از پاشنه آشیا تجارت منطقه خزر تا افزایش تجارت بدون دلار

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله طرح کالا برگ، بحران اب، تجارت و طرح مولدسازی دارایی‌های دولت پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصاد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «یارانه حمایتی به مقصد نامعلوم» به ناکامی طرح کالابرگ الکترونیکی دولت در حمایت از معیشت خانوار‌های کم‌درآمد و تامین امنیت غذایی پرداخته و نوشته است: «طرح کالابرگ الکترونیکی که از دی‌ماه ۱۴۰۱ اجرا شد، با هدف حمایت از اقشار کم‌درآمد و تقویت امنیت غذایی آغاز گردید اما بررسی‌ها نشان می‌دهد در دستیابی به اهداف خود چندان موفق نبوده است. با وجود تخصیص منابع مالی قابل‌ توجه، میانگین سرانه مصرف کالری خانوار‌های ایرانی از حداقل نیاز یعنی ۲۱۰۰ کالری نیز پایین‌تر آمده است. تورم بالا، شناسایی نادرست دهک‌های درآمدی و محدودیت اقلام مشمول از عوامل اصلی ناکامی این طرح عنوان می‌شوند. افزایش شدید قیمت مواد غذایی و ناکافی بودن مبلغ یارانه باعث شده اثر حمایتی کالابرگ کاهش یابد. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، تنها ۸.۷ درصد از مشمولان این یارانه را کافی دانسته‌اند و اکثر خانوار‌ها همچنان با درآمد شخصی هزینه خوراک را تامین می‌کنند.»

روزنامه شرق با عنوان «تهران؛ قربانی توسعه بی‌انضباط» در گزارش اقتصادی خود به بحران آب در تهران را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «بحران آب تهران که از مردادماه به مسئله‌ای ملی تبدیل شد، ناشی از کاهش بارندگی، برداشت بی‌رویه منابع زیرزمینی و توسعه بی‌ضابطه شهری است. استان تهران با وجود مساحت کوچک جمعیتی بیش از ۱۴ میلیون نفر را در خود جای داده و فشار شدید جمعیتی و صنعتی، ظرفیت اکولوژیک منطقه را فراتر از حد تحمل برده است. سیاست انتقال آب از سد‌های اطراف و حفر چاه‌های عمیق، موجب تخریب زیست‌بوم مناطق مبدا، بیابان‌زایی و فرونشست زمین شده است. در حالی‌که ۸۴ درصد آب مصرفی استان در بخش خانگی و بیشتر آن در سیستم‌های ناکارآمد مصرف می‌شود، حدود ۳۲ درصد نیز در شبکه‌های فرسوده هدر می‌رود. بی‌توجهی به بازچرخانی آب، مدیریت مصرف و استفاده از فناوری‌های نو، بحران را تشدید کرده و راه برون‌رفت از این وضعیت، توقف توسعه شهری و صنعتی جدید، نوسازی شبکه‌ها، بازچرخانی پساب، اصلاح الگوی مصرف و تدوین سیاست‌های سخت‌گیرانه مبتنی بر ظرفیت اکولوژیک است؛ در غیر این صورت تهران با بحران‌های زیست‌محیطی و اجتماعی جبران‌ناپذیری روبه‌رو خواهد شد.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «پاشنه آشیل تجارت منطقه خزر» تجارت و همکاری‌های اقتصادی کشور‌های حاشیه دریای خزر را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «بیست‌ودومین اجلاس شورای همکاری‌های تجاری اتاق‌های بازرگانی کشور‌های حاشیه دریای خزر با هدف تقویت همگرایی اقتصادی، افزایش تعاملات بخش خصوصی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بکر منطقه برگزار شد. محمود نجفی‌عرب، رئیس اتاق تهران بر ضرورت گذار شورا از سطح تشریفاتی به نهادی اثرگذار و برنامه‌محور تاکید کرد. نمایندگان روسیه نیز با اشاره به اهمیت کریدور شمال–جنوب و ظرفیت‌های ترانزیتی خزر، بر گسترش همکاری‌های اقتصادی به‌ویژه در حوزه‌های انرژی، فناوری، کشاورزی و گردشگری تاکید کردند.»

