، مجامع عمومی صاحبان سهام، پاسخگویی و افشای اطلاعات و گزارشگری پایداری بررسی کرده است. داده‌های این ارزیابی از تفاوت قابل توجه امتیاز ناشران حکایت دارد؛ به طوری که در کنار شرکت‌های دارای امتیاز کامل، برخی ناشران امتیاز‌هایی به‌مراتب پایین‌تر کسب کرده‌اند. با این حال، از آنجا که تاریخ ارزیابی شرکت‌ها در فایل یکسان نیست، مقایسه جایگاه ناشران باید با توجه به زمان ثبت امتیاز‌ها انجام شود.
بر اساس فایل امتیازدهی منتشرشده، ارزیابی ناشران در چهار محور اصلی انجام شده است. محور نخست به هیات‌مدیره و مدیرعامل اختصاص دارد و کیفیت سازوکار‌های مدیریتی شرکت را در چارچوب شاخص‌های ارزیابی دنبال می‌کند. محور دوم، مجامع عمومی صاحبان سهام را در بر می‌گیرد؛ بخشی که به سازوکار تصمیم‌گیری سهامداران و نحوه برگزاری مجامع مربوط است.
پاسخگویی و افشای اطلاعات، سومین محور ارزیابی است که از منظر شفافیت اطلاعاتی و پاسخگویی ناشران اهمیت دارد. چهارمین محور نیز گزارشگری پایداری است؛ حوزه‌ای که گزارشگری شرکت‌ها درباره ابعاد پایداری فعالیت‌هایشان را در کانون توجه قرار می‌دهد.
بررسی داده‌های موجود نشان می‌دهد ۲۱ شرکت در مقاطع ارزیابی ثبت‌شده، امتیاز کامل ۱۰۰ را به دست آورده‌اند. از جمله این شرکت‌ها می‌توان به توسعه نیشکر و صنایع جانبی با نماد «نیشکر»، قاسم ایران با نماد «قاسم»، گروه سرمایه‌گذاری لقمان با نماد «ولقمان»، پلیمر آریا ساسول با نماد «آریا»، لیزینگ ایران با نماد «ولیز»، صنایع چوب خزر کاسپین با نماد «چخزر» و آهن و فولاد ارفع با نماد «ارفع» اشاره کرد.
همچنین سرمایه‌گذاری پویا با نماد «وپویا»، توکاریل با نماد «توریل»، دارویی ره‌آورد تأمین با نماد «درهآور»، پخش البرز با نماد «پخش»، بهمن دیزل با نماد «خدیزل»، کشاورزی و دامپروری فجر اصفهان با نماد «زفجر»، تولید و توسعه سرب و روی ایرانیان با نماد «فتوسا» و نورایستا پلاستیک با نماد «خنور» نیز در میان شرکت‌های دارای امتیاز کامل قرار دارند.
در سوی دیگر، لوله و تجهیزات سدید با نماد «فسدید» با امتیاز ۱۷.۸۷ پایین‌ترین امتیاز ثبت‌شده را در فایل بررسی‌شده دارد. پس از آن، سرمایه‌گذاری وثوق امین با نماد «وثوق» با امتیاز ۳۶.۲۷ و کارخانجات کابل‌سازی ایران با نماد «بایکا» با امتیاز ۳۷.۸۶ قرار گرفته‌اند.
توسعه بین‌المللی پدیده شاندیز با نماد «گشان» نیز امتیاز ۳۹.۱۳ را به دست آورده است. صنایع بسته‌بندی مشهد با نماد «فبستم» با امتیاز ۳۹.۳۱، تولیدی پلاستیک شاهین با نماد «پشاهن» با امتیاز ۳۹.۸۰ و شرکت ساختمان اصفهان با نماد «ثاصفا» با امتیاز ۳۹.۸۱ دیگر شرکت‌های دارای امتیاز پایین در داده‌های بررسی‌شده هستند. همچنین سرمایه‌گذاری دانایان با نماد «ودانا» امتیاز ۴۰.۶۶ و شرکت چشم‌انداز توسعه شمال با نماد «وشمال» امتیاز ۴۲.۸۷ را کسب کرده‌اند.
در میان ۸۶ رکوردی که تاریخ ارزیابی آنها ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ ثبت شده است، سرمایه‌گذاری سبحان با نماد «وسبحان» و امتیاز ۹۹.۶۷ در صدر قرار دارد. سرمایه‌گذاری آوا نوین با نماد «وآوا» با امتیاز ۹۸.۵۱ و صنایع مادیران با نماد «مادیرا» با امتیاز ۹۷.۳۶ در جایگاه‌های بعدی این مجموعه قرار گرفته‌اند. پس از آنها، گروه اقتصادی مالی نگین با نماد «گنگین» امتیاز ۹۶.۲۵، فرآورده‌های غذایی و قند تربت‌جام با نماد «قجام» امتیاز ۹۵.۴۴ و اقتصادی و خودکفایی آزادگان با نماد «خودکفا» امتیاز ۹۵.۴۲ را کسب کرده‌اند. صنایع پتروشیمی دهدشت با نماد «دهدشت» نیز با امتیاز ۹۵.۰۴ در میان شرکت‌های دارای امتیاز بالای این مجموعه قرار دارد.
در انتهای همین مجموعه، لوله و تجهیزات سدید با امتیاز ۱۷.۸۷ قرار گرفته است. توسعه بین‌المللی پدیده شاندیز با امتیاز ۳۹.۱۳، سرمایه‌گذاری دانایان با امتیاز ۴۰.۶۶ و شرکت چشم‌انداز توسعه شمال با امتیاز ۴۲.۸۷ نیز در میان ناشران دارای امتیاز پایین در این تاریخ دیده می‌شوند.
مقایسه این مجموعه با کل فایل نشان می‌دهد که برای انتشار یک رتبه‌بندی دقیق و قابل اتکا، باید جامعه شرکت‌های مورد بررسی و تاریخ ارزیابی آنها به‌روشنی مشخص باشد. در غیر این صورت، کنار هم قرار دادن امتیاز‌هایی که در تاریخ‌های متفاوت ثبت شده‌اند، ممکن است تصویری گمراه‌کننده از جایگاه فعلی ناشران ایجاد کند.
حاکمیت شرکتی از آن جهت برای بازار سرمایه اهمیت دارد که کیفیت تصمیم‌گیری، پاسخگویی مدیران، شفافیت اطلاعات و رعایت حقوق سهامداران را در کانون توجه قرار می‌دهد. ارزیابی این مولفه‌ها می‌تواند به سرمایه‌گذاران کمک کند تا در کنار بررسی صورت‌های مالی، سودآوری، جریان نقدی و ریسک‌های عملیاتی، تصویر کامل‌تری از سازوکار اداره شرکت به دست آورند.