تزریق پرفشار تورم به جامعه؛ بانک آینده روزی ۳۶۰ میلیارد تومان زیان ثبت می‌کند

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با توجه به ماهیت و ماموریت بانک‌ها، اصلی‌ترین منابع درآمدی هر بانک، کسب درآمد از محل تسهیلات پرداختی است. علاوه بر تسهیلات، برخی بانک‌ها سرمایه‌گذاری مستقیم هم انجام می‌دهند. سرمایه‌گذاری مستقیم معمولا در بانک‌های تجاری انجام نمی‌شود اما در ایران به دلیل تقکیک نشدن حوزه فعالیت بانک‌ها، دومین منبع درآمدی بانک‌های تجاری نیز درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری مستقیم بانک است. سومین منبع درآمد بانک که در ایران سهم اندکی از درآمد‌های یک بانک را تشکیل می‌دهد، درآمد حاصل از ارائه خدمات بانکی محسوب می‌شود. 

در بخش هزینه‌ها، عمده هزینه‌های یک بانک سود سپرده است که به صورت علی‌الحساب و قبل از کسب درآمد سود سپرده پرداخت می‌شود. هزینه دیگر بانک هزینه‌های عملیات بانکی خواهد بود که شامل هزینه حقوق و مزایای نیروی انسانی، ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول، ذخیره استهلاکات، ذخیره بابت بازنشستگی نیروی انسانی، هزینه ثابت مانند آب، برق و اجاره است. 

وقتی به دلیل رعایت نکردن ضوابط و استاندارد‌های بانکی، اصل و سود تسهیلات پرداختی بانک وصول نمی‌شود و سرمایه‌گذاری‌های انجام شده، بازدهی خاصی برای بانک ندارند، بانک با ناترازی در درآمد‌ها و هزینه‌ها مواجه می‌شود. 

بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده در سایت بانک مرکزی، از مجموع ۱۱۷ هزار و ۸۸۶ میلیارد تومان خالص تسهیلات پرداختی، ۵۷ هزار و ۲۶۰ میلیارد تومان مانده تسهیلات اعطایی به شرکت توسعه بین‌الملل ایران است و علاوه‌بر این، ۴۲ هزار و ۳۵ میلیارد تومان از تسهیلات این بانک در شرکت توسعه بین‌الملل ایران مال به سرمایه‌گذاری مستقیم تبدیل شده است. 

عمده تسهیلات پرداختی بانک آینده به شرکت‌های زیرمجموعه و شرکت‌های متعلق به سهامداران و اشخاص بوده و به همین دلیل این بانک نمی‌تواند درآمد چندانی از محل وصول سود تسهیلات اعطایی به دست بیارود. همین مساله موجب شده تا هر لحظه به زیان‌های بانک آینده اضافه شود. 

بر اساس آخرین اطلاعات صورت مالی حسابرسی نشده ۹ ماهه ۱۴۰۳ بانک آینده، این بانک در طول ۹ ماه امسال رقمی بالغ بر ۴ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان درآمد از محل تسهیلات‌دهی و سرمایه‌گذاری به دست آورده اما در مقابل، ۴۹ هزار و ۳۷۱ میلیارد تومان سود علی‌الحساب به سپرده‌ها پرداخت کرده است. این مساله موجب شده صرفا از این محل ۴۵ هزار و ۸۱ میلیارد تومان زیان به بانک وارد شود. همچنین ۴۸ هزار و ۳۵۷ میلیارد تومان از محل هزینه‌های مالی به بانک زیان وارد شده و به نظر می‌رسد این هزینه‌های مالی درواقع هزینه‌های هستند که بابت ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول برای بانک آینده تعیین شد‌ه‌اند. 

در مجموع طی ۹ ماهه ۱۴۰۳، بانک آینده به میزان ۹۹ هزار و ۵۳۹ میلیارد تومان زیان جدید ثبت کرده و درمجموع رقم کل زیان انباشته بانک آینده در پایان آذرماه ۱۴۰۳ به ۴۲۶ هزار و ۲۸۰ میلیارد تومان رسیده است. 

در واقع بانک آینده در سال ۱۴۰۳، روزانه ۳۶۰ میلیارد تومان زیان کرده، در حالی که رقم زیان روزانه این بانک در سال ۱۴۰۲ معادل ۲۹۵ میلیارد تومان بوده است. این روند نشان می‌دهد که زیان دهی بانک آینده هر سال روندی صعودی داشته و در سال‌های آینده هم این روند ادامه خواهد داشت.   

بدهی بانک آینده به نظام بانکی (اعم از بانک‌ها و بانک مرکزی) در پایان آذرماه امسال به ۳۱۳ هزار و ۹۳۴ میلیارد تومان افزایش یافته که این نشان‌دهنده افزایش ۷۲ هزار و ۱۴۵ میلیارد تومانی بدهی این بانک به نظام بانکی است. با توجه به اینکه گزارش صورت مالی ۹ ماهه ۱۴۰۳ بانک آینده منتشر نشده، مشخص نیست که چه میزان از این بدهی بابت اضافه برداشت، چه میزان جریمه اضافه برداشت، چه میزان سهم از این بدهی به بانک‌ها و چه میزان به بانک مرکزی بوده است. آخرین اطلاعات موجود بر اساس صورت مالی سال ۱۴۰۲، بیانگر این است که اصل بدهی بانک آینده به بانک مرکزی ۱۸۳ هزار میلیارد تومان بوده که در طول سال گذشته، ۱۲۵ هزار میلیارد تومان رشد داشته است.

همه این شاخص‌ها نشان می‌دهد ادامه فعالیت بانک آینده در صورتی امکان‌پذیر است که بانک مرکزی مدام به این بانک پول تزریق کند و بانک آینده هم هر روز زیان بیشتری به مجموع زیان ها اضافه کند.

باوجود تاکید رئیس کل بانک مرکزی مبنی بر اینکه بانک آینده اصلاح خواهد شد، روند صعودی زیان دهی و بدهکاری به نظام بانکی و تشدید ناترازی، امکان اصلاح این بانک را غیرممکن کرده است. چگونه ممکن است در شرایطی که سرمایه بانک فقط ۱۸۰۰ میلیارد تومان است و نرخ کفایت سرمایه از منفی ۴۰۰ درصد هم عبور کرده است، ۴۲۶ هزار میلیارد تومان زیان انباشته و ۳۱۴ هزار میلیارد تومان بدهی به بانک مرکزی و شبکه بانکی از بین برود؟

تجربه سایر بانک‌ها در دنیا هم نشان می‌دهد وقتی بانک به مرحله ناترازی شدید می‌رسد، زمینه احیای آن هم از بین می رود.

هر روز تاخیر در توقف فعالیت بانک آینده بیش از ۳۶۰ میلیارد تومان هزینه به اقتصاد ایران تحمیل می کند، بنابراین بهترین تصمیم توقف یکباره با تدریجی فعالیت این بانک و جلوگیری از تحمیل بیشتر زیان به مردم ایران است.