رشد ۲۹.۱ و ۲۴.۵ درصدی نقدینگی و پایه پولی در سال ۱۴۰۳

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، بانک مرکزی بالاخره آمار متغیر‌های پولی و بانکی اسفند سال ۱۴۰۳ را منتشر کرد.

براساس این آمار‌ها حجم نقدینگی در پایان اسفند ماه سال ۱۴۰۳ به عدد ۱۰ هزار و ۱۶۵ هزار و ۹۵۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به اسفند سال ۱۴۰۲ رشد ۲۹.۱ درصدی را نشان می‌دهد. از مجموع نقدینگی کل کشور، سهم پول ۲ هزار و ۶۳۱ هزار و ۷۳۰ میلیارد تومان (۲۵.۸ درصد) و سهم شبه پول ۷ هزار و ۵۳۴ هزار و ۲۲۰ میلیارد تومان (۷۴.۱ درصد) است.

در سال گذشته حجم پول ۳۷.۵ درصد و حجم شبه پول ۲۶.۴ درصد رشد کرده است. مجموع سپرده داری سرمایه گذاری اعم از سپرده های کوتاه مدت، بلند مدت و سپرده های پس انداز به عنوان شبه پول و مجموع سپرده های جاری و قرض الحسنه جاری به عنوان پول طبقه بندی می شوند. 

میزان اسکناس و مسکوک در دست اشخاص به ۱۷۹ هزار و ۱۳۰ میلیارد تومان رسیده که در طول سال ۱۴۰۳ معادل ۲۲ درصد رشد داشته است. نسبت اسکناس و مسکوک در دست اشخاص به کل نقدینگی در انتهای سال گذشته به ۱.۷۶ درصد رسیده است.

همچنین حجم پایه پولی با رشد ۲۴.۵ درصدی به ۱۳۵۹ هزار و ۴۳۰ میلیارد تومان رسیده است. هر چند رشد پایه پولی بسیار از کمتر از عدد تورم و کمتر از رشد نقدینگی بوده اما برخی اجزای پایه پولی مانند بدهی بانک ها به بانک مرکزی رشد شدیدی داشته است.

جزء خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی با ۷۲ درصد افزایش به ۳ هزار و ۱۸۸ هزار و ۵۸۰ میلیارد تومان رسیده که البته بخش عمده این ارقام ناشی از محاسبه ریالی منابع طلا و ارز بانک مرکزی است.

رشد سپرده گذاری دولت در بانک مرکزی خالص بدهی دولت را منفی کرد

مطالبات بانک مرکزی از بخش دولتی ۴۳ درصد افزایش و در مقابل سپرده‌های دولت نزد بانک مرکزی ۶۰.۴ درصد رشد داشته است. درمجموع خالص مطالبات بانک مرکزی از دولت (بدهی دولت منهای سپرده‌های دولت نزد بانک مرکزی) در پایان اسفند ماه سال گذشته ۱۰۶.۵ درصد کاهش یافته است؛ بنابراین در سال ۱۴۰۳ هم همانند سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۱ تاثیر بدهی دولت به بانک مرکزی، به دلیل سپرده گذاری دولت و شرکت‌های دولتی نزد بانک مرکزی منفی بوده است.

رشد ۵۱.۷ درصدی بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی

یکی از اجزای مهم پایه پولی بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی است. در اسفند سال ۱۴۰۳ بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی معادل ۱۱۷۰ هزار و ۱۹۰ میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۱۴۰۲ رشد ۵۱.۷ درصدی داشته است. در این میان سهم بانک‌های تجاری دولتی (بانک ملی و سپه) ۳۷۹ هزار و ۹۸۰ میلیارد تومان بوده که نسبت به سال قبل از آن ۶۱.۱ درصد رشد داشته است. بدهی بانک‌های تخصصی دولتی با ۱۸.۲ درصد افزایش ۱۹۲ هزار و ۸۴۰ میلیارد تومان و بدهی بانک‌های خصوصی و غیردولتی ۵۹۷ هزار و ۳۷۰ میلیارد تومان بوده که نسبت به سال ۱۴۰۲ رشد ۶۰.۴ درصدی داشته است.

افزایش ۹۸ درصدی مانده خرید مالی دولت از بانک ها

جزء سایر اقلام بانک مرکزی به عدد منفی ۲ هزار و ۶۳۰ هزار و ۳۴۰ میلیارد تومان رسیده که عمده این ارقام عدد محاسباتی تسعیر است. درواقع باتوجه به اینکه بخش قابل توجهی از خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی، درآمتد ناشی از تسعیر است و در محاسبه پایه پولی لازم است این درآمد تسعیر محاسبه نشود، در بخش سایر اقلام، درآمد تسعیر محاسبه و از سرجمع منابع پایه پولی کسر می‌شود.

یکی از اجزای مهم سایر اقلام بانک مرکزی، مانده خرید اوراق مالی است که در قالب عملیات بازار باز انجام می‌شود. طبق آمار بانک مرکزی میزان اوراق خریداری شده توسط بانک مرکزی در پایان سال ۱۴۰۳ به عدد ۴۰۳ هزار و ۹۹۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به اسفند ماه سال ۱۴۰۲ رشد ۹۸ درصدی داشته است. به عبارت دیگر میزان خرید اوراق مالی بانک‌ها در قالب عملیات بازار باز در طول سال گذشته ۲ برابر شده است.

سهم سپرده های جاری، پس انداز و مدت دار از منابع بانکی

میزان سپرده‌های مدت دار (سپرده‌های کوتاه مدت و بلند مدت) ۶ هزار و ۹۵ هزار و ۷۱۰ میلیارد تومان و میزان سپرده‌های پس انداز قرض الحسنه ۱۱۵۰ هزار و ۵۰ میلیارد تومان ثبت شده است. در سال گذشته سپرده‌های کوتاه مدت ۲۵.۷ درصد، سپرده‌های بلندمدت ۲۰ درصد، سپرده‌های پس انداز قرض الحسنه ۵۱.۳ درصد و سپرده‌های جاری ۳۸.۷ درصد رشد داشته است.