ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی اکو مغفول مانده است

سید رسول مهاجر، دیپلمات سابق در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصاد معاصر با تاکید بر همگنی بالای کشورهای عضو اکو اظهار داشت: این سازمان از ظرفیت‌های اقتصادی و فرهنگی چشمگیری برخوردار است که طی سال‌های گذشته به‌ طور کامل به کار گرفته نشده و اکنون با پررنگ شدن سیاست همسایگی در دولت جدید، امکان فعال‌سازی بیشتر این ظرفیت‌ها فراهم شده است.

مهاجربا اشاره به ویژگی‌های ساختاری سازمان همکاری اقتصادی اکو بیان کرد: من فکر می‌کنم سازمان اکو سازمانی است که درجه همگنی و تجانس در آن بسیار بالاست. این کشورها عمدتا هم‌مرز هستند، در یک منطقه بسیار مهم از جهان قرار دارند و ظرفیت روابط ما با این کشورها بسیار بسیار زیاد است.

وی با یادآوری سابقه شکل‌گیری و استقرار دبیرخانه اکو افزود: مرکزیت سازمان اکو، در ایران قرار دارد و سال‌هاست در اینجا مستقر است؛ حتی از زمانی که فقط سه کشور بنیان‌گذار حضور داشتند و هنوز کشورهای جدید سی‌آی‌اس و جمهوری‌های جدا شده از شوروی سابق به این سازمان ملحق نشده بودند. از همان دوره، محوریت اکو در ایران بوده است. 

این دیپلمات سابق با وجود تاکید بر ماهیت اقتصادی اکو، بخش فرهنگی همکاری‌ها را نیز مهم دانست و گفت: عمده اهداف این سازمان اقتصادی است و همان‌طور که از نامش پیداست، اولویت با موضوعات اقتصادی است اما نباید به اقتصاد بسنده کنیم. زمینه‌های فرهنگی مشترک بین کشورهای عضو اکو بسیار عمیق است. سوابق فرهنگی ایران در این کشورها گسترده است؛ مشاهیر ایرانی در طول تاریخ در این سرزمین‌ها رفت‌وآمد داشته‌اند و واژه‌ها و مفاهیم زبان فارسی تقریبا در همه این کشورها حضور دارد.

مهاجر با ذکر مثال‌هایی از نفوذ زبان و فرهنگ فارسی در منطقه توضیح داد: برای نمونه، سرود ملی پاکستان به زبان فارسی است یا بخش قابل توجهی از واژه‌های فارسی در آن وجود دارد. در افغانستان و تاجیکستان که زبان رسمی فارسی است اما حتی فراتر از این کشورها، در جمهوری‌هایی مانند قزاقستان و ترکمنستان در شمال ایران هم عمق فرهنگی ایران قابل مشاهده است. 

وی در ادامه به رویکرد سیاست خارجی دولت چهاردهم اشاره کرد و آن را فرصتی برای تقویت اکو دانست و گفت: در دولت چهاردهم، سیاست همسایگی بسیار پررنگ و مهم شده است. یکی از سیاست‌هایی که وزارت خارجه دنبال می‌کند، سیاست همکاری‌های استانی است. دولت جدید اختیاراتی به استانداران داده و وزارت خارجه موظف است این استانداران را در توسعه ارتباطات همسایگی و حتی فراتر از همسایگی، حمایت و تشویق کند.

مهاجر با اشاره به گسترش دامنه این همکاری‌ها افزود: حتی درباره کشورهای غیرهمسایه هم وزارت خارجه تشویق می‌کند که استان‌های ایران ارتباطات استانی با مناطق و کشورهای فراتر از همسایگان داشته باشند. این رویکرد جدید می‌تواند مکمل ظرفیت‌های اکو باشد.

وی تصریح کرد: امیدوارم ظرفیت‌های اکو که در سال‌های گذشته تا حد زیادی مغفول مانده و به‌ طور کامل استفاده نشده، در دوره جدید و با سیاست‌های تازه دولت، بیش از پیش فعال و به نفع منافع ملی و منطقه‌ای به کار گرفته شود.