از کوچ نیروی کار تا سکوت دولت در رکوردشکنی دلار

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله نیروی کار، ارزترجیحی، قیمت بلیط هواپیما و نرخ ارز پرداخته‌اند.

روزنامه دنیای اقتصادی در گزارش اقتصادی خود با عنوان «کوچ نیروی کار از صنعت» به کمبود و کوچ نیروی کار از بخش صنعت پرداخته و نوشته است: «کمبود نیروی کار به یکی از جدی‌ترین بحران‌های بخش صنعت ایران تبدیل شده است. بر اساس گزارش «شامخ صنعت»، شاخص استخدام نیروی انسانی طی ۱۴ ماه متوالی زیر عدد ۵۰ قرار داشته که نشان‌دهنده کاهش مستمر جذب نیرو در واحدهای تولیدی است. تورم مزمن، کاهش قدرت خرید دستمزدها، افزایش هزینه‌های انرژی و مشکلات ساختاری تولید باعث شده بنگاه‌ها توان پرداخت حقوق متناسب با هزینه‌های زندگی را نداشته باشند. در مقابل، مشاغل خدماتی و زودبازده مانند تاکسی‌های اینترنتی با درآمد روزانه و انعطاف‌پذیری بیشتر، برای نیروی کار جذاب‌تر شده‌اند. در صنایعی مانند نساجی، معدن و فولاد کمبود نیروی کار ساده و ماهر به کاهش تولید و افزایش قیمت تمام‌شده منجر شده و حتی در برخی معادن باعث توقف استخراج شده است. تغییر نگرش نسل جدید، ناآشنایی با فرهنگ کار صنعتی، سختی شرایط کاری و قدیمی بودن فناوری نیز تمایل به اشتغال در صنعت را کاهش داده است. ادامه این روند می‌تواند چرخه تولید را مختل کرده و رقابت‌پذیری صنایع را تضعیف کند. نوسازی فناوری، اصلاح سیاست‌های دستمزدی و کاهش فشارهای هزینه‌ای بر تولیدکنندگان، از الزامات بازگشت نیروی کار به بخش صنعت عنوان شده است.»

روزنامه شرق با عنوان «هم ارز ترجیحی، هم گرانی» در گزارش اقتصادی خود به افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی و ناکارآمدی ارز ترجیحی در مهار تورم مواد غذایی پرداخته و نوشته است: «در ماه‌های اخیر قیمت کالاهای اساسی با جهشی کم‌سابقه روبه‌رو شده و فشار سنگینی بر معیشت خانوارها وارد کرده است. قیمت هر کیلو گوشت قرمز به حدود یک میلیون تومان رسیده و مرغ، تخم‌مرغ، برنج، حبوبات و لبنیات نیز افزایش قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم مواد غذایی در آبان‌ماه از تورم عمومی پیشی گرفته و تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها به ۶۶ درصد رسیده است. در برخی اقلام مانند میوه، نان و حبوبات، تورم نقطه‌ای حتی از ۱۰۰ درصد نیز عبور کرده است. این افزایش قیمت‌ها در حالی رخ داده که دولت حدود ۱۰ میلیارد دلار ارز ترجیحی ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی برای واردات کالاهای اساسی اختصاص داده است. با این حال، کارشناسان و تولیدکنندگان معتقدند ارز ترجیحی تنها بخش محدودی از هزینه‌های تولید را پوشش می‌دهد و عواملی مانند تورم عمومی، افزایش هزینه نهاده‌ها، اختلال در تخصیص ارز، کاهش تولید و فعالیت دلالان نقش مهمی در گرانی‌ها داشته‌اند. برخی اقتصاددانان نیز با انتقاد از نبود شفافیت، تاکید می‌کنند دولت باید توضیح دهد ارز ترجیحی چگونه هزینه شده و در صورت تداوم تورم بالا، منافع آن را به‌صورت مستقیم به مردم بازگرداند.»

روزنامه وطن‌امروز در گزارش اقتصادی خود با عنوان «پرواز در لاین گرانفروشی» به افزایش بی‌رویه قیمت بلیت هواپیما در ایران و پیامدهای آن پرداخته و نوشته است: «بازار حمل‌ونقل هوایی ایران در ماه‌های اخیر با افزایش شدید قیمت بلیت مواجه شده و تنها در یک ماه، نرخ‌ها حدود ۲۴ درصد رشد داشته‌اند. مسیرهایی مانند تهران–مشهد که سال گذشته حدود ۲ میلیون تومان بود، اکنون از ۴ میلیون شروع شده و گاه به ۱۰ میلیون تومان می‌رسد. ایرلاین‌ها دلیل اصلی گرانی را افزایش نرخ ارز، کاهش تعداد مسافران، مشکلات تامین قطعات و افزایش هزینه‌های ارزی عنوان می‌کنند و با استناد به رای دیوان عدالت اداری، خود را مختار در تعیین قیمت می‌دانند. این در حالی است که نبود رقابت واقعی، تعدد ایرلاین‌های کوچک و سلطه پروازهای چارتری، بازار را به‌شدت غیرشفاف کرده است. واگذاری پروازها به چارترکنندگان و وجود واسطه‌های متعدد، قیمت بلیت را چند برابر کرده و نارضایتی عمومی را افزایش داده است. با وجود دریافت یارانه‌های کلان سوخت، این حمایت‌ها به کاهش قیمت منجر نشده و سفر هوایی عملا به کالایی لوکس برای طبقه مرفه تبدیل شده است. نبود نظارت موثر، ضعف سیاست‌گذاری و آزادسازی قیمت بدون ایجاد رقابت، اعتماد عمومی را تضعیف کرده و دسترسی اقشار متوسط و ضعیف به سفر هوایی را به‌شدت محدود ساخته است.»

روزنامه جوان با عنوان «رکوردشکنی روزانه دلار هم روزه سکوت دولت را نشکست!» در گزارش اقتصادی خود به رشد بی‌سابقه نرخ دلار در ایران، تأثیر آن بر معیشت مردم و نقد عملکرد دولت و بانک مرکزی در کنترل بازار ارز پرداخته و نوشته است: «نرخ دلار از زیر ۱۰۰ هزار تومان به ۱۳۰ هزار تومان رسیده و سفره خانوارها کوچک‌تر شده است. افزایش نرخ ارز هزینه کالاها و خدمات از جمله نان، گوشت، لبنیات و حمل‌ونقل را بالا برده و دولت و بانک مرکزی در کنترل بازار دخالت موثری نکرده‌اند. حذف ارز ترجیحی و تصمیمات متناقض دولت، نااطمینانی در بازار ایجاد کرده و باعث پیش‌خور شدن قیمت‌ها شده است. این وضعیت، علاوه بر فشار اقتصادی، اعتماد مردم به سیاست‌های اقتصادی کشور را کاهش داده و نشان‌دهنده رهاشدگی بازار ارز و سکوت دولت در برابر بحران معیشتی است.»