بورس در سراشیبی بی‌اعتمادی

به گزارش خبر نگار اقتصاد معاصر؛ بورس تهران در ادامه روند نزولی روزهای اخیر، سه‌شنبه ۷ مرداد ۱۴۰۴ را نیز با ریزشی سنگین به پایان رساند. شاخص کل با افت ۳۴ هزار واحدی به سطح ۲ میلیون و ۷۳۳ هزار واحد رسید و شاخص هم‌وزن نیز کاهش ۸ درصدی داشت. در حالی که در روز گذشته هم بازار با افت ۴۳ هزار واحدی شاخص کل از سطح ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد عقب‌نشینی کرده بود، معاملات امروز نشان داد که روند نزولی به شکل گسترده‌ای ادامه یافته و اعتماد سرمایه‌گذاران به کمترین سطح در ماه‌های اخیر رسیده است. 

ارزش معاملات خُرد امروز به حدود ۲۵۰۰ میلیارد تومان رسید که کمترین سطح ثبت‌شده از ۱۸ تیرماه تاکنون است. این افت در حالی رقم خورد که مجموع ارزش معاملات بازار نزدیک به ۶۱ هزار میلیارد تومان بود اما عمده این رقم مربوط به معاملات بلوکی و اوراق بوده و عملا نشانی از فعالیت پررنگ سرمایه‌گذاران حقیقی در آن دیده نمی‌شود. در همین راستا، امروز حدود ۷۰۰ میلیارد تومان نقدینگی حقیقی از بازار سهام خارج شد و فقط ۵۰۰ میلیارد تومان وارد صندوق‌های درآمد ثابت شد؛ وضعیتی که نشان می‌دهد جریان سرمایه به‌ طور آشکار از سهام به سمت ابزارهای کم‌ریسک‌تر در حال حرکت است. 

بررسی وضعیت نمادها نیز گویای شرایط بحرانی بازار بود. فقط ۲ درصد نمادهای بازار موفق به حفظ روند مثبت شدند و بیش از ۹۰ درصد با کاهش قیمت یا صف فروش همراه بودند. ارزش صف‌های خرید در پایان معاملات فقط ۲۰ میلیارد تومان بود، در حالی که رقم صف‌های فروش به حدود ۶ هزار میلیارد تومان رسید؛ اختلافی معنادار که عمق بی‌اعتمادی فعالان بازار و تمایل گسترده به نقد شدن را به روشنی نشان می‌دهد. 

نمادهایی چون فارس، فولاد، فملی، وپاسار، شپنا، شستا و پارسان بیشترین نقش را در افت شاخص کل ایفا کردند و نمادهایی مانند خساپا، ذوب، فولاد، ولنوین و فملی از جمله پرتراکنش‌ترین سهم‌های امروز بودند که تحت‌فشار فروشندگان قرار گرفتند. از سوی دیگر، بررسی ورود و خروج پول حقیقی نیز نشان می‌دهد که در میان صنایع، گروه‌های فلزی، زراعتی و کاغذی شاهد ورود پول حقیقی بودند اما صنایع بانکی، فلزات اساسی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با خروج نقدینگی مواجه شدند. 

در چنین شرایطی، بازار از نظر تکنیکالی در آستانه رسیدن به سطوح حمایتی مهمی قرار دارد. نخستین محدوده حمایتی جدی در عدد ۲ میلیون و ۷۱۵ هزار واحدی قرار دارد که احتمالا در صورت واکنش مثبت بازار به آن، بخشی از فشار فروش تعدیل شود. با این حال، سطح ۲ میلیون و ۶۸۰ هزار واحد به‌ عنوان حمایت قوی‌تری شناخته می‌شود که در صورت بهبود نسبی فضای اقتصادی و سیاسی، می‌تواند زمینه‌ساز یک بازگشت محدود به سمت مقاومت ۲ میلیون و ۹۰۰ هزار واحد باشد. البته تحلیل‌گران احتمال تحقق این سناریو را پایین ارزیابی می‌کنند و هشدار می‌دهند که در صورت ادامه وضعیت فعلی، بازار ممکن است تا محدوده‌های ۲ میلیون و ۴۵۰ تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار واحد نیز عقب‌نشینی کند؛ سطوحی که از منظر روانی و تکنیکی می‌توانند به افزایش دوباره ارزش معاملات خرد و شکل‌گیری یک موج صعودی کوچک منجر شوند. 

دلایل افت شدید بازار به عوامل مختلفی بازمی‌گردد که مهم‌ترین آن‌ها تصمیم‌های ناگهانی و غیرشفاف سازمان بورس، دخالت مستقیم در روند قیمت‌گذاری شرکت‌ها، سیاست‌های سخت‌گیرانه پولی، نرخ بهره بالا، ناترازی انرژی و محدودیت‌های تحمیلی بر صنایع تولیدی است. در کنار این موارد، جذابیت بازارهای موازی از جمله طلا، ارز و اوراق دولتی، نوسانات نرخ دلار و نبود چشم‌انداز پایدار از فضای کلان اقتصادی، فشار سنگینی را به بورس وارد کرده است. همچنین محدودیت‌هایی مانند دامنه نوسان و شایعات مربوط به تعطیلات پیش‌ رو، جو روانی سنگینی را به بازار تحمیل کرده‌اند. 

همه این عوامل دست به دست هم داده‌اند تا نقدشوندگی بازار زیر سوال برود و سهامداران که طی ماه‌های اخیر بارها نشان داده‌اند توانایی تاب‌آوری دارند، اکنون بیش از گذشته از بازار دلسرد شوند. در چنین فضایی، نه خبری از حمایت اصولی به گوش می‌رسد و نه چشم‌انداز مثبتی برای بازگشت اعتماد وجود دارد.