به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در پی انتشار اطلاعات مربوط به واگذاری ۲۰ درصد سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان از سوی تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو به شرکت بهمن‌موتور به ارزش نازل حدود ۵ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان، سازمان بورس و اوراق بهادار در تاریخ ۱۱ آبان ۱۴۰۵ با ارسال نامه‌هایی به مدیران عامل ایرانخودرو و بهمن‌موتور خواستار ارائه توضیحات درباره ابعاد حقوقی، اقتصادی و مدیریتی این معامله شد.
سازمان بورس در مکاتبه با ایرانخودرو، موضوع وضعیت حقوقی سهام سپهر کیش ایرانیان، آثار احتمالی انتقال مالکیت بر ساختار کنترل و مدیریت ایرانخودرو و اقدامات این شرکت برای صیانت از حقوق سهامداران را مطرح کرد.
سازمان بورس همچنین در نامه جداگانه‌ای به بهمن‌موتور خواستار ارائه توضیحات درباره توجیه اقتصادی خرید سهام سپهر کیش و نقش این سرمایه‌گذاری در فعالیت شرکت خریدار شد.
براساس مهلت‌های تعیین‌شده بهمن‌موتور تا ۱۲ آبان و ایرانخودرو تا ۱۳ آبان ۱۴۰۵ فرصت داشتند توضیحات خود را به سازمان بورس ارائه کنند.
در همین راستا شرکت ایرانخودرو در تاریخ ۱۳ آبان ۱۴۰۵ طی نامه‌ای رسمی خطاب به رئیس اداره نظارت بر ناشران گروه صنعتی و معدنی سازمان بورس به ابهامات مطرح‌شده از سوی سازمان بورس پاسخ داد و در چهار محور مواضع حقوقی خود را درباره تعاونی خاص کارکنان، شرکت سپهر کیش ایرانیان و وضعیت سهام این شرکت تشریح کرد.(باوجود گذشت حدود یک هفته از تاریخ ارسال، این نامه هنوز در کدال درج نشده است)
در نخستین بند این نامه، ایرانخودرو اعلام کرده که هیچ‌گونه سهمی در شرکت تعاونی خاص کارکنان ایرانخودرو ندارد و این تعاونی از شخصیت حقوقی مستقل برخوردار است.
بر همین اساس ایرانخودرو با استناد به ماده ۵۸۳ قانون تجارت تاکید کرده که مسوولیت و تکلیفی از بابت فروش سهام شرکت سپهر کیش ایرانیان توسط تعاونی خاص متوجه این خودروساز نیست.
این موضع در واقع به معنای تفکیک مسوولیت حقوقی ایرانخودرو از اقدامات تعاونی خاص است و شرکت تلاش کرده اعلام کند که صرف ارتباط تعاونی با کارکنان ایرانخودرو به معنای مالکیت یا مسوولیت مستقیم این خودروساز در تصمیمات مربوط به واگذاری دارایی‌های تعاونی نیست.
ایرانخودرو در دومین بند پاسخ خود به وضعیت حقوقی سهام سپهر کیش ایرانیان پرداخته و اعلام کرده که در خصوص اطلاق عنوان سهام خزانه دو تعریف قانونی و قضایی متفاوت وجود داشته است. براساس توضیحات این شرکت سهامداری سپهر کیش ایرانیان در ایرانخودرو به دلیل اوصاف مورد تشخیص مراجع قضایی، مشمول عنوان سهام خزانه شناخته شده و ایرانخودرو نقشی در انتساب این عنوان نداشته است.
در این نامه به رای قطعی شعبه ۴۸ دادگاه تجدیدنظر استان تهران اشاره شده و ایرانخودرو تاکید کرده که معاونت حقوقی این شرکت برای نقض رای صادرشده، اقدامات و پیگیری‌های قانونی لازم را انجام داده است. از جمله این اقدامات درخواست اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری بوده که طبق اعلام ایرانخودرو تاکنون به نتیجه نرسیده است. ایرانخودرو همچنین تاکید کرده که اقدامات حقوقی این شرکت صرفا وسیله‌ای برای پیگیری پرونده بوده و نتیجه رسیدگی در اختیار مراجع قضایی و براساس اصول عدالت و انصاف خواهد بود.
