۴ ابزار رفع ناترازی انرژی با تکیه بر انرژی‌های تجدیدپذیر

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در شرایط کنونی که بحران‌های زیست‌محیطی و اقتصادی ناشی از مصرف بی‌رویه سوخت‌های فسیلی به شدت افزایش یافته است، توجه به انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان یک راه‌حل پایدار در راستای کاهش وابستگی به منابع فسیلی و حفاظت از محیط‌زیست، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.

انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند راه‌حل مناسبی برای تأمین نیاز‌های انرژی کشور در آینده باشند. در این میان، مسأله ناترازی انرژی و ضرورت توجه به زیرساخت‌های مربوطه، به یکی از چالش‌های جدی در این مسیر تبدیل شده است.

ناترازی انرژی به معنای عدم تعادل میان عرضه و تقاضای انرژی در کشور است. این مسأله یکی از مشکلات اساسی در تأمین پایدار انرژی در ایران به شمار می‌رود. با توجه به افزایش روزافزون مصرف انرژی و محدودیت منابع انرژی فسیلی در کشور، تأمین نیاز‌های انرژی در بلندمدت به معضلی پیچیده تبدیل شده است. در همین راستا، حسین پیرموذن، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران می‌گوید: «در شرایطی که در سطح کشور ناترازی انرژی مطرح است، حمایت از سرمایه‌گذاری در این حوزه توسط دولت ضروری است.»

این ناترازی انرژی، علاوه بر فشار بر منابع فسیلی، سبب بروز نوسانات در تأمین انرژی و قیمت‌های ناپایدار می‌شود. از این‌رو، سیاست‌گذاران اقتصادی بر این باورند که گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند یکی از راه‌های اساسی برای حل این معضل باشد. 

انرژی‌های تجدیدپذیر و پتانسیل‌های موجود 

در سال‌های اخیر، ایران گام‌های مهمی در زمینه توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برداشته است. با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، ایران از پتانسیل‌های بالایی در استفاده از انرژی خورشیدی، بادی و سایر منابع تجدیدپذیر برخوردار است. استان اردبیل به عنوان یکی از پیشگامان در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر شناخته می‌شود. پیرموذن در همین باره به اقتصاد معاصر می‌گوید: اردبیل جزو استان‌های پیشتاز در تشکیل کمیته ناترازی و شروع برنامه‌ریزی برای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر است، این استان می‌تواند به عنوان یک مدل برای دیگر استان‌ها در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر عمل کند.

اما برای بهره‌برداری کامل از این پتانسیل‌ها، نیاز به اقدامات زیرساختی گسترده و حمایت‌های قانونی و مالی است. انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی و بادی، به دلیل ماهیت متغیر خود نیاز به سیستم‌های ذخیره‌سازی و انتقال انرژی دارند. از این‌رو، توسعه زیرساخت‌های لازم برای این نوع انرژی‌ها باید در اولویت قرار گیرد. 

چالش‌های موجود در مسیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر 

یکی از چالش‌های اصلی در مسیر توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، ناترازی مدیریتی و کمبود هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف دولتی است، پیرموذن با اشاره به این موضوع می‌گوید: تحقق اهداف مستلزم هماهنگی و توازن در تصمیم‌گیری‌ها است و گا‌هی ناترازی مدیریتی باعث کاهش کارایی، اثربخشی و عدم تأمین اهداف می‌شود، این ناترازی مدیریتی ممکن است موجب کندی در پیاده‌سازی پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌برداری از پتانسیل‌های موجود شود.

در کنار ناترازی مدیریتی، کمبود منابع مالی و عدم تأمین حمایت‌های قانونی برای سرمایه‌گذاران، از دیگر مشکلات جدی در مسیر توسعه این انرژی‌ها محسوب می‌شود. پیرموذن می‌گوید «در قانون سرمایه‌گذاری، مشوق‌ها به‌عنوان ابزاری برای جذب سرمایه‌گذاران و تشویق به سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها و صنایع مختلف در نظر گرفته می‌شوند و در شرایطی که در سطح کشور ناترازی انرژی مطرح است، حمایت از سرمایه‌گذاری در این حوزه توسط دولت ضروری است.»

بنابراین گزارش، برای غلبه بر چالش‌های موجود و تحقق اهداف توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، چندین راهکار اساسی مطرح شده است. اولین قدم، توسعه زیرساخت‌ها برای استفاده بهینه از این منابع انرژی است. تخصیص زمین برای پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر، توسعه سیستم‌های ذخیره‌سازی و انتقال انرژی و تأمین منابع مالی از جمله این اقدامات هستند.

پیرموذن، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران از مذاکرات انجام‌شده با سازمان برنامه‌وبودجه برای تأمین تسهیلات مالی به واحد‌های تولیدی در راستای استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر می‌گوید و معتقد است: تأمین زیرساخت‌ها برای استفاده از انرژی‌های نو در شرایطی که به دنبال کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی هستیم، در حفظ پایداری انرژی صنایع و واحد‌های تولیدی و کاهش ریسک نوسانات قیمت انرژی نیز مؤثر خواهد بود.

به گزارش اقتصاد معاصر، انرژی‌های تجدیدپذیر می‌توانند نقش مهمی در حل مشکلات ناترازی انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی ایفا کنند. برای تحقق این اهداف، نیاز به یک برنامه‌ریزی دقیق، هماهنگی میان دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی و حمایت‌های مالی و قانونی از سوی دولت است.

با توجه به پتانسیل‌های بالای ایران در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، توجه به این بخش می‌تواند مسیر را برای دستیابی به امنیت انرژی پایدار و توسعه اقتصادی کشور هموار کند.