از دلار ناآرام تا حمل ۲۱ میلیون تن کالای اساسی برای کالابرگ

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ روزنامه‌های مهم کشور در گزارش‌های امروز خود به موضوعاتی از جمله کالابرگ، گندم، دلار و وضعیت اقتصاد پرداخته‌اند.

روزنامه شرق با عنوان «دلار ناآرام» در گزارش اقتصادی خود به افزایش بی‌سابقه و رکوردشکنی قیمت دلار در بازار آزاد و ناتوانی سیاست‌های دولت و بانک مرکزی در مهار نوسانات ارزی پرداخته و در آن نوشته است: «قیمت دلار در بازار آزاد با رشد ۳.۴۵ درصدی به ۱۵۰ هزار تومان رسید و رکورد تازه‌ای ثبت کرد؛ آن هم در شرایطی که بازار نیمه‌ تعطیل و حجم معاملات بسیار پایین است. معامله‌گران می‌گویند کمبود عرضه، فروش قطره‌ چکانی و امتناع فروشندگان بزرگ باعث شده قیمت‌ها با کوچک‌ترین تقاضا جهش کند. این رکورد شکنی در حالی رخ داده که کمتر از یک ماه از تغییر رئیس بانک مرکزی و وعده دولت برای مهار نوسانات ارزی می‌گذرد. عبدالناصر همتی که پیش‌تر به‌ دلیل افزایش نرخ ارز استیضاح شده بود، بار دیگر با وعده تثبیت نرخ دلار به بانک مرکزی بازگشت اما بازار خیلی زود به این وعده واکنش منفی نشان داد. کارشناسان تاکید می‌کنند مشکل ارز ساختاری و ریشه‌دار است و به عواملی چون وابستگی به درآمدهای نفتی، تحریم‌ها، انتظارات تورمی، ضعف سیاست خارجی و انباشت بحران‌های اقتصادی بازمی‌گردد. به باور آنان، کنترل دستوری نرخ ارز بدون اصلاحات عمیق اقتصادی عملا امکان‌ پذیر نیست.»

روزنامه اعتماد در گزارش اقتصادی خود با عنوان «بدون تحريم‌ها از شرايط نامساعد كنوني عبور مي‌كنيم؟» به بررسی ریشه‌ها و پیامدهای بحران ساختاری اقتصاد ایران و الزامات عبور از آن پرداخته و در آن نوشته است: «اقتصاد ایران نتیجه فرسایش چنددهه‌ای ناشی از تحریم‌ها و ضعف‌های ساختاری داخلی است و مشکلاتی مانند ناترازی بودجه، بحران بانکی، افت سرمایه‌گذاری، فرسودگی تجهیزات و کاهش شدید قدرت خرید مردم حاصل یک شوک مقطعی نیست. تحریم‌ها علاوه بر تجارت خارجی، نظام مالی، فناوری و زیرساخت‌های تولید را تضعیف کرده و هزینه مبادلات را افزایش داده‌اند. نبود راهبرد منسجم برای مواجهه با تحریم‌ها و دوگانه‌سازی میان تعامل خارجی و تقویت داخلی، بحران‌های همزمانی را رقم زده است. کاهش قدرت خرید، نشانه اختلال عمیق اقتصادی و تهدیدی برای سرمایه اجتماعی است. عبور از این وضعیت نیازمند اصلاحات مرحله‌بندی‌ شده مانند حمایت هدفمند از معیشت در کوتاه‌ مدت، اصلاح ساختار بودجه و نظام بانکی در میان‌مدت و پیگیری راهبردی حساب‌ شده برای کاهش اثر تحریم‌ها در بلندمدت است و موفقیت این مسیر بدون جلب اعتماد و همراهی مردم ممکن نیست.»

