پشت پرده وام ازدواج ۵۰۰ میلیونی؛ عروس و دامادها عجله نکنند!

به گزارش اقتصاد معاصر؛ خبر افزایش وام ازدواج ۱۴۰۵ به ۵۰۰ میلیون تومان دقیقا به آن شکلی که طی ۲۴ ساعت گذشته در رسانه‌ها مطرح شده، صحیح نیست.

رسانه‌ها عصر روز سه‌شنبه از قول سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس، خبری درباره افزایش این تسهیلات به ۵۰۰ میلیون تومان منتشر کردند ولی با اینکه احمد راستینه در همین خبر با دقت و وسواس کلماتی مانند «پیشنهاد» را به کار برده، بعضی رسانه‌ها از سر بی‌دقتی یا ناشی‌گری موضوع را به انحراف کشانده‌اند و گروهی از مخاطبان نیز موضوع را فیصله یافته قلمداد کرده‌اند. بیایید حالا که وقت کافی در اختیار داریم، ماجرا را با وسواس بیشتری بررسی کنیم تا مشخص شود رقم وام ازدواج در سال ۱۴۰۵ دقیقا چقدر است؟

چه کسی درباره وام ازدواج حرف نهایی را می‌زند؟

برای شروع بد نیست فرآیند تصمیم‌گیری درباره وام ازدواج را با هم مرور کنیم. در سال‌های گذشته دولت موضوع را در قالب لایحه بودجه سال‌ آینده به مجلس تقدیم می‌کرد و نمایندگان به فراخور وضعیت تاثیری روی آن می‌گذاشتند. دولت چه در دوران حسن روحانی، چه در زمان سیدابراهیم رئیسی و امسال در دوره ریاست جمهوری مسعود پزشیکان به تجربه آموخت موضوع را به خود مجلس واگذار کند.

دولت در تمام این سال‌ها اعتقاد داشته مجلس موقع تصمیم‌گیری به مواری مانند محدودیت‌های بودجه، پتانسیل منابع بانکی و مسائلی از قبیل نقدینگی و تورم کمتر توجه می‌کند و تنها دنبال افزایش رقم وام است. این نقطه نظر تا حدودی درست به نظر می‌رسد چون مسئولیت اجرا و پیاده‌سازی تصمیم مجلس در تمام طول سال آینده روی دوش دولت و بانک‌ها خواهد افتاد.

لایحه بودجه امسال مانند سنوات اخیر بدون اشاره مشخص به تسهیلات ازدواج که جزو تسهیلات قرض‌الحسنه است راهی مجلس شد. جای خالی این مورد به قدری توی ذوق می‌زد که حتی بعضی‌ها از احتمال حذف وام ازدواج حرف زدند.

ماجرا از کجا شروع شد؟

سه‌شنبه ۲۳ دی ماه ۱۴۰۴ و در شرایطی که روند اطلاع‌رسانی به خاطر ناآرامی‌های یکی، دو هفته گذشته از عادی نیست، سایت خانه ملت در خبری از قول احمد راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس نوشت پیشنهادی به کمیسیون تلفیق بودجه ارائه شده تا بر اساس آن در سال ۱۴۰۵، وام قرض‌الحسنه ازدواج جوانان زیر ۲۵ سال از ۳۵۰ میلیون تومان به ۵۰۰ میلیون و برای سایر متقاضیان از ۳۰۰ میلیون به ۴۰۰ میلیون برسد.

در بحث خبر معمولا نگاه‌ها اول به سمت اعداد بزرگ‌ می‌چرخد، پس بلافاصله سایت‌ها و حتی خبرگزاری‌های رسمی ذوق‌زده شدند و با تیترهای جذابی مثل «وام ازدواج ۵۰۰ میلیونی شد»، از آن استقبال کردند. غافل از اینکه چنین روایتی کاملا صحیح نیست و دست‌کم نیازمند پیرایش و پالایش است.

نقش کمیسیون فرهنگی در تعیین رقم وام ازدواج

احمد راستینه، سخنگوی کمیسیون فرهنگی است. محل شور و مشورت گروهی از نمایندگان که دغدغه‌های فرهنگی دارند و طبیعی است موضوع ازدواج و تسهیلات ازدواج را در حوزه اختیاراتشان بدانند. راستینه روز گذشته به سایت صدای ملت، خبرگزاری رسمی مجلس گفته در این کمیسیون جلسه‌ای برگزار شده است و ماحصل آن پیشنهادی است که در قدم بعدی باید طبق قانون به کمیسیون تلفیق بودجه برود.

