غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، 12 آذرماه در حاشیه جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران اعلام کرد: در محصولات لبنی، 4 قلم مشمول قیمتگذاری تعزیراتی است که حتما باید از مقررات و قیمتگذاریها تبعیت کنند. بقیه محصولات لبنی مشمول قیمتگذاری نیست و رویه نظارتی دیگری دارد.
وی افزود: 4 قلمی که مشمول قیمتگذاری هستند باید قیمت آن در ستاد تنظیم بازار مصوب شود که اول امسال انجام شد و اگر کسی آن را رعایت نکند، مشمول تعزیرات میشود.
با وجود این اظهارات، رصد قیمتها در بازار لبنیات نشان میدهد روندها از کنترل خارج شده و نوسانات تند و فزاینده در حال شکلگیری است. تنها در یک نمونه، قیمت یک بطری شیر از 76 هزار و 800 تومان در 6 آذر به 85 هزار و 800 تومان در 8 آذر رسیده است؛ افزایشی حدود 10 هزار تومان ظرف تنها 48 ساعت. این جهش محدود به شیر نیست؛ قیمت یک دبه ماست که ابتدای آذر 120 هزار تومان بود، در 4 آذر به 150 هزار تومان و اکنون به حدود 170 هزار تومان رسیده است.
چنین افزایشهای سریع و کمسابقهای نشاندهنده شکنندگی ساختار تولید و توزیع در صنعت لبنیات است؛ ساختاری که در برابر کوچکترین تغییر هزینهای، واکنش فوری و غیرمتعارف نشان میدهد.
اما به نظر میرسد مسئله فراتر از فشار هزینهای است. در روال معمول، قیمت شیر خام باید ابتدا از سوی وزارت جهاد کشاورزی به سازمان حمایت ابلاغ شود و سپس سازمان حمایت، بر اساس این نرخ، قیمت اقلامی مانند پنیر، ماست، کره و خامه را برای تولیدکنندگان تعیین و ابلاغ میکند.
با این حال، بهرغم چندین نامه رسمی سازمان حمایت به وزارت جهاد، تاکنون هیچ نرخ جدیدی برای شیر خام ابلاغ نشده است. این خلأ تصمیمگیری عملاً «منطقه خاکستری» ایجاد کرده که شرکتهای لبنی از آن بهرهبرداری میکنند.
برخی منابع مطلع میگویند سکوت وزارت جهاد کشاورزی به توافقی نانوشته میان این وزارتخانه و شرکتهای بزرگ لبنی شباهت دارد؛ وضعیتی که در آن، تولیدکنندگان بدون آنکه مشمول تعزیرات شوند، قیمتها را بهصورت روزانه و بدون پشتوانه مصوب افزایش میدهند.
در شرایطی که بازار لبنیات کالای روزمره و ضروری خانوارهاست، ادامه این روند میتواند موج جدیدی از نارضایتی و فشار معیشتی ایجاد کند. اکنون پرسش اصلی این است که دولت چه زمانی سکوت خود را خواهد شکست و آیا وزارت جهاد و سازمان حمایت درباره قیمت شیر خام به جمعبندی مشترک میرسند یا نه؛ جمعبندیای که میتواند حداقل برای مدتی، جلوی جهشهای پیدرپی قیمت لبنیات را بگیرد.
در ادامه برخی از مکاتبات سازمان حمایت با وزارت جهاد در ادامه بارگزاری شده است که به وضوح نشان میدهد بی عملی وزارت جهاد مشهود است. نامه زیر اولین نامه ای است که توسط رئیس سازمان حمایت به سازمان جهاد نوشته شده است.
نامه دیگر که از سوی سازمان حمایت به سازمان جهاد نوشته شده در آبان ماه بوده است.