روزنامه وطن امروز با عنوان «از کالابرگ تا بازار» در گزارش اقتصادی خود به بررسی پیامدهای حذف ارز ترجیحی بر بازار و معیشت مردم، همراه با نقد ضعف نظارت و ضرورت کنترل تورم و قیمت‌ها پرداخته و در آن نوشته است: «رئیس مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از افزایش قیمت کالاها و خدماتی که ارتباطی با ارز ترجیحی ندارند، تاکید کرده است که نوسانات نرخ ارز نباید بهانه‌ای برای گرانی این اقلام باشد و در صورت بروز تخلف، دستگاه‌های نظارتی موظف به برخورد قاطع هستند. وی همچنین بودجه سال ۱۴۰۵ را سند مالی زندگی مردم دانست و بر ضرورت کنترل تورم و حمایت از معیشت عمومی تاکید کرد؛ اظهاراتی که در شرایط حذف ارز ۲۸،۵۰۰ تومانی و فشارهای معیشتی اهمیت دوچندان دارد. دولت با حذف ارز ترجیحی، حمایت‌ها را به‌ سمت مصرف‌ کننده نهایی و اجرای طرح کالابرگ الکترونیک سوق داد که تا ۲۷ دی‌ ماه بیش از ۵۹ میلیون نفر را پوشش داده و در استان‌های کم‌ برخوردار مشارکت بالایی داشته است. با وجود این، بازار پس از اجرای طرح با افزایش غیرمنطقی قیمت برخی اقلام اساسی مانند گوشت و برنج و گزارش‌هایی از احتکار و عرضه قطره‌ چکانی مواجه شد که ضعف نظارت بر زنجیره توزیع را آشکار کرد. محدود دانستن آثار حذف ارز ترجیحی به چند قلم کالا واقع‌ بینانه نیست و برای جلوگیری از بی‌اعتمادی عمومی، تقویت نظارت، برخورد با سودجویان، حمایت از تولید و انضباط پولی ضروری است.»

روزنامه جوان در گزارش اقتصادی خود با عنوان «خبر خوش رئیس‌ جمهور به گندمکاران» به بررسی چالش‌ها و اقدامات دولت در بخش کشاورزی پس از حذف ارز ترجیحی پرداخته و در آن نوشته است: «افزایش شدید قیمت نهاده‌های دامی مانند سویا، ذرت و جو، نرخ خرید تضمینی گندم (۲۹‌هزار و ۵۰۰ تومان) را برای سال زراعی جاری غیراقتصادی کرده و این نگرانی را ایجاد کرده است که گندم به‌ جای مصرف انسانی وارد زنجیره خوراک دام شود. رئیس‌جمهور با اشاره به قیمت ۴۱‌ هزار تومانی جو، نرخ فعلی گندم را غیرمنطقی دانست و وعده اصلاح آن را داد. فعالان کشاورزی نیز با انتقاد از افزایش قیمت سم و کود پس از حذف ارز ترجیحی، خواستار حمایت بیشتر دولت شدند. در عین حال، دولت اجرای اصلاح الگوی کشت را یکی از دستاوردهای مهم سال گذشته می‌داند؛ به‌ طوری‌که بیش از ۹۰ درصد کشاورزان در چارچوب این الگو فعالیت کرده و مشکلی در فروش محصولات ایجاد نشده است. مسوولان حذف ارز ترجیحی را اقدامی در راستای حذف رانت، توزیع عادلانه یارانه‌ها و تقویت قدرت خرید مردم عنوان کرده‌اند. وزارت جهاد کشاورزی نیز وعده داده تا پایان دولت چهاردهم به خودکفایی در تولید شکر، گوشت قرمز و برخی محصولات کشاورزی دست یابد و وابستگی به واردات را کاهش دهد.»

روزنامه ایران با عنوان «حمل ۲۱ میلیون تن کالای اساسی برای پاسخ به تامین کالابرگ» در گزارش اقتصادی خود به بررسی عملکرد و برنامه‌های سازمان راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای پرداخته و در آن نوشته است: «رضا اکبری، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای، تامین کالاهای اساسی برای اجرای طرح کالابرگ الکترونیک را اولویت این سازمان اعلام کرد. وی گفت که در ۱۰ ماهه امسال ۵۰۷ میلیون تن کالاهای داخلی و ۲۱ میلیون تن کالاهای وارداتی حمل و توزیع شده و حمل کالاهای اساسی از بنادر رکورد شکنی کرده است. اکبری افزود که برای شرایط اضطراری مانند جنگ یا ناآرامی، چند سناریو برای پشتیبانی و حمل کالا طراحی شده است. همچنین ترانزیت طبق برنامه هفتم رشد داشته و میزان آن در ۱۰ ماهه امسال ۱۳.۸ میلیون تن بوده است. در دهه فجر، ۱۳۵۸ پروژه جاده‌ای و زیرساختی به ارزش ۷.۵ همت افتتاح خواهد شد. در حوزه نوسازی ناوگان، ثبت سفارش ۲ هزار دستگاه اتوبوس انجام و واردات آن در حال پیگیری است. محدودیت اینترنت نیز خللی در حمل‌و‌نقل ایجاد نکرده و همه رانندگان فعال تحت بیمه تامین اجتماعی خواهند بود. توزیع روغن و لاستیک کامیون‌ها در پایانه‌ها با قیمت زیر بازار انجام می‌شود.»