کمیسیون تلفیق بودجه کجاست؟ جایی که تعداد دیگری از نمایندگان مجلس با تخصص در مسائل و موارد مربوط به اقتصاد و کشورداری لایحه ارائه شده توسط دولت را روی میز تشریح باز می‌کنند، دل و روده‌اش را بیرون می‌کشند و تا جایی که امکان دارد به چکش‌کاری آن می‌پردازند.

لایحه معمولا چند مرتبه بین دولت و مجلس دست به دست می‌شود تا نهایتا با توجه به شرایط و موقعیت دوطرف درباره آن به توافق برسند و بتوانند به امید خدا لایحه بودجه سال آینده را نهایی کنند.

حتما می‌دانید در سال‌های اخیر به خاطر «کسری بودجه»، دخل و خرج دولت به سختی با هم جور درمی‌آید. پس شاید آنچه نمایندگان در کمیسیون فرهنگی به عنوان پیشنهاد برای همکارانشان در کمیسیون تلفیق ارسال می‌کند در پیچ و خم کاغذبازی‌ها و چانه‌زنی‌ها دولت و مجلس اصلا امکان اجرا نداشته باشد.

تجربه تعیین وام ازدواج در سال‌های قبل

چرا می‌گوییم نباید جلوجلو برای وام ازدواج ۵۰۰ میلیونی یا ۴۰۰ میلیونی ذوق کرد؟ به دلیل مخالفت صریح بانک‌ها با هر قید و بند جدیدی که میزان تعهداتشان را از آنچه در حال حاضر هست، به سطحی بالاتر افزایش دهد. همین مقاومت باعث شد در سال ۱۴۰۴ برای اولین بار رقم وام نسبت به سال قبل تغییری نداشته باشد.

بانک‌ها حتی با وجود این اتفاق، سالی سخت و طاقت‌فرسا را پشت سر می‌گذارند و طبق آمارهای رسمی ۵۴۹ هزار نفر در صف انتظار ایستاده‌اند. تقریبا می‌توان با جرات گفت اوضاعی مشابه سال ۹۷ را شاهد هستیم.

در آن سال سرعت پرداخت تسهیلات به شدت پایین آمد و شاهد تشکیل صف‌های طویل بودیم. بنابراین بانک مرکزی تحت نظر ولی‌الله سیف یک برنامه ضربتی تدوین کرد و با تعیین سهمیه مشخص برای هر بانک در سامانه وام ازدواج تلاش کرد هر طور شده اوضاع را سر و سامان دهد.

سیاست نرم و شیک ولی‌الله سیف، احتمالا در سال ۱۴۰۵ کارساز نیست چون متغیرهای زیادی نسبت به آن دوره تغییر کرده‌اند و با افزایش رقم پرداختی به اعدادی مثل ۴۰۰ میلیون و ۵۰۰ میلیون تومان، عملا نمی‌توان کار را ضربتی پیش برد. از آنجا که بامک‌ها برای پرداخت این تسهیلات از منابع صندوق‌های قرض‌الحسنه استفاده می‌کنند با داستان کف دستی روبر هستیم که مو ندارد.

اقساط وام ازدواج ۵۰۰ میلیونی چقدر است؟

وام ازدواج ۴۰۰ و ۵۰۰ میلیون تومانی علاوه بر بانک‌ها خود متقاضیان را هم به دردسر می‌اندازد. در حال حاضر اگر کسی آنقدر خوش‌شانس بوده که مطابق با مصوبه دو سال پیش، از بانکی ۳۰۰ میلیون بگیرد ناچار است ماهی سه میلیون تومان قسط بدهد.

اقساط تسهیلات ۳۵۰ میلیون تومانی که به جوانان زیر ۲۵ سال قابل پرداخت بوده، نیز نزدیک سه میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برآورد می‌شود.

اقساط وام ازدواج ۱۴۰۵ در صورت افزایش تا سقف ۴۰۰ یا ۵۰۰ میلیون تومان از آنچه امسال شاهدیم سنگین‌تر می‌شود. به شکلی که قسط وام ۴۰۰ میلیونی به حدود سه میلیون و ۶۴۰ هزار تومان و قسط وام ۵۰۰ میلیون تومانی به چهار میلیون و ۵۴۶ هزار تومان می‌رسد.

متقاضیان باید به مدت ۱۰ سال هر ماه این مبلغ را به عنوان قسط بپردازند و در کنارش قسط وام مسکن یا قسط تسهیلات ودیعه مسکن را واریز کنند یا در بهترین حالت از عهده پرداخت اجاره‌بها و مخارج یومیه زندگی بربیایند. به نظر شما با این وضعیت می‌توان شانسی برای تایید نهایی پیشنهاد اعضای کمیسیون فرهنگی در نظر گرفت؟/فرارو