روزنامه فرهیختگان با عنوان «شکست ۹۰ درصدی پروژه مولد سازی» به شکست طرح «مولدسازی دارایی‌های دولت» در ایران پرداخته و نوشته است: «طرح مولدسازی دارایی‌های دولت که از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و با مصوبه فراقانونی دولت سیزدهم در سال ۱۴۰۱ شدت گرفت، در عمل با شکست مواجه شده است. با وجود برآورد دارایی‌های غیرمنقول دولت تا ۵۰۰۰ همت، میزان تحقق درآمد مولدسازی در سال‌های اخیر کمتر از ۱۰ درصد بوده است؛ به‌طوری‌که در سال ۱۴۰۳ از ۶۲ همت پیش‌بینی‌شده، فقط ۶.۴ همت تحقق یافت. با وجود این ناکامی، مجلس در بودجه ۱۴۰۴ رقم مولدسازی را از ۲۵ همت پیشنهادی دولت به ۳۲۵ همت افزایش داد؛ اقدامی که کارشناسان آن را غیرواقعی و زمینه‌ساز کسری بودجه می‌دانند. مصوبه فراقانونی مولدسازی با اعطای مصونیت قضایی به اعضای هیات ۷ نفره و تعلیق موقت قوانین مرتبط نیز نتوانست مانع ناکامی طرح شود. گزارش‌های رسمی حاکی است ارزش حقیقی درآمد مولدسازی از سال ۱۴۰۱ تاکنون حدود ۴۶ درصد کاهش یافته است.»

روزنامه وطن‌امروز با عنوان «افزایش تجارت بدون دلار» در گزارش اقتصادی خود نقش توافق‌های تجارت ترجیحی و پیمان‌های پولی منطقه‌ای در کاهش وابستگی ایران به دلار و عبور از تحریم‌های غرب را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «ایران با استفاده از توافقنامه‌های تجارت ترجیحی با کشور‌هایی مانند ترکیه، پاکستان و اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا توانسته است در سال‌های اخیر صادرات غیرنفتی خود را افزایش داده و وابستگی به دلار را کاهش دهد. این توافق‌ها با کاهش تعرفه‌ها و تسهیل مبادلات مالی غیر دلاری، فرصتی برای عبور از محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها ایجاد کرده‌اند. همکاری ایران و روسیه نیز با تمرکز بر پیمان‌های پولی ریال و روبل، توسعه فناوری و زیرساخت‌های مالی، گامی موثر در مسیر دلارزدایی و تقویت روابط اقتصادی منطقه‌ای است. کارشناسان تاکید دارند که موفقیت این مسیر نیازمند اصلاحات داخلی، تقویت تولید، بهبود نظام مالیاتی و حمایت از بخش خصوصی است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «آوار قانون شکنی دولتی بر سرپناه مردم!» اقدام دولت برای اصلاح و کاهش اهداف و احکام برنامه هفتم را مورد بررسی قرار داده و نوشته است: «در سال دوم اجرای برنامه هفتم توسعه، دولت اصلاحیه‌ای به مجلس ارائه کرده که هدف آن کاهش و حذف بخشی از احکام و اهداف این قانون است؛ اقدامی که با واکنش و مخالفت شدید نمایندگان روبه‌رو شده است. این اصلاحات شامل کاهش اهداف کلان مانند ایجاد سالانه یک‌ میلیون شغل به ۳۰۰‌ هزار شغل، کاهش رشد صادرات غیرنفتی از ۲۳ به ۸.۸ درصد، کاهش سهم بودجه عمرانی از ۲۵ به ۱۲ درصد و حذف برخی احکام زیست‌ محیطی است. کارشناسان این اقدام را نوعی عقب‌گرد و پاک کردن صورت‌ مساله می‌دانند و معتقدند دولت به جای اصلاح یا حذف احکام سخت، باید در مسیر اجرای قانون گام بردارد. به گفته همایون علی‌اکبری، این تغییرات مشروعیت تصمیمات گذشته را زیر سؤال برده و موجب اختلال در برنامه‌ریزی بلندمدت کشور خواهد شد.»

روزنامه ایران با عنوان «نقشه مصرف با کالا برگ» به نظرسنجی مرکز پژوهش‌های مجلس در مورد طرح کالابرگ الکترونیکی پرداخته و نوشته است: «مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی از نظرسنجی درباره طرح کالابرگ الکترونیکی اعلام کرد خانوار‌های کم‌درآمد بیشترین استقبال را از این طرح داشته‌اند، در حالی که دهک‌های بالاتر کمتر از آن استفاده کرده‌اند. بیش از ۸۰ درصد مشمولان در نوبت‌های اسفند و فروردین از کالابرگ استفاده کرده‌اند و بیشترین اقلام خریداری‌شده شامل روغن، قند و شکر، تخم‌مرغ و لبنیات بوده است. نتایج نشان می‌دهد یک‌سوم خانوار‌ها مقدار کالای دریافتی را ناکافی دانسته‌اند و بیشتر دهک‌های پایین، کالابرگ را در تامین نیاز‌های غذایی خود موثر ارزیابی کرده‌اند. حدود ۵۲ درصد از مشمولان رضایت زیادی از طرح داشته‌اند و دهک‌های پایین‌تر رضایت بیشتری نشان داده‌اند.»