سفر پزشکیان به چین با تدارک ۵ دستاورد اقتصادی؛روابط تهران-پکن نو می‌شود

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در آستانه سفر رسمی مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور کشورمان، به جمهوری خلق چین، نگاه‌ها بار دیگر به آینده روابط تهران–پکن و تأثیرات احتمالی این سفر بر اقتصاد ایران دوخته شده است؛ این سفر که قرار است یکشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۴ (۷ سپتامبر ۲۰۲۵) انجام شود، فرصتی تازه برای تحکیم روابط راهبردی ایران با یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان محسوب می‌شود.

اهداف سفر پزشکیان و برنامه‌ ایران و چین

پزشکیان در این سفر ضمن حضور و سخنرانی در اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) و نشست شانگهای‌پلاس، دیدارهایی با رئیس‌جمهور چین «شی جین‌پینگ» و رهبران چند کشور آسیایی خواهد داشت. کارشناسان معتقدند حضور فعال ایران در این مجامع می‌تواند به تعمیق همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی منجر شود.

تأثیرات اقتصادی مورد انتظارسفر رئیس‌جمهور ایران به چین

کارشناسان معتقدند با توجه به شرایط اقتصادی کشور، مبادلات تجاری ایران و چین، و با در نظر گرفتن شرایط اجرا یا عدم اجرای مکانیسم ماشه، این سفر در کنار سخنرانی پزشکیان در اجلاس شانگهای، از نظر اقتصادی بسیار مفید و اثرگذار خواهد بود که در ادامه برخی دستاوردهای قابل پیش‌بینی آورده شده است.

احیای سند ۲۵ ساله همکاری‌های جامع ایران و چین

سند همکاری ۲۵ ساله که چند سال پیش میان دو کشور امضا شد، تاکنون کمتر بهره‌برداری شده است. سفر رئیس‌جمهور کشورمان می‌تواند بستر تازه‌ای برای اجرای عملی این توافق ایجاد کند؛ توافقی که شامل حوزه‌هایی چون انرژی، حمل‌ونقل، سرمایه‌گذاری زیرساختی و فناوری‌های نوین است. فعال‌سازی این سند می‌تواند منابع مالی بزرگی از سوی بانک‌های توسعه‌ای چین به سمت پروژه‌های داخلی ایران هدایت کند.

استمرار فروش نفت ایران به چین

چین همچنان یکی از بزرگ‌ترین خریداران نفت ایران در شرایط تحریم است. انتظار می‌رود در مذاکرات دو جانبه بر استمرار و حتی افزایش صادرات نفت خام و فرآورده‌های نفتی تأکید شود. در شرایطی که احتمال بازگشت فشارهای بین‌المللی و فعال شدن مکانیزم ماشه وجود دارد، تضمین خرید نفت توسط چین می‌تواند ضامن پایداری درآمدهای ارزی ایران باشد. علاوه بر آن، تهاتر نفت با کالا و فناوری‌های چینی یکی از سناریوهای احتمالی این سفر به شمار می‌رود.

حضور پررنگ‌تر ایران در سازمان همکاری شانگهای

سازمان همکاری شانگهای به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بلوک‌های اقتصادی و امنیتی آسیا، بستری برای گسترش روابط اقتصادی ایران با کشورهای عضو فراهم می‌کند. ایران می‌تواند از طریق این سازمان در پروژه‌های مشترک در زمینه انرژی، حمل‌ونقل، اقتصاد دیجیتال و توسعه پایدار مشارکت کند.

تقویت جایگاه ایران در معادلات آسیایی

این سفر همزمان با تغییرات سریع ژئوپولیتیکی در آسیا انجام می‌شود. نزدیکی به چین و سایر کشورهای عضو شانگهای می‌تواند موقعیت ایران را در معادلات منطقه‌ای ارتقا دهد و مسیر تازه‌ای برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی باز کند.

پیام سفر پزشکیان در آستانه احتمال فعال شدن «اسنپ‌بک»

یکی از محورهای مهم تحلیل پیرامون این سفر، همزمانی آن با گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال فعال شدن مکانیزم ماشه (اسنپ‌بک) است. در صورت فعال شدن این مکانیزم، فشارهای تحریمی علیه ایران می‌تواند وارد مرحله‌ای تازه شود. در چنین شرایطی، سفر پزشکیان به چین حامل پیام روشنی است: «ایران تلاش دارد با تقویت روابط راهبردی با شرق، فشارهای احتمالی غرب را خنثی کند».

از دید کارشناسان، مذاکرات تهران و پکن می‌تواند شامل طراحی سازوکارهایی برای دور زدن تحریم‌ها، استفاده از پول‌های ملی در مبادلات و تقویت ظرفیت تهاتر نفت و کالا باشد. در نتیجه، حتی در صورت بازگشت تحریم‌های سخت‌تر، روابط اقتصادی با چین می‌تواند تا حد زیادی ثبات نسبی را برای اقتصاد ایران حفظ کند.

سفر رئیس‌جمهور به چین تنها یک دیدار دیپلماتیک نیست؛ بلکه می‌تواند به‌عنوان نقطه عطفی در روابط اقتصادی ایران و شرق ارزیابی شود. احیای سند ۲۵ ساله، تداوم صادرات نفت، حضور فعال در سازمان همکاری شانگهای، تقویت جایگاه ایران در پروژه‌های آسیایی و همچنین هماهنگی‌های اقتصادی در آستانه احتمال فعال‌سازی اسنپ‌بک، از جمله دستاوردهای احتمالی این سفر خواهد بود.

بدیهی است تحقق این اهداف نیازمند پیگیری‌های عملی و هماهنگی‌های در سطح عالی میان دستگاه‌های اجرایی دو کشور است. اما آنچه مسلم است، سفر پیش‌روی مسعود پزشکیان به چین می‌تواند نویدبخش دورانی تازه در همکاری‌های اقتصادی و راهبردی ایران و شرق باشد.