سومین محور پاسخ ایرانخودرو به موضوع وابستگی و کنترل شرکت سپهر کیش ایرانیان اختصاص دارد. این خودروساز اعلام کرده است که در مکاتبات پیشین خود با وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز توضیحات قانونی لازم را ارائه کرده و وابستگی سپهر کیش به ایرانخودرو به معنای وابستگی تعریف‌شده در استانداردهای حسابداری است و نباید آن را با کنترل مدیریتی یک شرکت بر شرکت دیگر یکسان دانست.
ایرانخودرو در این بخش تاکید کرده که سپهر کیش ایرانیان خارج از محدوده کنترل این خودروساز قرار دارد و صرف وجود وابستگی سهامداری، امکان تحمیل تکلیف به این شرکت را فراهم نمی‌کند. در ادامه نامه به وابستگی حدود ۳۰ درصدی سپهر کیش از طریق شرکت نگار نصر سهم به ایرانخودرو اشاره شده است. با این حال ایرانخودرو معتقد است با توجه به شرایط حقوقی و مسئله کنترل شرکت، امکان قانونی برای تحمیل تکلیف به سپهر کیش در زمینه واگذاری سهام وجود ندارد.
در چهارمین و آخرین بند، ایرانخودرو بار دیگر بر استقلال تعاونی خاص کارکنان تاکید کرده و اعلام شده که نقشی در کنترل یا تکلیف هیات‌مدیره این تعاونی ندارد. این شرکت همچنین ادعای دخالت خود در اتلاف ارزش مدیریتی سپهر کیش ایرانیان را رد کرده است.
ایرانخودرو با اشاره به مقررات قانون تجارت، از طرف مقابل خواسته است در صورت انتساب هرگونه مسئولیت به این شرکت، مبنای قانونی و اقدام مشخص مورد انتظار از ایرانخودرو را اعلام کند. در پایان نیز هیات‌مدیره و مدیران ایرانخودرو بر تعهد خود به رعایت صرفه و صلاح سهامداران و شرکت تاکید کرده‌اند.
بررسی پاسخ چهارمحوری ایرانخودرو نشان می‌دهد که این شرکت عمدتا بر استقلال شخصیت حقوقی تعاونی خاص، وضعیت قضایی سهام خزانه و فقدان کنترل مستقیم بر سپهر کیش تمرکز کرده است. با این حال پاسخ ارائه‌شده به صورت مستقیم وارد موضوع قیمت‌گذاری بلوک ۲۰ درصدی سپهر کیش، آثار اقتصادی انتقال احتمالی کنترل این شرکت به مجموعه کروز و بهمن‌موتور و چگونگی لحاظ ارزش مدیریتی سهام در معامله نشده است.
این در حالی است که سپهر کیش ایرانیان حدود ۱۰ درصد سهام ایرانخودرو را در اختیار دارد و با انتقال ۲۰ درصد از سهام آن به بهمن‌موتور، مجموع سهام کروز و بهمن‌موتور در این شرکت می‌تواند به ۵۱.۷۵ درصد برسد. از سوی دیگر موضوع فاصله زمانی طولانی میان برگزاری مزایده و انعقاد قرارداد، اعتبار پیشنهاد خریدار و ضرورت ارزیابی مجدد ارزش سهام همچنان از محورهای قابل پیگیری درباره این معامله محسوب می‌شود.
اگرچه پاسخ ایرانخودرو ناظر بر مسوولیت‌ها و اختیارات حقوقی این شرکت بوده و لزوما متضمن پاسخگویی آن درباره قیمت‌گذاری معامله نیست اما روشن‌شدن وضعیت کنترل و حقوق رای سپهر کیش می‌تواند در ارزیابی آثار اقتصادی واگذاری اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
اکنون باید مشخص شود سازمان بورس توضیحات حقوقی ایرانخودرو را برای رفع ابهامات مطرح‌شده کافی دانسته یا برای بررسی دقیق‌تر آثار این معامله بر حقوق سهامداران و ساختار مالکیت ایرانخودرو، خواستار ارائه مستندات تکمیلی خواهد شد.